تحريم بيشتر، انزواي امريكا را تشديد ميكند نه ايران را
اقتصاددان برجسته و تحليلگر امريكايي با انتقاد شديد از سياستهاي واشنگتن در قبال ايران گفت، تشديد تحريمها و فشار اقتصادي نهتنها ايران را منزوي نخواهد كرد، بلكه به انزواي بيشتر امريكا منجر ميشود، زيرا امريكا توان تحميل اراده خود بر چين، روسيه و ديگر كشورها ندارد و ميزان قدرتش را بيش از حد برآورد كرده است.
اقتصاددان برجسته و تحليلگر امريكايي با انتقاد شديد از سياستهاي واشنگتن در قبال ايران گفت، تشديد تحريمها و فشار اقتصادي نهتنها ايران را منزوي نخواهد كرد، بلكه به انزواي بيشتر امريكا منجر ميشود، زيرا امريكا توان تحميل اراده خود بر چين، روسيه و ديگر كشورها ندارد و ميزان قدرتش را بيش از حد برآورد كرده است.جفري ساكس، اقتصاددان امريكايي در گفتوگويي درباره اعلام تحريمهاي جديد امريكا عليه ايران گفت كه انتظار ندارد اين سياست دستاورد قابلتوجهي براي واشنگتن داشته باشد.ساكس كه از چهرههاي برجسته اقتصاد توسعه و سياستگذاري جهاني است، در واكنش به اعلام دور تازه فشارهاي اقتصادي عليه ايران گفت: «آنها دستاورد چنداني نخواهند داشت. دستكم ۱۰ سال است كه تلاش ميكنند ايران را به زانو درآورند. سال گذشته نيز سياست فشار حداكثري عليه ايران را داشتند و اكنون از «روز پيروزي اقتصادي» صحبت ميكنند.»او با اشاره به واكنشها به مقالهاي از اسكات بسنت، وزير خزانهداري امريكا در فايننشالتايمز افزود كه بسياري از مخاطبان حتي اين سياست را جدي نگرفته و وزير خزانهداري امريكا را مورد تمسخر قرار دادهاند.
امريكا جهان را اداره نميكند
اين اقتصاددان امريكايي ادامه داد: «امريكا جهان را اداره نميكند. تعيين نخواهد كرد چه كسي با ايران تجارت كند و قادر نخواهد بود تعاملات ايران با چين، روسيه يا بسياري از كشورهاي ديگر را متوقف كند.»ساكس در ادامه گفت آنچه در عمل وجود دارد، محاصره فيزيكي تنگه هرمز است و مدعي شد امريكا در حال مسدود كردن اين آبراه است؛ اما تصريح كرد كه اين اقدام «آسيب بزرگي به اقتصاد جهاني وارد خواهد كرد.»وي افزود: «امريكا همچنان حمايت بينالمللي خود را از دست خواهد داد. ديگر كسي به امريكا اعتماد ندارد، بهويژه در دوره ترامپ، هرچند اين يك روند بلندمدت بوده است. كاري كه امريكا انجام ميدهد صرفا انزواي ايالات متحده را بيشتر خواهد كرد، نه ايران را.»ساكس كه بيش از دو دهه در دانشگاه هاروارد تدريس كرده، در بخش ديگري از اين مصاحبه تصميم ترامپ براي ورود به جنگ با ايران را يك «اشتباه عميق» توصيف كرد و گفت يكي از دلايل آن، نفوذ لابي تلآويو و دليل ديگر، ارزيابي نادرست ترامپ از امكان تكرار تجربه ونزوئلا در ايران بوده است.او گفت: «ترامپ فكر ميكرد ميتواند در ايران همان كاري را انجام دهد كه در ونزوئلا انجام داد؛ يعني به نوعي از داخل معاملهاي شكل بگيرد. اين يك محاسبه كاملا اشتباه و عجيب بود.»ساكس افزود ترامپ تصور ميكرد ميتواند تعيين كند چه كسي در ايران حكومت كند و هر كاري كه بخواهد انجام بدهد؛ تصوري كه امريكا را وارد «يك جنگ عظيم، كاملا بيفايده و غيرضروري» كرده است.
چين و محدوديتهاي
اثرگذاري تحريمهاي ثانويه
اين اقتصاددان امريكايي درباره امكان اعمال فشار بر بانكهاي چيني براي قطع همكاري با ايران نيز گفت چين اجازه نخواهد داد امريكا شرايط خود را به جهان ديكته كند.او كه به عنوان مشاور ويژه چند دبيركل سازمان ملل فعاليت داشته، گفت: «ايران نفت خود را به چين ميفروشد. چين با انواع اقدامات خودسرانه دولت ترامپ مواجه بوده، اما پيش از اين نشان داده كه دست بالا را دارد.»ساكس هشدار داد اگر واشنگتن بخواهد چين را به دليل همكاري با ايران تحريم كند، پكن ابزارهاي اقتصادي قدرتمندي براي مقابله در اختيار دارد و ميتواند براي نمونه صادرات برخي مواد و محصولات حياتي به امريكا را محدود كند؛ اقدامي كه ميتواند بخشهايي از صنايع امريكا را متوقف كند.او در توضيح سازوكار تحريمهاي ثانويه امريكا گفت واشنگتن تلاش ميكند بانكها و موسسات خارجي را با تهديد قطع دسترسي آنها به تراكنشهاي دلاري و نظام تسويه بينبانكي وادار به رعايت تحريمها كند.با اين حال، ساكس تأكيد كرد كه راههايي براي انجام مبادلات مالي با ايران خارج از نظام بانكي امريكا وجود دارد و چين نيز در صورت هدف قرار گرفتن ميتواند دست به اقدامات متقابل بزند.او افزود: «نهادها و راههاي متعددي براي تسويه معاملات با ايران، روسيه يا ديگر طرفهاي تحريمشده وجود دارد كه اساسا در برابر تهديدهاي امريكا آسيبپذير نيستند.»
نظام جايگزين
به سرعت در حال شكلگيري است
ساكس سپس سياست خارجي چند دهه اخير امريكا را مورد انتقاد قرار داد و گفت دولتهاي مختلف اين كشور، از جمله دولتهاي ترامپ و بايدن، قدرت واشنگتن را براي تحميل اراده خود به ديگر كشورها بهشدت بيش از اندازه واقعي ارزيابي كردهاند.او گفت: «آنها بهشدت قدرت امريكا براي تحميل اراده خود را بيش از واقع برآورد ميكنند، خسارتي را كه اين رفتار به خود امريكا وارد ميكند دستكم ميگيرند و متوجه نيستند كه يك نظام جايگزين به سرعت در حال شكلگيري است.»به گفته ساكس، كشورهاي بيشتري در حال استفاده از سازوكارهاي پرداختي غيردلاري هستند و نميخواهند امريكا تعيين كند با چه كشوري تجارت كنند يا چگونه مبادلات مالي خود را انجام دهند.او افزود: «فرض سياست خارجي امريكا طي ۳۰ سال گذشته اين بوده كه امريكا يك قدرت هژمون بلامنازع است؛ چه در بعد نظامي و چه در بعد مالي. هر دو فرض غلط هستند.»ساكس همچنين گفت تعداد كشورهايي كه آشكارا «زورگويي امريكا» را رد ميكنند، در حال افزايش است و نظامهاي پرداخت جايگزيني شكل گرفتهاند كه بهطور مشخص براي عبور از سلطه دلار طراحي شدهاند.وي افزود: «در سطح نظامي نيز امريكا حتي در برابر ايران هيچ برتري تعيينكنندهاي ندارد، چه برسد به چين يا روسيه.»
بسنت بهجاي سياست خارجي
بر اقتصاد نابهسامان ايران تمركز كند
اين اقتصاددان امريكايي در واكنش به اظهارات بسنت درباره شرايط سياسي ايران نيز بهشدت از وزير خزانهداري امريكا انتقاد كرد و گفت او به جاي تمركز بر سياست داخلي ايران بايد به مشكلات اقتصادي خود امريكا بپردازد.ساكس گفت: «چرا او نگران كسري بودجه امريكا، سياست مالياتي، زيرساختهاي فرسوده، سطح زندگي، هزينههاي زندگي و مشكلات اقتصادي اين كشور نيست؟ ما واقعا به يك وزير خزانهداري نياز داريم، نه اين نمايش مضحك.»او بسنت را «مجري زور و فشار» توصيف و افزود امريكا با مشكلات جدي مالي، اقتصادي، اشتغال و زيرساختي روبروست، اما وزير خزانهداري به جاي پرداختن به آنها درگير سياست فشار خارجي شده است.
