واكسن آنفلوآنزا؛ از محموله ۲ ميليوني تا فروش ۱۲ ميليوني
با نزديك شدن به فصل شيوع بيماريهاي تنفسي، واكسن آنفلوآنزا بار ديگر به يكي از اقلام مورد توجه خانوادهها تبديل شده است؛ اما امسال بازار اين واكسن تنها با مساله كمبود يا تأخير در تأمين مواجه نيست و پاي محصولاتي با قيمتهاي چندين ميليون توماني نيز به ميان آمده است.
با نزديك شدن به فصل شيوع بيماريهاي تنفسي، واكسن آنفلوآنزا بار ديگر به يكي از اقلام مورد توجه خانوادهها تبديل شده است؛ اما امسال بازار اين واكسن تنها با مساله كمبود يا تأخير در تأمين مواجه نيست و پاي محصولاتي با قيمتهاي چندين ميليون توماني نيز به ميان آمده است. در شرايطي كه نخستين محموله واكسن آنفلوآنزاي وارداتي از چين با قيمت حدود ۲ ميليون و ۱۸۵ هزار تومان در اختيار مردم قرار گرفته، گزارشهايي از عرضه واكسنهايي با قيمت ۱۰ تا ۱۲ ميليون تومان منتشر شده؛ محصولاتي كه درباره منشأ، نحوه ورود و شرايط نگهداري آنها ابهام وجود دارد. ماجرا از آنجا جديتر ميشود كه واكسن، برخلاف بسياري از كالاهاي معمول بازار، محصولي نيست كه تنها قيمت و ظاهر بستهبندي آن بتواند معيار مناسبي براي تشخيص كيفيتش باشد. حفظ زنجيره سرد از زمان توليد و حملونقل تا نگهداري و تزريق، يكي از الزامات اساسي واكسن است و هرگونه اختلال در اين فرآيند ميتواند بر كيفيت و اثربخشي محصول اثر بگذارد. از سوي ديگر، انتخاب سويههاي مناسب براي واكسن آنفلوآنزا نيز اهميت دارد و محصولي كه براي شرايط اپيدميولوژيك يك منطقه ديگر توليد شده، لزوماً پاسخگوي نياز جمعيتي در كشور مقصد نيست.
واكسنهاي قاچاق و قيمت 12 ميليوني
حالا در بازاري كه تقاضا براي واكسن افزايش يافته و تأمين رسمي آن نيز با محدوديتهايي روبرو شده است، محصولات غيررسمي و قاچاق فرصت بيشتري براي ورود پيدا كردهاند؛ محصولاتي كه بنا بر اظهارات مسوولان، حتي مشخص نيست از چه مسيري وارد كشور شده و آيا در تمام اين مسير در دماي استاندارد نگهداري شدهاند يا نه. در چنين شرايطي، پرداخت رقمهاي ۱۰ تا ۱۲ ميليون توماني نهتنها بار مالي سنگيني بر دوش خانوادهها ميگذارد، بلكه اين پرسش را نيز مطرح ميكند كه آيا مصرفكننده در ازاي اين هزينه بالا، واقعاً واكسني دريافت ميكند كه كيفيت، اصالت، سويه مناسب و شرايط نگهداري آن قابل تأييد باشد؟ از سوي ديگر، فاصله قابل توجه ميان قيمت اعلامشده براي واكسن در يكي از كشورهاي همسايه و رقم آن در بازار ايران، پرسشهاي ديگري درباره سازوكار قيمتگذاري اين محصولات ايجاد كرده است؛ موضوعي كه ضرورت نظارت جديتر بر بازار و اطلاعرساني شفاف به مردم را بيش از گذشته نشان ميدهد.
اهميت رعايت زنجيره سرد
در واردات واكسن آنفلوآنزا
عبداللهياصل، مديركل دارو و مواد تحت كنترل سازمان غذا و دارو با اشاره به اهميت رعايت زنجيره سرد در واردات واكسن آنفلوآنزا، به مهر گفت: اين واكسن چون به صورت رسمي وارد كشور نميشود، از شرايط زنجيره سرد آن نيز مطمئن نيستيم و در نتيجه نميتوان درباره اثربخشي آن، با قطعيت صحبت كرد. او افزود: بدعهدي شركتهاي اروپايي در تامين واكسن آنفلوآنزا، باعث شد خريد واكسن از چين و روسيه در دستور كار سازمان غذا و دارو قرار بگيرد و آن طور كه اعلام شده؛ ۷۰۰ هزار دوز از واكسن چيني در فاز اول وارد ايران شده است. عبداللهياصل خاطرنشان كرد: درعين حال، شنيده ميشود به دليل تقاضا براي تهيه واكسن آنفلوآنزا در كشور، يك نوع واكسن آنفلوآنزا با قيمت ۱۰ تا ۱۲ ميليون تومان عرضه ميشود. اما، معلوم نيست كه مبدأ اين واكسن كجا بوده و اينكه ميتوان به كيفيت و سلامت و همچنين اثربخشي آن اعتماد كرد يا خير. سئوالي كه اكبر عبدالهياصل، مديركل دارو و مواد تحت كنترل سازمان غذا و دارو، به آن پاسخ داد. او افزود: با توجه به شرايط جنگي، كشورهاي اروپايي توليدكننده، تأمين نياز داخلي خود را در اولويت قرار دادهاند. در اين ميان حتي پيشنهاد تأمين واكسنهاي مربوط به نيمكره جنوبي كه در بازار باقي ماندهاند مطرح شده، اما اين پيشنهاد به دليل تناسب نداشتن سويههاي واكسن با نياز ايران مورد پذيرش قرار نگرفت.
واكسنهايي كه با شريط ايران تناسب ندارند
عبداللهياصل تاكيد كرد: از سه سويه ويروسي مورد نياز در واكسنهاي مربوط به نيمكره جنوبي، دو سويه موجود در اين واكسنها با شرايط ايران تناسب ندارند. بنابراين استفاده از چنين واكسني نميتواند ايمني مورد انتظار را ايجاد كند. بر همين اساس، رعايت اقدامات پيشگيرانه، كاهش حضور در تجمعات، استفاده از ماسك و بهكارگيري تجربههاي دوران كرونا، گزينه مناسبتري است. مديركل دارو و مواد تحت كنترل سازمان غذا و دارو ادامه داد: برخي واكسنها كه با قيمت حدود ۱۰ تا ۱۲ ميليون تومان به دست مردم ميرسند محصول قاچاق است در حالي كه نه تناسب سويههاي آنها با شرايط كشور مشخص است و نه ميتوان از رعايت زنجيره سرد در فرآيند قاچاق اطمينان داشت و در شرايطي كه حتي واردات رسمي مواد اوليه دارويي با دشواري انجام ميشود، مشخص نيست واكسنهاي قاچاق در چه شرايط دمايي وارد و نگهداري شدهاند.
واكسن 18 دلاري 12 ميليون فروخته ميشود
در همين حال، هادي احمدي، سخنگوي انجمن داروسازان ايران، به پشت پرده فروش اين نوع واكسن كه به صورت غيرمجاز وارد ميشود، گفت: متاسفانه اين واكسن آنفلوآنزا، كه اين روزها صحبت از فروش آن در برخي داروخانهها است، توسط افراد حقيقي از يكي از كشورهاي همسايه وارد شده است و سلامت و اثربخشي آن، جاي سئوال دارد. او با اشاره به اهميت رعايت زنجيره سرد در واردات واكسن آنفلوآنزا، افزود: اين واكسن چون به صورت رسمي وارد كشور نميشود، از شرايط زنجيره سرد آن نيز مطمئن نيستيم و در نتيجه نميتوان درباره اثربخشي آن، با قطعيت صحبت كرد. سخنگوي انجمن داروسازان ايران، در خصوص قيمت اين واكسن كه گفته ميشود بين ۱۰ تا ۱۲ ميليون تومان است، گفت: اين واكسن در يكي از كشورهاي همسايه ايران، به قيمت ۱۸ دلار عرضه ميشود و من نميدانم با چه محاسباتي، اين قيمت را براي آن تعيين كردهاند و متأسفانه برخي افراد نيز خريدار آن هستند. او با اشاره به آغاز توزيع محموله اول واكسن آنفلوآنزا كه توسط سازمان غذا و دارو وارد شده است، اظهار داشت: اين واكسن از كشور چين وارد شده و به قيمت دو ميليون و ۱۸۵ هزار تومان در اختيار هموطنان قرار ميگيرد.
