۱۳ هزار معلول از كمكهزينه لوازم بهداشتي محروم شدند
در روزهايي كه افزايش هزينههاي زندگي، تهيه بسياري از كالاهاي ضروري را براي خانوارها دشوار كرده، حذف يا كاهش حمايتهاي حداقلي براي افراد داراي معلوليت ميتواند پيامدهايي بسيار فراتر از يك فشار اقتصادي معمول داشته باشد.
در روزهايي كه افزايش هزينههاي زندگي، تهيه بسياري از كالاهاي ضروري را براي خانوارها دشوار كرده، حذف يا كاهش حمايتهاي حداقلي براي افراد داراي معلوليت ميتواند پيامدهايي بسيار فراتر از يك فشار اقتصادي معمول داشته باشد. براي فردي كه به دليل معلوليت شديد يا خيلي شديد، بهصورت روزانه به پوشك، سوند، نلاتون و ديگر اقلام بهداشتي نياز دارد، اين وسايل نه كالاي مصرفي لوكس هستند و نه محصولاتي كه بتوان خريد آنها را به تعويق انداخت؛ بلكه بخشي از نيازهاي اوليه و حياتي زندگي محسوب ميشوند. با اين حال، گزارشها از قطع كمكهزينه لوازم بهداشتي حدود ۱۳ هزار فرد داراي معلوليت شديد و خيلي شديد حكايت دارد؛ اقدامي كه به گفته فعالان حوزه معلولان، بدون اطلاع قبلي انجام شده و نگرانيهاي جدي درباره وضعيت سلامت و معيشت اين افراد ايجاد كرده است. اهميت ماجرا زماني بيشتر آشكار ميشود كه بدانيم مبلغ اين كمكهزينه نيز در مقايسه با هزينه واقعي اقلام مورد نياز، بخش محدودي از مخارج افراد داراي معلوليت را پوشش ميداده است. بهروز مروتي، مدير كمپين معلولان، با انتقاد از اين تصميم، هشدار داده است كه حذف همين حمايت اندك ميتواند برخي افراد را به استفاده چندباره از لوازم يكبارمصرف يا حتي بازگشت به شيوههايي مانند استفاده از «كهنهپارچه» سوق دهد؛ شرايطي كه ميتواند خطر عفونت و عوارض جسمي را افزايش دهد. در چنين شرايطي، پرسش اصلي اين است كه چرا حمايت از افرادي كه نيازهاي بهداشتي آنان مستمر و اجتنابناپذير است، به موضوعي وابسته به كدهاي ثبتشده در پرونده يا تشخيص كميسيونهاي پزشكي تبديل شده است؟ اگر اشكالي در ثبت وضعيت معلوليت يا احراز نياز وجود داشته، آيا راهحل بايد قطع فوري كمكهزينه باشد يا اصلاح پرونده و بررسي تخصصي شرايط فرد؟ از سوي ديگر، نبود آمار شفاف درباره پيامدهاي جسمي و حتي مرگومير احتمالي ناشي از ناتواني در تأمين لوازم بهداشتي، بر نگرانيها افزوده است. اكنون ۱۳ هزار فرد داراي معلوليت در شرايطي قرار گرفتهاند كه يك حمايت محدود اما ضروري از آنان حذف شده است؛ موضوعي كه بار ديگر مساله ناكافي بودن حمايتهاي اجتماعي و فاصله ميان نياز واقعي معلولان و خدمات ارايهشده از سوي نهادهاي حمايتي را به صدر بحثها بازگردانده است.
آمار محرمانه مرگ و مير معلولان
مدير كمپين معلولان از قطع ناگهاني و بدون اطلاع قبلي كمكهزينه اقلام بهداشتي ۱۳ هزار فرد داراي معلوليت شديد و خيلي شديد توسط سازمان بهزيستي خبر داد و گفت: اين اقدام در حالي انجام شده كه آمار مرگومير ناشي از عدم دسترسي معلولان به لوازم بهداشتي محرمانه است و ابعاد واقعي اين فاجعه انساني همچنان پنهان مانده است.
بهروز مروتي از قطع كمكهزينه تهيه لوازم بهداشتي افراد داراي معلوليتهاي شديد و خيلي شديد توسط سازمان بهزيستي خبر داد و گفت: سازمان بهزيستي ماه گذشته، بدون اطلاع قبلي، كمكهزينه تهيه اقلام بهداشتي ۱۳ هزار فرد داراي معلوليت شديد و خيلي شديد را قطع كرد، بدون آنكه در قبال اين اقدام پاسخگو باشد. او با اشاره به بحران جاني ناشي از اين تصميم گفت: استفاده روزانه از پوشك، سوند، نلاتون و... براي افراد داراي معلوليتهاي شديد حياتي است و حذف اين حمايت اندك، معلولان را در تنگناي اقتصادي به استفاده چندباره از لوازم يكبارمصرف وادار ميكند؛ امري كه براي اين گروه تبعات جاني در پي دارد. مروتي افزود: مرگومير افراد داراي معلوليت در اثر عدم دسترسي به لوازم بهداشتي، اگرچه محرمانه است، اما اتفاق تازهاي نيست و به دليل نبود آمار رسمي در اين زمينه، امكان برآورد آماري اين فاجعه در حال حاضر وجود ندارد. مروتي اظهار داشت: در چند سال اخير، به دليل بحرانهاي اقتصادي و كاهش حمايت از معلولان، اين افراد به دوران استفاده از «كهنهپارچه» بازگشتهاند؛ دوراني كه سالها براي خروج معلولان از آن تلاش شد. حالا قطع همين كمكهزينه اندك ميتواند باعث تشديد عفونتها و مرگومير در افراد داراي معلوليتهاي شديد شود.
كد احراز شرايط در پرونده برخي معلولان وجود نداشت
مدير كمپين معلولان، مبلغ اين كمكهزينه را براي افراد داراي معلوليت خيلي شديد، ماهانه ۳ ميليون تومان و براي معلوليت شديد، ۲.۵ ميليون تومان اعلام كرد و با بيان اينكه اين كمكهزينه در برخي موارد به افراد داراي معلوليت متوسط و خفيف نيز با مبالغ بهترتيب ۲ و ۱.۵ ميليون تومان پرداخت ميشد، افزود: به گفته برخي مديران سازمان بهزيستي، علت اين تصميم، نبود كد مربوط به احراز شرايط دريافت اين وسايل بهداشتي در كارت يا پرونده معلوليت افراد بوده است.
انتقاد از عملكرد كميسيونهاي پزشكي بهزيستي
اين فعال حوزه معلولان تأكيد كرد: حتي اگر اين دليل صحت داشته باشد، باز هم كمكاري و تقصير متوجه سازمان بهزيستي و كميسيونهاي پزشكي اين سازمان است؛ موضوعي كه ما سالهاست آن را فرياد ميزنيم. مروتي توضيح داد: سطح علمي كميسيونهاي پزشكي سازمان بهزيستي در سالهاي اخير بهشدت افت كرده است. متخصصان در اين كميسيونها حضور ندارند و بهزيستي براي كاهش هزينهها، از پزشكان عمومي و فاقد صلاحيت مرتبط با حوزه معلولان و همچنين كارشناساني با دانش سطحي در اين زمينه، بهصورت موردي دعوت به همكاري ميكند و بابت بازديد از وضعيت هر فرد داراي معلوليت، رقم ناچيزي در حد ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان ميپردازد. او اضافه كرد: بديهي است كه پزشك عمومي دركي از محدوديتهاي افراد داراي معلوليت جسمي، بينايي و ذهني ندارد و با درك ناكافي خود، نياز فرد به وسايل بهداشتي را ضروري تشخيص نميدهد و بهزيستي نيز بر همين مبناي اشتباه اقدام به قطع كمكهزينه لوازم بهداشتي كرده است. به گفته مروتي، اكنون افرادي كه كمكهزينه تهيه اقلام بهداشتي آنها قطع شده است، دوباره بايد فرآيند طاقتفرساي اعتراض به نظر كميسيون پزشكي را طي كنند تا روند بررسي در كميسيون مجدداً براي آنها تكرار شود. با اين حال مشخص نيست در كميسيون پزشكي، پزشك عمومي قادر به تشخيص نياز اين افراد خواهد بود يا خير. اين فعال مدني با بيان اينكه مبلغ كمكهزينه تهيه لوازم بهداشتي كه به معلولان پرداخت ميشد، يكدهم نياز واقعي آنها بود، افزود: در اين تنگناي اقتصادي، سازمان بهزيستي بهجاي افزايش حمايت از گروه هدف، همين اندك حمايتها را نيز قطع ميكند و ظاهراً بايد شرايط افراد داراي معلوليت و چگونگي حمايت از آنان به مديران سازمان بهزيستي آموزش داده شود.
اقدامات خودسرانه بهزيستي
او اظهار داشت: اين اقدام بهزيستي فاقد مجوز از مراجع بالادستي است و بهصورت خودسرانه رخ داده است. حذف تيك واجد شرايط بودن براي دريافت كمكهزينه توسط كميسيونهاي پزشكي، صرفاً پوششي براي وجاهتبخشي به اين اقدام است؛ چراكه خروج ۱۳ هزار فرد داراي معلوليت از چتر حمايت بهزيستي، بدون آنكه صاحب شغل و درآمد شده باشند، تصميمي نيست كه اتخاذ آن برعهده بهزيستي گذاشته شده باشد.
