چرا قیمت اونس جهانی طلا کاهش یافت؟

گزارش اشتغال آمریکا؛ مهم‌ترین عامل فشار بر طلا

یکی از اصلی‌ترین دلایل افت طلا، انتشار داده‌های قوی از بازار کار آمریکا بود. طبق گزارش اداره آمار کار آمریکا، رشد اشتغال در ماه اوت شتاب قابل توجهی داشته است. نرخ بیکاری نیز در سطح ۴.۱ درصد ثابت ماند؛ موضوعی که نشان می‌دهد اقتصاد آمریکا همچنان فاصله زیادی با رکود دارد.

انتشار این آمار باعث شد احتمال تداوم سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو افزایش پیدا کند. پیش از انتشار گزارش اشتغال، معامله‌گران احتمال افزایش مجدد نرخ بهره در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر را حدود ۵۵ درصد برآورد می‌کردند، اما این رقم پس از انتشار داده‌ها به ۶۵ درصد رسید.

افزایش نرخ بهره معمولاً هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا می‌برد؛ چراکه طلا برخلاف دارایی‌های بهره‌دار، سود دوره‌ای ایجاد نمی‌کند. همین موضوع می‌تواند بخشی از سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های دیگر سوق دهد.

تقویت دلار و فشار بیشتر بر قیمت طلا

هم‌زمان با انتشار داده‌های اقتصادی آمریکا، شاخص دلار نیز رشد کرد. از آنجا که طلا در بازارهای جهانی بر مبنای دلار قیمت‌گذاری می‌شود، افزایش ارزش دلار معمولاً خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گران‌تر می‌کند.

در نتیجه، تقاضای جهانی برای طلا تحت فشار قرار گرفت و همین مسئله به کاهش قیمت اونس طلا دامن زد. البته مسیر بعدی بازار همچنان به داده‌های اقتصادی آمریکا و تصمیمات فدرال رزرو وابسته خواهد بود.

طلا در بازار آتی و اسپات چقدر کاهش یافت؟

افت قیمت فقط به معاملات اسپات محدود نشد و بازار آتی نیز تحت تأثیر فشار فروش قرار گرفت. قیمت طلای تحویل فوری با کاهش ۱.۲ درصدی به ۴۴۱۹ دلار و ۹ سنت رسید.

در پایین‌ترین سطح روزانه نیز قیمت طلا تا ۴۳۶۴ دلار و ۹۹ سنت عقب‌نشینی کرد؛ یعنی افت روزانه بیش از ۲ درصد را تجربه کرد. در بازار معاملات آتی آمریکا برای تحویل دسامبر نیز قیمت طلا با کاهش ۱.۴ درصدی در سطح ۴۴۷۶ دلار و ۶۰ سنت بسته شد.

سایر فلزات گرانبها نیز از تقویت دلار بی‌تأثیر نماندند:

• نقره: با ۱.۷ درصد کاهش به ۶۵ دلار و ۸۳ سنت رسید.

• پالادیوم: با کاهش ۲.۵ درصدی به ۱۳۸۵ دلار و ۵۰ سنت رسید.

• پلاتین: با افت ۰.۸ درصدی در سطح ۱۸۱۰ دلار و ۹۶ سنت معامله شد.

اکنون توجه معامله‌گران بیشتر به انتشار آمارهای تورم مصرف‌کننده (CPI) و تولیدکننده (PPI) آمریکا معطوف شده است. این داده‌ها می‌توانند مشخص کنند که فدرال رزرو در ادامه چه مسیری را برای نرخ بهره انتخاب خواهد کرد. بررسی بیشتر این تحولات را می‌توان در مقالات طلا و سکه دنبال کرد.

بانک‌های مرکزی همچنان خریدار طلا هستند

اگرچه طلا در کوتاه‌مدت تحت فشار قرار گرفته، اما رفتار بانک‌های مرکزی نشان می‌دهد که تقاضای بلندمدت برای این فلز همچنان پابرجاست. افزایش نااطمینانی اقتصادی، نگرانی از تورم و تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی باعث شده بسیاری از کشورها برای تنوع‌بخشی به ذخایر خود همچنان به خرید طلا ادامه دهند.

طبق گزارش شورای جهانی طلا (WGC)، بانک‌های مرکزی در ماه ژوئیه در مجموع ۲۳ تن طلا خریداری کردند.

چین با خرید ۲۰ تن طلا در ماه ژوئیه، بیست‌ویکمین ماه متوالی خرید خود را ثبت کرد. ذخایر رسمی طلای این کشور اکنون به حدود ۲۳۶۶ تن رسیده که معادل ۸ درصد از کل ذخایر چین است.

لهستان نیز در ماه ژوئیه ۸ تن طلا خرید و مجموع خرید خود از ابتدای سال را به ۹۰ تن رساند. ذخایر طلای این کشور در حال حاضر ۶۴۰ تن است و هدف آن افزایش این میزان به ۷۰۰ تن، معادل ۲۸ درصد از کل ذخایر کشور، عنوان شده است.

در همین مدت، جمهوری چک نیز ۲ تن طلا به ذخایر خود اضافه کرد و مجموع ذخایر آن به ۸۴ تن رسید. قزاقستان، مالزی و بولیوی نیز هر کدام یک تن به ذخایر طلای خود افزودند.

در سمت مقابل، روسیه در ماه ژوئیه ۶ تن از ذخایر طلای خود را فروخت و مجموع فروش این کشور از ابتدای سال به ۵۰ تن رسید. ذخایر طلای روسیه اکنون ۲۲۷۷ تن اعلام شده است. ترکیه نیز از ابتدای سال تاکنون در مجموع ۸۵ تن از ذخایر طلای خود را به فروش رسانده است.

چرا قیمت طلا در ایران برخلاف بازار جهانی حرکت کرد؟

افت اونس جهانی لزوماً به معنای کاهش قیمت طلا در بازار ایران نیست. نرخ دلار آزاد یکی از مهم‌ترین متغیرهایی است که می‌تواند اثر کاهش یا افزایش اونس جهانی را خنثی کند.

در روزهای اخیر نیز بازار طلای ایران تحت تأثیر تحرکات نرخ ارز قرار گرفت و قیمت انواع طلا و سکه در 15 شهریور 1405 سطوح زیر قرار گرفت:

• طلای ۱۸ عیار: ۲۳,۳۵۳,۶۰۰ تومان به ازای هر گرم

• طلای ۲۴ عیار: ۳۱,۱۳۷,۸۰۰ تومان به ازای هر گرم

• سکه امامی: ۲۳۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان

• سکه بهار آزادی: ۲۲۹,۲۲۵,۰۰۰ تومان

• نیم‌سکه: ۱۱۸,۰۰۰,۰۰۰ تومان

• ربع‌سکه: ۶۲,۵۰۰,۰۰۰ تومان

• سکه یک گرمی: ۳۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان

در چنین شرایطی، حباب سکه نیز با کاهش محسوسی مواجه شد و به محدوده منطقی‌تری رسید. رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران نیز تأکید کرده است که قیمت‌های بازار بیش از آنکه ناشی از تقاضای واقعی باشند، تحت تأثیر نرخ ارز و تحرکات دلار آزاد قرار گرفته‌اند.

به همین دلیل، کنترل و مدیریت بازار ارز از سوی سیاست‌گذار پولی می‌تواند نقش مهمی در ایجاد ثبات در بازار طلا و سکه داشته باشد.

آیا نگهداری پول نقد در اقتصاد تورمی منطقی است؟

تحولات بازار طلا و ارز در ایران بار دیگر اهمیت حفظ ارزش دارایی در برابر تورم را نشان می‌دهد. بررسی بازدهی بازارها در سال‌های گذشته نیز نشان می‌دهد دارایی‌هایی مانند طلا در دوره‌های تورمی توانسته‌اند بخش قابل توجهی از ارزش سرمایه را حفظ کنند.

برای نمونه، یک سرمایه ۱۰ میلیون تومانی در سال ۱۴۰۰ تا خرداد ۱۴۰۵ به شکل زیر تغییر کرده است:

1. طلای ۱۸ عیار: ۱۶۵ میلیون تومان، معادل ۱۵۵۰ درصد بازدهی

2. بیت‌کوین: ۸۱ میلیون تومان، معادل ۷۱۰ درصد بازدهی

3. تتر: ۷۰ میلیون تومان، معادل ۶۰۰ درصد بازدهی

این اعداد نشان می‌دهند که طلا در این بازه عملکرد بالاتری نسبت به بیت‌کوین و تتر داشته است. با این حال، نگهداری تمام سرمایه در یک بازار نیز تصمیم مناسبی نیست.

به همین دلیل توصیه می‌شود افراد معادل ۳ تا ۶ ماه هزینه‌های ضروری زندگی خود را در قالب یک صندوق اضطراری با نقدشوندگی بالا نگهداری کنند و برای سایر دارایی‌ها، متناسب با میزان ریسک‌پذیری خود تصمیم‌گیری کنند.

سخن پایانی

افت اخیر طلا در بازار جهانی را باید در کنار مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی مانند عملکرد بازار کار آمریکا، سیاست‌های فدرال رزرو و تقویت دلار بررسی کرد. با وجود این، ادامه خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی نشان می‌دهد که این فلز همچنان جایگاه مهمی در ذخایر و سرمایه‌گذاری بلندمدت کشورها دارد.

در بازار ایران نیز نمی‌توان تنها با مشاهده کاهش اونس جهانی درباره آینده قیمت‌ها تصمیم گرفت؛ چراکه نرخ دلار آزاد می‌تواند اثر قابل توجهی بر قیمت داخلی طلا و سکه داشته باشد. بنابراین، دنبال کردن هم‌زمان تحولات جهانی، نرخ ارز و قیمت طلا می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دهد.