مونتاژيها در صدر افزايشها
بازار خودرو در نخستين روزهاي پاييز، همزمان با ادامه ركود معاملاتي، شاهد افزايش قيمت در بخشي از خودروهاي داخلي و مونتاژي بود؛ روندي كه با وجود رشد قابل توجه قيمت برخي مدلها، هنوز نشانهاي از بازگشت رونق به معاملات نشان نميدهد.
تعادل |
بازار خودرو در نخستين روزهاي پاييز، همزمان با ادامه ركود معاملاتي، شاهد افزايش قيمت در بخشي از خودروهاي داخلي و مونتاژي بود؛ روندي كه با وجود رشد قابل توجه قيمت برخي مدلها، هنوز نشانهاي از بازگشت رونق به معاملات نشان نميدهد. بررسي قيمت خودروها از ابتداي سال تا پايان شهريور نيز نشان ميدهد در بازار مونتاژيها، ميزان رشد قيمت مدلهاي مختلف فاصله قابل توجهي داشته و برخي خودروها بيش از ۶۰ درصد گران شدهاند، در حالي كه برخي ديگر رشد محدودي را تجربه كردهاند.
رشد قيمت بدون رونق معاملات
در بازار خودروهاي داخلي، پس از روزهاي نسبتا كمنوسان پاياني شهريور، قيمت برخي مدلهاي پرتقاضا در پايان هفته افزايش يافت. با اين حال، بازار همچنان با كاهش حجم خريد و فروش و ضعف تقاضاي مصرفي مواجه است و قيمتهاي پيشنهادي فروشندگان لزوما به معناي انجام معامله قطعي نيست. از اين رو، افزايش قيمت برخي خودروها را نميتوان بهتنهايي نشانه بازگشت رونق به بازار دانست. در بازار محصولات ايرانخودرو، دنا پلاس اتوماتيك حدود ۳ ميليارد و ۳۳۰ ميليون تومان، تارا اتوماتيك V4 حدود ۳ ميليارد و ۳۵۰ ميليون تومان و پژو ۲۰۷ اتوماتيك حدود ۲ ميليارد و ۸۴۰ ميليون تومان قيمتگذاري شدهاند. همچنين سورن پلاس XU7P حدود يك ميليارد و ۸۴۰ ميليون تومان، دنا پلاس دندهاي MT6 حدود ۲ ميليارد و ۴۱۵ ميليون تومان، پژو ۲۰۷ TU3 حدود يك ميليارد و ۸۸۰ ميليون تومان، رانا پلاس حدود يك ميليارد و ۸۹۹ ميليون تومان و تارا دستي V1 حدود ۲ ميليارد و ۲۶۵ ميليون تومان قيمت دارند. در ميان محصولات سايپا نيز اطلس G حدود يك ميليارد و ۶۸۸ ميليون تومان، ساينا S حدود يك ميليارد و ۴۲۶ ميليون تومان و كوييك S حدود يك ميليارد و ۴۰۸ ميليون تومان معامله ميشوند. شاهين G حدود ۲ ميليارد و ۳۲۵ ميليون تومان، شاهين اتوماتيك G حدود ۲ ميليارد و ۴۹ ميليون تومان و شاهين اتوماتيك پلاس حدود ۳ ميليارد و ۱۱۵ ميليون تومان قيمتگذاري شدهاند. يكي از ويژگيهاي مهم بازار خودرو در هفتههاي اخير، فاصله ميان قيمتهاي پيشنهادي و قيمت واقعي معاملات است. كاهش قدرت خريد و افت تقاضاي مصرفي باعث شده بسياري از خودروها بدون مشتري باقي بمانند و افزايش قيمتهاي اعلامي فروشندگان الزاما به افزايش حجم معاملات منجر نشود. ماني حدادي، كارشناس بازار خودرو نيز معتقد است ركود لزوما به كاهش قيمت خودرو منجر نميشود و در شرايطي كه حجم معاملات پايين است، حتي ممكن است قيمتهاي اعلامي افزايش پيدا كنند و تصوير دقيقي از ارزش واقعي خودرو در بازار ارائه ندهند. دادههاي شامخ گروه خودرو و قطعات وابسته نيز از تداوم ركود در اين بخش حكايت دارد. اين شاخص در مردادماه با افت ۲۲.۶ درصدي از ۵۹.۱ واحد در تيرماه به ۴۵.۷ واحد رسيد و بار ديگر زير مرز ۵۰ قرار گرفت؛ مرزي كه در اين شاخص ميان رونق و ركود در نظر گرفته ميشود. در همين گزارش، شاخص توليد محصولات خودرو ۳۹.۵ و شاخص فروش ۴۰.۷ ثبت شده است. افزايش موجودي انبارها همزمان با كاهش سفارشهاي جديد و فروش، از ضعف تقاضا و تداوم فشار بر زنجيره توليد و فروش خودرو حكايت دارد.
افزايش قيمت در بازار كمتقاضاي شهريور
بازار خودرو در شهريورماه نيز با افزايش قابل توجه قيمتها همراه بود و ميانگين قيمت خودرو در اين ماه حدود ۱۷ درصد افزايش يافت؛ در حالي كه خودروهاي وارداتي رشد بيشتري را تجربه كردند. اين افزايش در شرايطي رخ داد كه حجم معاملات همچنان پايين بود و بار ديگر فاصله ميان رشد قيمت و رونق معاملاتي را نشان داد. در اين ميان، نرخ ارز، هزينههاي توليد، اختلال در زنجيره تأمين، انتظارات تورمي و سياستهاي تجاري و وارداتي از جمله عوامل اثرگذار بر قيمت خودرو هستند. نوسانات نرخ ارز نيز از آنجا كه بخشي از هزينههاي توليد، قطعات و خودروهاي وارداتي به آن وابسته است، همچنان بر انتظارات فعالان بازار اثر ميگذارد.
مونتاژيها؛ رشد قيمت با شيبهاي متفاوت
بررسي قيمت خودروهاي مونتاژي در نيمه نخست سال نشان ميدهد اين بازار، برخلاف تصور، از يك روند يكدست پيروي نكرده و مدلهاي مختلف رشدهاي متفاوتي را تجربه كردهاند. ارقام و درصدهاي مربوط به تغييرات قيمت خودروهاي مونتاژي در اين بخش، بر اساس دادهها و ارقام منتشرشده در گزارش «فرارو» درباره بازار خودرو از ابتداي سال تا پايان شهريورماه است. بر اساس اين دادهها، در ميان خودروهاي مورد بررسي، جك J7 با رشد بيش از ۶۷ درصدي بيشترين افزايش قيمت را ثبت كرده است. در مقابل، ديگنيتي پرايم مدل ۱۴۰۴ با رشد ۱۷.۱ درصدي در انتهاي اين طيف قرار دارد. اين اختلاف قابل توجه نشان ميدهد افزايش قيمت در بازار مونتاژيها صرفا تابع يك عامل مشترك نيست و عواملي مانند سطح عرضه، ميزان تقاضا، جايگاه خودرو در بازار، تغييرات هزينهاي و رفتار معاملهگران نيز در مسير قيمتي هر مدل نقش دارند.
مديرانخودرو؛ رشد ۱۷.۵ تا ۶۱.۹ درصدي
محصولات مديرانخودرو در شش ماه نخست سال، بسته به مدل، بين ۱۷.۵ تا ۶۱.۹ درصد افزايش قيمت داشتند.
اكستريم SX مدل ۱۴۰۴ كمترين رشد قيمت را در ميان محصولات بررسيشده اين شركت داشت. قيمت اين خودرو از حدود ۵ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان در ابتداي سال به ۶ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان در پايان شهريور رسيد؛ يعني يك ميليارد تومان افزايش و رشد ۱۷.۵ درصدي. در مقابل، امويام X33 كراس مدل ۱۴۰۴ بيشترين رشد را در ميان سواريهاي مديرانخودرو ثبت كرد. قيمت اين خودرو از ۲ ميليارد و ۱۰۰ ميليون تومان به ۳ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان رسيد و يك ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان افزايش يافت؛ معادل رشد ۶۱.۹ درصدي. اكستريم TX نيز در اين مدت مسير مستقيمي نداشت. قيمت اين خودرو از ۶ ميليارد و ۹۰۰ ميليون تومان در ابتداي سال به ۹ ميليارد تومان در نيمه ارديبهشت رسيد، اما از نيمه خرداد وارد روند نزولي شد و در پايان شهريور به حدود ۸ ميليارد و ۹۰۰ ميليون تومان رسيد. با وجود اين اصلاح، قيمت نهايي همچنان حدود ۲ ميليارد تومان، معادل ۲۹ درصد، بالاتر از ابتداي سال بود.
بهمنموتور؛ جهش، اصلاح و بازگشت قيمت
محصولات بهمنموتور نيز از ابتداي سال تا پايان شهريور بين حدود ۱۷ تا ۵۶ درصد افزايش قيمت داشتند، اما مسير قيمتي مدلها يكسان نبود. ديگنيتي پرايم مدل ۱۴۰۴ سال را با قيمت حدود ۴ ميليارد و ۱۰۰ ميليون تومان آغاز كرد و در مقطعي از سال از ۵ ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان عبور كرد، اما در پايان شهريور به حدود ۴ ميليارد و ۸۰۰ ميليون تومان رسيد. بنابراين قيمت نهايي آن ۷۰۰ ميليون تومان بيشتر از ابتداي سال بود و رشد ۱۷.۱ درصدي را ثبت كرد. در مقابل، ريسپكت ۲ پرايم مدل ۱۴۰۴ بيشترين رشد قيمت را در ميان محصولات بررسيشده اين شركت تجربه كرد. قيمت آن از ۲ ميليارد و ۶۰۰ ميليون تومان در ابتداي فروردين به ۴ ميليارد تومان در نيمه ارديبهشت رسيد. پس از آن قيمت تا نيمه شهريور به محدوده ۳ ميليارد و ۵۰۰ ميليون تومان كاهش يافت، اما در روزهاي پاياني تابستان دوباره صعودي شد و به حدود ۴ ميليارد و ۷۰ ميليون تومان رسيد. به اين ترتيب، قيمت اين خودرو نسبت به ابتداي سال ۵۶.۵ درصد افزايش يافت. ديگنيتي پرستيژ نيز از ۴ ميليارد و ۶۰۰ ميليون تومان در ابتداي سال به حدود ۶ ميليارد تومان در پايان شهريور رسيد. اين خودرو در نيمه ارديبهشت حتي تا ۶ ميليارد و ۲۰۰ ميليون تومان نيز معامله شده بود و پس از آن بخشي از رشد خود را پس داد.
كرمانموتور
رشد بيش از ۶۰ درصدي برخي مدلها
در ميان سه خودروساز مورد بررسي، برخي محصولات كرمانموتور نيز رشد قابل توجهي را تجربه كردند و دو مدل افزايش بيش از ۶۰ درصدي داشتند. جك J7 مدل ۱۴۰۵ از حدود ۳ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان در ابتداي فروردين به ۵ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان در پايان شهريور رسيد. به اين ترتيب، قيمت اين خودرو ۲ ميليارد و ۳۰۰ ميليون تومان افزايش يافت و رشد آن به بيش از ۶۷ درصد رسيد. كيامسي T9 مدل ۱۴۰۵ نيز از ۴ ميليارد و ۹۰۰ ميليون تومان به ۸ ميليارد و ۵۰ ميليون تومان رسيد؛ يعني ۳ ميليارد و ۱۵۰ ميليون تومان افزايش قيمت. اين خودرو در ميانه مرداد به محدوده ۶ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان رسيده بود، اما از ابتداي شهريور بار ديگر وارد مسير صعودي شد و در روزهاي پاياني ماه از مرز ۸ ميليارد تومان عبور كرد.
مقايسه روند قيمتها نشان ميدهد بازار مونتاژيها در نيمه نخست سال با افزايش عمومي قيمت همراه بوده، اما شدت و مسير اين افزايش در مدلهاي مختلف تفاوت زيادي داشته است. بخشي از اين تغييرات نيز در قالب جهش، اصلاح و بازگشت قيمت رخ داده و نشان ميدهد قيمت پايان شهريور بهتنهايي تمام مسير بازار را توضيح نميدهد.
خريداران در انتظار
در چنين شرايطي، رفتار خريداران در آغاز پاييز بيشتر از آنكه نشانه خريد هيجاني باشد، حاكي از انتظار و رصد بازار است. خريداران مصرفي از يك سو با قيمتهاي بالا مواجهاند و از سوي ديگر نميتوانند مطمئن باشند كه انتظار براي ماههاي آينده الزاما به كاهش قيمت منجر خواهد شد. در مقابل، فروشندگان نيز با توجه به نوسانات نرخ ارز و هزينه جايگزيني خودرو، در بسياري از موارد حاضر به كاهش قابل توجه قيمتهاي پيشنهادي نيستند. در مجموع، بازار خودرو در آغاز پاييز نه با يك موج فراگير افزايشي مواجه شده و نه كاهش عمومي قيمتها را تجربه كرده است؛ بلكه قيمت هر خودرو متناسب با ميزان عرضه، تقاضا و شرايط معاملات آن تغيير ميكند. در بازار مونتاژيها نيز رشد قيمت ششماهه در كنار جهش و اصلاح برخي مدلها، تصويري از بازاري ارائه ميدهد كه در آن افزايش قيمت لزوما با افزايش تقاضا و رونق معاملات همراه نيست. مسير آينده بازار نيز به مجموعهاي از عوامل از جمله نرخ ارز، سياستهاي وارداتي، تعرفهها، هزينههاي توليد، تصميمات خودروسازان، وضعيت عرضه و تحولات اقتصادي وابسته خواهد بود.
