بورس بياعتنا به ريسكها
باوجوداينكه ريسكهاي مختلف روي بورس سايه انداخته، اما مسير بازار همچنان صعودي است و توانسته قله ۶.۷ ميليوني را فتح كند. همزمان با رشد شاخص كل بورس، ديگر شاخصهاي بازار نيز تقويت شدند و نقدينگي در بازار افزايش يافت. عوامل بسياري در رشد بازار موثر بوده كه يكي از آنها را ميتوان افزايش نرخ دلار دانست.
باوجوداينكه ريسكهاي مختلف روي بورس سايه انداخته، اما مسير بازار همچنان صعودي است و توانسته قله ۶.۷ ميليوني را فتح كند. همزمان با رشد شاخص كل بورس، ديگر شاخصهاي بازار نيز تقويت شدند و نقدينگي در بازار افزايش يافت. عوامل بسياري در رشد بازار موثر بوده كه يكي از آنها را ميتوان افزايش نرخ دلار دانست. طي روزهاي اخير نرخ دلار افزايش داشت و حتي تا محدوده ۲۲۷ هزارتومان در بازار آزاد رسيد كه اين موضوع انتظارات تورمي را تشديد كرده و باعث شده تقاضا در بازارهاي دارايي خصوصا بازار سهام تقويت شود. البته نبايد اين نكته را فراموش كرد كه از روز گذشته قيمت دلار در بازار آزاد روند كاهشي داشته است كه احتمالا اين مورد روي بازار سهام طي روزهاي آتي اثرگذار باشد. افزايش نرخ دلار و طلا باعث شد كه تقاضا در بازار سهام تقويت شود. در اصل ريسك ايجاد شده در اين بازارها سرمايهگذاران را به سمتوسوي بورس هدايت كرد و سرمايههاي پارك شده نيز وارد اين بازار شدند. نكته اساسي اينجاست كه بازار سرمايه اين روزها نسبت به ريسكهاي بيروني واكنش چنداني نشان نميدهد. به عقيده بسياري از كارشناسان، بازار سهام نسبت به ريسكهاي بيروني شامل جنگ و نوسانهاي قيمتي تنها واكنش ساعتي و كوتاه نشان ميدهد و پس از به روند معمول خود باز ميگردد. بازارهاي مالي خصوصا بازار طلا و دلار در شرايطي قرار گرفتهاند كه بسياري از آنها در سطوح بالاي قيمتي معامله ميشوند؛ وضعيتي كه از يك سو نشاندهنده رشد قابلتوجه قيمتها و افزايش توجه سرمايهگذاران به بازارهاي مختلف است و از سوي ديگر، اهميت مديريت ريسك و انتخاب هوشمندانه مقصد سرمايه را بيش از گذشته نمايان ميكند. در چنين شرايطي، طبيعي است كه سرمايهگذاران بااحتياط بيشتري تصميمگيري كنند. رسيدن قيمتها به محدودههاي تاريخي، لزوما به معناي پايان روند صعودي نيست، بلكه ميتواند بيانگر ورود بازار به مرحلهاي باشد كه در آن عوامل بنيادي، چشمانداز سودآوري شركتها و جريان نقدينگي نقش تعيينكنندهتري در مسير آينده بازار ايفا ميكنند. در اين شرايط بازار سرمايه جذابيت ويژهاي دارد. برخلاف برخي بازارهاي دارايي كه رشد قيمت آنها عمدتا بر مبناي انتظارات تورمي و افزايش ارزش اسمي داراييها شكل ميگيرد، سهام شركتها علاوه بر اثرپذيري از متغيرهاي كلان اقتصادي، از ظرفيت رشد سودآوري و افزايش ارزش واقعي بنگاهها نيز برخوردارند؛ بنابراين، حتي در شرايطي كه بازارهاي مالي در سطوح بالاي قيمتي قرار گرفتهاند، نميتوان صرفا بر اساس رشد گذشته درباره آينده آنها قضاوت كرد. از سوي ديگر، افزايش ريسك در بازارها الزاما به معناي كاهش فرصتهاي سرمايهگذاري نيست. در واقع، افزايش نوسان ميتواند زمينه را براي جابهجايي نقدينگي ميان بازارها و صنايع مختلف فراهم كند. در اين ميان، بورس ميتواند مقصد بخشي از سرمايههايي باشد كه به دنبال بازدهي متناسب با ريسك و همچنين امكان مشاركت در رشد اقتصادي شركتها هستند. بر همين اساس، شرايط فعلي بيش از آنكه به معناي هشدار براي خروج از بازار سرمايه باشد، ميتواند ضرورت انتخاب سهم، تحليل بنيادي و نگاه ميانمدت و بلندمدت را پررنگتر كند. درصورتيكه سودآوري شركتها، ارزشگذاري سهام و چشمانداز متغيرهاي اقتصادي از رشد بازار حمايت كنند، سطوح قيمتي بالا نيز ميتوانند مقدمهاي براي شكلگيري يكروند صعودي جديد باشند. در نهايت، آنچه مسير بازار را تعيين خواهد كرد، صرفا قيمتهاي فعلي نيست، بلكه تركيبي از سودآوري شركتها، نرخ ارز، تورم، سياستهاي اقتصادي و ميزان ورود نقدينگي به بازار سرمايه است؛ بنابراين احتياط سرمايهگذاران در شرايط كنوني ميتواند بهجاي خروج كامل از بورس، به سمت سرمايهگذاري هدفمند و انتخاب فرصتهاي ارزندهتر هدايت شود؛ رويكردي كه در صورت تداوم عوامل بنيادي، ميتواند زمينهساز ادامه مسير صعودي بازار سرمايه باشد.
بازار از دريچه معاملات
بازار سرمايه طي دومين روز كاري هفته يعني يكشنبه ۱۵ شهريور ۱۴۰۵، روزي معاملهاي را پشت سر گذاشت؛ روزي كه شاخص كل بورس تهران با جهشي قابلتوجه به كانال ۶.۷ ميليون واحد بازگشت و خريداران با كنترل يك موج عرضه ميانه روز، گوي رقابت را از فروشندگان ربودند.
شاخص كل بورس تهران در پايان معاملات روز اخير با رشد ۱۲۲ هزار و ۲۷۶ واحدي معادل ۱.۸۵ درصد، در ارتفاع ۶ ميليون و ۷۲۳ هزار و ۵۷۶ واحدي ايستاد و بار ديگر خود را به كانال ۶.۷ ميليون واحد رساند؛ كانالي كه ردپاي آن در روزهاي اخير كمرنگ شده بود. شاخص كل هموزن نيز همگام با شاخص كل حركت كرد و با افزايش ۳۲ هزار و ۵۵۹ واحدي معادل ۱.۷۹ درصد، در سطح يك ميليون و ۸۵۴ هزار و ۴۵۰ واحدي متوقف شد. همجهتي هر دو شاخص اصلي بازار، نشان ميدهد رشد روز گذشته ناشي از افزايش تقاضا و ورود نقدينگي به بازار بوده است.
بازگشايي پرقدرت و آرام بازار
بازگشايي بازار بسيار خوب بود؛ در دقايق ابتدايي معاملات، تقاضاي قدرتمندي در بخش عمده نمادها شكل گرفت و خريداران با ورود آگاهانه، فضا را از همان ساعات نخست به سمت مثبتشدن سوق دادند. اما در ادامه معاملات، يك موج افزايش عرضه در بازار شكل گرفت و براي مدتي فشار فروش بر نمادها سنگيني كرد؛ فازهايي كه در هفتههاي اخير معمولا به روندهاي صعودي نيمهكاره ختم ميشد. بااينحال، اينبار موج عرضه تداوم نيافت و خريداران بار ديگر كنترل معاملات را در دست گرفتند. فشار فروش نهتنها به يكروند غالب تبديل نشد، بلكه شاخص كل نيز مسير صعودي خود را حفظ كرد و به كانال ۶.۷ ميليون واحدي بازگشت. به بيان سادهتر معاملات روز يكشنبه را ميتوان يك روز خوب براي بازار سهام دانست، چرا كه بازار توانست رشد قابل توجهي را ثبت كند و همچنين فروشندگان بر بازار مسلط نشدند. در معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي، ۳۷ هزار و ۴۲۴ ميليارد تومان معامله انجام شد و حجم معاملات به ۹۳ ميليارد سهم رسيد. در ميان بازيگران، سرانه خريد حقيقيها ۹۹ ميليون تومان و سرانه فروش آنان ۹۵ ميليون تومان بود. برايناساس، قدرت خريد حقيقيها به عدد ۱.۰۵ رسيد و در مجموع ۳ هزار و ۴۴۴ ميليارد تومان پول حقيقي وارد سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي شد. مثبتبودن قدرت خريد در روزي كه بازار با موج عرضه نيز روبهرو شد، به معناي همراهي سرمايههاي خرد با روند صعودي است. نكته جالبتر اما در سمت مقابل بازار قرار دارد. صندوقهاي درآمد ثابت در اين روز ۲ هزار و ۴۰۱ ميليارد تومان پول بودند؛ اتفاقي كه بهروشني نشان ميدهد بخشي از نقدينگي سرگردان در بازار بدهي و ابزارهاي كمريسك، به سمت بازار سهام حركت كرده است. چنين جابهجايياي در شرايطي رخ ميدهد كه سرمايهگذاران انتظار بازدهي بهتري از سهام نسبت به ابزارهاي درآمد ثابت دارند.
برتري محسوس تقاضا در نمادها و صفها
پهناي مثبتبودن بازار نيز در روز اخير چشمگير بود. در پايان معاملات، ۷۶۴ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند و تنها ۹۳ نماد منفي شدند؛ برترياي چندبرابري كه يكي ديگر از نشانههاي وضعيت مناسب معاملات بود و همراهي بازار با رشد شاخصها به شمار ميرود. ارزش سفارشهاي خريد در پايان روز به ۱۴ هزار و ۳۵۴ ميليارد تومان رسيد؛ عددي كه در مقايسه باارزش سفارشهاي فروش در حد ۴۷۵ ميليارد تومان، اختلافي فاحش را نشان ميدهد. همچنين در پايان بازار، ۵۲۶ صف خريد در مقابل تنها ۱۱ صف فروش شكل گرفت؛ اختلاف قابل توجهي كه نشاندهنده برتري محسوس تقاضا و انتظار ادامه رشد در ميان فعالان بازار است. معاملات روز اخير را بايد تركيبي از سه نشانه مثبت دانست، نخست بازگشت شاخص كل به كانال ۶.۷ ميليون واحد، خنثيشدن موج عرضه ميانه روز و ورود مجدد پول حقيقي همراه با خروج نقدينگي از صندوقهاي درآمد ثابت. اين سه نشانه در كنار برتري قاطع صفهاي خريد و عرض مثبت بازار، تصويري از تقاضاي فعال و اعتماد در حال بازگشت ترسيم ميكند. بااينحال، تداوم اين روند نيازمند ورود پايدار پول به بازار و عبور از سطوح مقاومتي پيش رو است و ميتوان گفت كه روند بورس تهران گاوي شده است. به بيان سادهتر در اين روند سرمايهگذاران احساس خوبي به آينده بازار دارند و انتظار دارند كه قيمتها همچنان رو به صعود باشد، البته سيگنالهاي موجود و صورت مالي شركتها نيز اين موضوع را تاييد ميكند و به نظر ميرسد كه با شرايط ايجاد شده و عدم تغيير آن در ميانمدت بورس تهران بتواند در ميان بازارها بيشترين بازدهي را ثبت كند.
