بورس آماده صعود
بازار سهام در روزهاي اخير پس از يك دوره رشد قابل توجه، وارد مرحلهاي شده است كه ميتوان آن را بيشتر يك استراحت زماني و تعديل نسبي دانست تا تغيير مسير جدي در روند معاملات. در اين ميان، صندوقهاي اهرمي كه در هفتههاي گذشته رشد سنگيني را تجربه كرده بودند، بيش از ساير بخشهاي بازار در معرض شناسايي سود و كاهش موقت تقاضا قرار گرفتند.
بازار سهام در روزهاي اخير پس از يك دوره رشد قابل توجه، وارد مرحلهاي شده است كه ميتوان آن را بيشتر يك استراحت زماني و تعديل نسبي دانست تا تغيير مسير جدي در روند معاملات. در اين ميان، صندوقهاي اهرمي كه در هفتههاي گذشته رشد سنگيني را تجربه كرده بودند، بيش از ساير بخشهاي بازار در معرض شناسايي سود و كاهش موقت تقاضا قرار گرفتند. همزمان، نمادهاي بزرگ بازار نيز با اصلاحي نسبي مواجه شدند؛ اتفاقي كه باتوجه به رشد پرشتاب قبلي، چندان دور از انتظار نبود.
با اين حال، نكته مهم اين است كه رفتار بازار سهام تنها تحت تاثير متغيرهاي درون بورسي قرار ندارد. در شرايط فعلي، اخبار و تحولات سياسي و ريسكهاي ناشي از تنشهاي سياسي نيز يكي از متغيرهاي اثرگذار بر تصميم سهامداران محسوب ميشود. طبيعي است كه سرمايهگذار در چنين فضايي با احتياط بيشتري معاملات خود را دنبال كند و پيش از افزايش حجم سرمايهگذاري، وضعيت متغيرهاي اثرگذار بر اقتصاد و شركتها را مورد بررسي قرار دهد.
در واقع، بازار سرمايه در شرايطي قرار دارد كه واكنش به اخبار سياسي را نميتوان ناديده گرفت. شركتهاي فعال اقتصادي نيز بهطور طبيعي تحولات سياسي، شرايط اقتصاد كلان، نرخ ارز و چشمانداز آينده فعاليت خود را در تصميماتشان لحاظ ميكنند؛ بنابراين افزايش احتياط سهامداران در مقاطعي كه اخبار سياسي با ابهام يا تنش همراه است، رفتاري قابل انتظار است. اين احتياط لزوما به معناي تغيير نگاه بلندمدت به بازار نيست، بلكه ميتواند بخشي از فرآيند طبيعي مديريت ريسك در معاملات باشد. از سوي ديگر، براي تحليل مسير آينده بورس بايد به موضوع مهمتري نيز توجه داشت؛ اينكه بخش قابل توجهي از رشد اخير بازار الزاما ناشي از توسعه واقعي فعاليت شركتها نبوده است. در بسياري از موارد، رشد سود ريالي شركتها تحت تاثير افزايش قيمتها، تورم و رشد متغيرهاي اسمي اقتصاد اتفاق افتاده است. به بيان ديگر، بخشي از افزايش سود شركتها را بايد در چارچوب رشد ريالي درآمدها و هزينهها مورد بررسي قرار داد.
اين موضوع اهميت گزارشهاي مالي پيشرو را دوچندان ميكند. بازار در ماههاي آينده بيش از گذشته به دنبال آن خواهد بود كه مشخص شود رشد قيمت سهام تا چه اندازه با رشد سودآوري شركتها پشتيباني ميشود. اگر افزايش سود شركتها در گزارشهاي مالي تداوم داشته باشد، ميتواند يكي از عواملي باشد كه زمينه را براي بازگشت تقاضا به بازار فراهم ميكند. در مقابل، اگر فاصله ميان قيمت سهام و عملكرد واقعي شركتها افزايش پيدا كند، طبيعي است كه سرمايهگذاران حساسيت بيشتري نسبت به ارزشگذاري سهام نشان دهند.
در اين ميان، رشد نرخ ارز نيز از متغيرهاي مهم براي بخش قابل توجهي از شركتهاي بورسي است. بسياري از صنايع بزرگ بازار سرمايه، بهصورت مستقيم يا غيرمستقيم تحت تاثير نرخ ارز قرار دارند؛ بنابراين تغييرات نرخ ارز ميتواند در درآمدهاي ريالي، سودآوري و در نهايت ارزشگذاري شركتها اثرگذار باشد.
باوجود اين، معاملات روز جاري نيز نشان داد كه بازار الزاما در وضعيت ضعف شديد قرار ندارد. هر چند فشار عرضه در برخي نمادها مشاهده شد و بخشي از سهامداران اقدام به شناسايي سود كردند، اما در مجموع بازار با افزايش عرضه و تقاضايي نسبتا متعادل مواجه بود. همين مساله نشان ميدهد كه در شرايط فعلي، فروشندگان و خريداران هنوز در حال ارزيابي شرايط هستند و بازار براي انتخاب مسير بعدي خود نيازمند دريافت سيگنالهاي روشنتري از متغيرهاي اثرگذار است. صندوقهاي اهرمي نيز در اين ميان اهميت ويژهاي دارند. اين صندوقها در دوره صعودي بازار معمولا به دليل ساختار اهرمي خود ميتوانند بازدهي بيشتري نسبت به حركت عادي بازار ثبت كنند، اما در سمت مقابل، در زمان اصلاح نيز حساسيت بالاتري به تغييرات بازار دارند؛ بنابراين رشد سنگين صندوقهاي اهرمي در هفتههاي گذشته و سپس ورود آنها به يك دوره استراحت ميتواند بخشي از رفتار طبيعي بازار پس از يك موج صعودي باشد. آنچه در روزهاي اخير در بورس مشاهده ميشود را ميتوان بيشتر به عنوان مرحلهاي از استراحت و ارزيابي مجدد شرايط تلقي كرد. مسير بعدي بازار به مجموعهاي از عوامل از جمله اخبار سياسي، وضعيت نرخ ارز، گزارشهاي مالي شركتها، ميزان ورود و خروج نقدينگي و رفتار نمادهاي بزرگ وابسته خواهد بود. اگر در روزهاي آينده اخبار مثبت و سيگنالهاي حمايتي بيشتري به بازار مخابره شود، ميتوان انتظار داشت بخشي از تقاضاي محتاط فعلي دوباره فعال شود. در مقابل، تشديد ريسكهاي سياسي ميتواند همچنان باعث افزايش احتياط سهامداران شود. با اين حال، رفتار معاملات اخير نشان ميدهد كه بازار در حال عبور از يك مرحله اصلاح و استراحت است و براي تعيين مسير بعدي، چشم به اخبار و گزارشهاي پيشرو دوخته است.
