راه شكستن محدوديت دريايي از كريدورهاي زميني ميگذرد
عضو هيات نمايندگان اتاق بازرگاني تهران گفت: در شرايط تحريم و افزايش ريسك دسترسي به مسيرهاي دريايي، توسعه كريدورهاي زميني به يك ضرورت راهبردي براي اقتصاد ايران تبديل شده است با اين حال بررسي وضعيت پروژه و متوسط پيشرفت حدود ۶۰ درصدي آن، در كنار مشكلات اعتباري و اجرايي، تحقق وعده بهرهبرداري تا پايان ۱۴۰۵ را بدون تصميمي ويژه در سطح ملي دشوار ميكند.
عضو هيات نمايندگان اتاق بازرگاني تهران گفت: در شرايط تحريم و افزايش ريسك دسترسي به مسيرهاي دريايي، توسعه كريدورهاي زميني به يك ضرورت راهبردي براي اقتصاد ايران تبديل شده است با اين حال بررسي وضعيت پروژه و متوسط پيشرفت حدود ۶۰ درصدي آن، در كنار مشكلات اعتباري و اجرايي، تحقق وعده بهرهبرداري تا پايان ۱۴۰۵ را بدون تصميمي ويژه در سطح ملي دشوار ميكند.
سهيل آلرسول در گفتوگو با ايسنا، با بيان اينكه اين روزها اخبار متعددي درباره تكميل و بهرهبرداري محور مشهد - سرخس تا پايان سال ۱۴۰۵ منتشر ميشود، اظهار كرد: اما جستاري در اخبار يك دهه گذشته نشان ميدهد كه اين نخستينبار نيست كه براي پايان اين پروژه تاريخ تعيين ميشود. در مقاطع مختلف، پايان ۱۳۹۶، سالهاي ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ و پس از آن آذر و دي ۱۴۰۳ به عنوان زمان تكميل يا بهرهبرداري بخشهاي مختلف اين محور مطرح شده است. اكنون نيز پايان ۱۴۰۵ به عنوان موعد جديد اعلام ميشود. اين سابقه ايجاب ميكند به جاي تكرار يك تاريخ، درباره الزامات واقعي تحقق آن صحبت كنيم. آلرسول با اشاره به وضعيت اجرايي پروژه گفت: براساس اطلاعات موجود، متوسط پيشرفت بخشهاي مورد نظر پروژه در حدود ۶۰ درصد است. وقتي اين عدد را در كنار مشكلات تأمين و تخصيص اعتبار، افزايش شديد قيمت مصالح و نهادههاي اجراي پروژه و همچنين باقي ماندن برخي معارضات تأسيساتي قرار ميدهيم، طبيعي است كه درباره امكان تحقق وعده پايان سال پرسش جدي داشته باشيم. وي تأكيد كرد: اگر قرار است پايان ۱۴۰۵ يك برنامه اجرايي باشد و نه يك وعده ديگر، بايد متناسب با زمان باقيمانده، منابع مالي و اختيارات مديريتي لازم نيز در اختيار پروژه قرار بگيرد. عضو هيات نمايندگان اتاق بازرگاني تهران با اشاره به موقعيت راهبردي سرخس تصريح كرد: اشتباه است اگر مشهد - سرخس را صرفاً يك پروژه راهسازي در خراسان رضوي بدانيم. سرخس يكي از مهمترين دروازههاي زميني و ريلي ايران به تركمنستان و آسياي مركزي و حلقهاي مهم در زنجيره مبادلات زميني ايران با شرق، ازجمله چين است.
به گفته آلرسول، در شرايطي كه تحريم ميتواند هزينه و ريسك استفاده از بنادر، كشتيراني، بيمه و ساير حلقههاي زنجيره حملونقل دريايي كشور را افزايش دهد، برخورداري از مسيرهاي زميني متعدد و رقابتپذير بخشي از تابآوري اقتصادي كشور محسوب ميشود. وي گفت: موضوع، جايگزيني دريا با زمين نيست؛ اقتصاد بزرگ به هر دو نياز دارد. مساله اين است كه نبايد تجارت خارجي ايران به تعداد محدودي دروازه وابسته باشد. هر كريدور زميني مطمئن، قدرت انتخاب و تابآوري بيشتري براي كشور ايجاد ميكند.
آلرسول در ادامه به رويكرد بخش خصوصي اشاره و اظهار كرد: بخش خصوصي نيز با نمايندگي اتاق بازرگاني تهران روي توسعه كريدورهاي زميني كشور، از جمله محور سرخس، حساب ويژهاي باز كرده است. افزايش ظرفيت اين مسيرها فقط براي عبور كالاي ترانزيتي نيست ميتواند به تأمين مطمئنتر مواد اوليه و كالا، توسعه صادرات، كاهش ريسك زنجيره تأمين و در نهايت خدمترساني بهتر به مردم منجر شود.
وي افزود: وقتي درباره اتصال زميني ايران به آسياي مركزي و چين صحبت ميكنيم، بايد حلقههاي داخلي اين زنجيره نيز متناسب با اهميتي كه براي كريدور قائل هستيم توسعه پيدا كنند. نميتوان در سطح كلان از كريدورهاي بينالمللي سخن گفت، اما يك گلوگاه داخلي مهم سالها با كمبود اعتبار و مشكلات اجرايي مواجه باشد. عضو هيات نمايندگان اتاق بازرگاني تهران تأكيد كرد كه براي تحقق وعده پايان ۱۴۰۵ دستكم سه اقدام فوري ضروري است كه تأمين و تخصيص قابل اتكاي منابع مالي، تعيين تكليف آثار افزايش شديد قيمت نهادهها و مصالح بر قراردادهاي اجرايي و رفع فوري معارضات تأسيساتي باقيمانده است.
آلرسول در ادامه گفت: سالهاي ۱۳۹۶، ۱۳۹۸، ۱۳۹۹ و ۱۴۰۳ با وعدههاي مختلف درباره اين محور گذشتند. اميدواريم پايان ۱۴۰۵ به تاريخ ديگري در اين فهرست اضافه نشود. اگر مسوولان به اهميت سرخس در ترانزيت و تجارت خارجي ايران، بهويژه در شرايط تحريم، باور دارند، اكنون زمان نشان دادن اين اهميت در تخصيص منابع و تصميمات اجرايي است. وي در پايان گفت: اگر ميخواهيم محدوديت در دريا را با ظرفيت خشكي جبران كنيم، كريدورهاي زميني را بايد بهموقع بسازيم نه اينكه هر چند سال يكبار تاريخ افتتاح آنها را تغيير بدهيم.
