«بيمه سايبري» به چه كار كسبوكارها ميآيد؟
حملات هكرها يكي از تهديداتي است كه با انگيزههاي مختلف مالي، سياسي، جاسوسي، خرابكاري و حتي تفريح با هدف نفوذ، تخريب يا باجگيري از سيستمها و دادههاي محرمانه كاربران صورت ميگيرد.
حملات هكرها يكي از تهديداتي است كه با انگيزههاي مختلف مالي، سياسي، جاسوسي، خرابكاري و حتي تفريح با هدف نفوذ، تخريب يا باجگيري از سيستمها و دادههاي محرمانه كاربران صورت ميگيرد. در دنياي امروز فروشگاههاي آنلاين، پلتفرمهاي تجارت الكترونيك و موسسات مالي و بانكي به دليل هزينههاي سنگين حملات سايبري بيش از پيش در معرض خطرند و پوشش بيمه سايبري براي آنها يك ضرورت مديريت ريسك به شمار ميرود. به گزارش ايسنا، امنيت سايبري يا (Cybersecurity) مجموعهاي از ابزارها، روشها و فناوريهايي است كه از سيستمها، شبكهها و دادههاي شما در برابر حملات ديجيتال، سرقت يا آسيب محافظت ميكند؛ مثل زمانهايي كه براي در خانهتان قفل محكمي نصب ميكنيد يا وقتي كه از يك گوشي هوشمند استفاده ميكنيد يا كسب و كاري داريد كه دادههاي مشتريان را مديريت ميكند. در سادهترين تعريف امنيت سايبري به معناي ايجاد يك حصار ديجيتال پيرامون داراييهاي اطلاعاتي شماست تا از دسترسي و نفوذ بيگانگان و تخريب آگاهانه يا ناآگاهانه دادهها در امان بماند. در تعريف آكادميك، امنيت سايبري به معناي تمرين محافظت از سيستمها، شبكهها و برنامهها در برابر حملات ديجيتال است. اين حملات با اهدافي همچون دسترسي، تغيير يا نابودي اطلاعات حساس، باجگيري يا اخاذي از كاربران يا اختلال در فرايندهاي عادي كسبوكار صورت ميگيرد. حفاظت از محتوا و اطلاعات موجود و بهبود عملكرد سيستمهاي ديجيتالي از جمله اهداف اصلي امنيت سايبري به شمار ميرود تا به بهترين شكل ممكن از خسارتهاي احتمالي، سوءاستفادههاي ناشي از نفوذهاي غيرمجاز، جرايم سايبري و سرقت اطلاعات جلوگيري شود. تهديدات سايبري ممكن است در قالب هككردن، نفوذ، برنامههاي ضد آنتيويروس، برنامههاي مخرب و ساير اشكال حملات الكترونيكي باشد از اين رو امنيت سايبري از ابزارها، تكنيكها و استراتژيهاي متنوعي استفاده ميكند تا شناسايي، پيشگيري، تشخيص و پاسخگويي به تهديدات سايبري را ممكن سازد.
تاريخچه امنيت سايبري
تاريخچه امنيت سايبري به اواخر دهه ۱۹۶۰ بازميگردد.زماني كه استفاده از رايانهها و شبكهها در سازمانهاي دولتي و دانشگاهي آغاز شد. در دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ با افزايش استفاده از اينترنت و شبكههاي رايانهاي نياز به امنيت سايبري بيشتر شد و مفاهيمي مانند رمزنگاري و فايروالها توسعه يافتند. در دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ با رشد چشمگير تجارت الكترونيك و فناوريهاي وب، تهديدات سايبري پيچيدهتر شدند و امنيت سايبري به يك حوزه تخصصي با ابزارها و روشهاي پيشرفتهتري مانند سيستمهاي تشخيص نفوذ و امنيت شبكه تبديل شد.امروزه امنيت سايبري به يك ضرورت حياتي براي حفاظت از اطلاعات در برابر تهديدات پيشرفته و حملات سايبري تبديل شده است.
انواع امنيت سايبري
در حال حاضر امنيت سايبري حوزههاي مختلفي را شامل ميشود كه هر كدام بخشي از دنياي ديجيتال را ايمن ميكند.امنيت شبكه، امنيت ابري، امنيت نقطه پاياني، امنيت اينترنت اشيا، امنيت موبايل، امنيت برنامهها، امنيت عملياتي از جمله انواع امنيت سايبري به شمار ميرود. در امنيت موبايل هدف حفاظت از گوشيها و تبلتهايي است كه به دادههاي سازماني دسترسي دارند. در امنيت اينترنت اشيا، هدف شناسايي و ايمنسازي دستگاههاي متصل به اينترنت است يا در امنيت شبكه حفاظت از زيرساخت شبكه و جلوگيري از دسترسي غيرمجاز از اهداف اصلي است. در راستاي امنيت سايبري، بحث بيمه سايبري از اهميت بسزايي برخوردار است. در دنياي امروز كه تمامي كسبوكارها به نوعي با فضاي ديجيتال و دادههاي الكترونيكي سر و كار دارند، بيمه سايبري نقش يك «سپر دفاعي» را در برابر خسارات مالي ناشي از حوادث دنياي مجازي بازي ميكند.
چرا به بيمه سايبري نياز داريم؟
حقيقت آن است كه در اقتصادي كه بخش بزرگي از فعاليتها به داده و زيرساخت ديجيتال وابسته است، مساله تنها جلوگيري از حملات سايبري نيست زيرا سازمانها بايد براي هزينه و پيامدهاي روزي كه ناگزير گرفتار حمله ميشوند آماده باشند. يك حمله سايبري ممكن است در عرض چند ساعت رخ بدهد اما تبعات اقتصادي آن ميتواند ماهها و سالها ادامه داشته باشد. حملات سايبري از نوع باجافزارها، فيشينگ و هككردن سيستمها ميتوانند هزينههاي سنگيني به دنبال داشته باشند. خسارات ناشي از توقف كسب و كار و درآمد از دست رفته، هزينههاي بازگرداندن سيستمها و بازيابي اطلاعات، آسيب به اعتبار و شهرت برند و هزينههاي اطلاعرساني به مشتريان در صورت لو رفتن اطلاعات آنها از جمله هزينههايي است كه حملههاي سايبري ممكن است به بار بياورند. كشور ما از نظر ساختار اداري، اقتصادي و زيرساختي كشوري بسيار گسترده است. وزارتخانهها، بانكها و موسسات مالي، سازمانهاي دولتي، نهادهاي عمومي، شركتهاي بزرگ صنعتي، اپراتورها، مراكز درماني، دانشگاهها، شهرداريها، شركتهاي خدماتي و هزاران كسبوكار خصوصي، هركدام داراي سامانهها و داراييهاي اطلاعاتي خاص خود هستند. از سوي ديگر بخش قابل توجهي از زيرساختهاي حياتي كشور مثل برق و آب، انرژي، ارتباطات، نظام بانكي و سلامت به شبكهها و سامانههاي ديجيتال وابسته هستند. در چنين شرايطي تصور اينكه «امنيت سايبري كشور» توسط يك نهاد واحد مديريت شود، عملا امكانپذير نيست. هر دستگاه هم مسووليت تخصصي خود را دارد و هم بايد الزامات عمومي امنيت سايبري را رعايت كند. مثلا امنيت سايبري يك بانك تنها يك مساله فناوري اطلاعات نيست بلكه به استمرار خدمات مالي، حفاظت از اطلاعات مشتريان و اعتماد عمومي مربوط ميشود و حمله به يك زيرساخت انرژي ميتواند از يك رخداد فني فراتر رفته و به مسالهاي در سطح تداوم خدمات عمومي و امنيت ملي تبديل شود. بيتا كيامهر، مديركل توسعه صنعت افتا سازمان فناوري اطلاعات چندي قبل در نشست تخصصي «شبكههاي تابآور، نقش بيمه در پايداري شبكه و زيرساخت» بيمه امنيت سايبري را يكي از دغدغههاي مهمي عنوان كرد كه در بخش حاكميتي مورد توجه قرار گرفته است. او معتقد است از آنجا كه موضوع بيمه سايبري، اطلاعات هستند و دارايي نامشهود به حساب ميآيند براي بخش بيمه كشورمان كه هميشه با داراييهاي فيزيكي مثل ملك و خودرو مواجه بوده كمي ناآشناست. به گفته كيامهر، برآورد ارزش ملك و خودرو براي بيمهها ملموس است ولي ارزشگذاري داراييهاي ناملموس موضوع جديدي براي بيمههاست. امين ترابي - فعال حوزه امنيت سايبري و زيرساخت نيز در پنل «تحليل حملات زنجيرهاي به زيرساخت پرداخت» در جريان نمايشگاه الكامپ ۱۴۰۵با اشاره به نقش ابزارهاي مكمل مالي و مشاركت بخش خصوصي در ارتقاي امنيت گفت: آن بخش از ريسك باقيمانده كه پس از اقدامات امنيتي همچنان ميتواند براي سازمانها مساله ساز شود، بايد از طريق صنعت بيمه مديريت و منتقل شود. به گفته وي تنها راهكار موثر، اعتماد به توان بدنه شركتهاي خصوصي و فعالان امنيت سايبري كشور و واگذاري بخشي از وظايف اجرايي و نظارتي به آنهاست. اين فعال حوزه امنيت سايبري معتقد است كه طرح اپراتور امنيت ميتواند مسووليت قانوني امنيت سازمانها را تنفيذ كرده و امكان امنسازي و نظارت بر زيرساختها را فراهم كند. به گفته ترابي، بيش از ۹۰ درصد از حملات سايبري ناشي از نقاط ضعفي است كه دانش پيشگيري از آنها در كشور و شركتهاي تخصصي وجود دارد و در صورت استقرار اپراتورهاي امنيت و بهرهگيري از بيمه مسووليت سايبري، ميتوان ريسكهاي باقيمانده را جبران كرده و خسارات مالي ناشي از حوادث را به حداقل رساند.
اما چه كساني به بيمه سايبري نياز دارند؟
امروزه هر كسبوكاري كه دادههاي ديجيتال مثل ايميل مشتريان، اطلاعات كارت بانكي يا اسرار تجاري را نگهداري ميكند، فروشگاههاي آنلاين و پلتفرمهاي تجارت الكترونيك، شركتهاي فناوري و نرمافزاري، موسسات مالي و بانكي، مراكز درماني و بيمارستانها به دليل حساسيت بالاي پروندههاي پزشكي و هر شركتي كه داراي وبسايت يا شبكه داخلي متصل به اينترنت است در معرض ريسك و خطر است. هرچه كسبوكارها بيشتر به فناوري و داده وابسته ميشوند، هزينه اختلال ديجيتال نيز به همان نسبت بالاتر ميرود.در چنين شرايطي، توان يك سازمان براي پرداخت هزينههاي يك حادثه و ادامه فعاليت به اندازه توان آن براي جلوگيري از حادثه اهميت پيدا ميكند. البته اين نكته را نبايد از نظر دور داشت كه بيمه سايبري جايگزين امنيت نيست و داشتن بيمه به اين معنا نيست كه نيازي به فايروال، آنتيويروس يا آموزش كاركنان وجود ندارد. بيمهگرها معمولا پيش از صدور بيمهنامه، استانداردهاي امنيتي شما را بررسي ميكنند. اكثر بيمههاي سايبري، حوادثي كه ناشي از خطاهاي عمدي داخلي مثلا توسط كارمند خود شركت يا جنگهاي سايبري رسمي باشند را پوشش نميدهند. ايجاد امنيت سايبري يك فرايند دائمي و چندلايه است؛ يعني هيچ راهحل جادويي وجود ندارد كه شما را ۱۰۰ درصد امن كند بلكه بايد تركيبي از روشهاي فني، مديريتي و آموزشي را به كار بگيريد.تدابير فني و روشهاي امنيت سايبري مثل ديواره آتش (Firewall) آنتيويروس و ضد بدافزار، رمزگذاري، احراز هويت چندعاملي، بهروزرساني و تهيه نسخه پشتيبان از جمله روشهايي است كه براي جلوگيري از هك كردن، نفوذ، برنامههاي مخرب و ديگر حملات هكري به كار گرفته ميشوند. به گزارش ايسنا، درحال حاضر بيمه سايبري مزاياي متعددي دارد كه ميتواند بهطور قابل توجهي به پايداري و امنيت مالي كسبوكارها در برابر تهديدات ديجيتال كمك كند. بيمه سايبري اگر درست، طراحي و در كنار ساير ابزارهاي مديريت ريسك، استفاده شود ميتواند بخشي از همين ظرفيت دوام آوردن باشد. آينده بيمه سايبري آينده مديريت ريسك ديجيتال است؛ مسيري كه در آن امنيت، تابآوري و بيمه نه سه موضوع جداگانه بلكه سه بخش از يك مساله واحد خواهد بود. اينكه سازمان چگونه در جهاني كه ريسك سايبري اجتنابناپذير شده است همچنان بتواند به فعاليت خود ادامه بدهد.
