سناريوهاي روي ميز دولت چيست؟
با تداوم فاصله ميان توليد و مصرف بنزين و ثبت ميانگين مصرف روزانه بيش از ۱۳۳ ميليون ليتر در اواسط مرداد، دولت در حال بررسي راهكارهاي مديريت مصرف و توزيع سوخت است و در اين باره سه مدل مطرح شده اما هنوز تصميم نهايي درباره هيچيك از آنها اتخاذ نشده است.
با تداوم فاصله ميان توليد و مصرف بنزين و ثبت ميانگين مصرف روزانه بيش از ۱۳۳ ميليون ليتر در اواسط مرداد، دولت در حال بررسي راهكارهاي مديريت مصرف و توزيع سوخت است و در اين باره سه مدل مطرح شده اما هنوز تصميم نهايي درباره هيچيك از آنها اتخاذ نشده است. به گزارش ايسنا، ناترازي بنزين طي سالهاي اخير به يكي از مهمترين چالشهاي صنعت پالايش و پخش كشور تبديل شده است؛ موضوعي كه با وجود صرف هزينههاي گسترده براي افزايش توليد و بهبود كيفيت سوخت، به دليل مجموعهاي از عوامل ساختاري، مديريتي و زيرساختي، عميقتر شده است. بررسي روند مصرف بنزين در كشور نشان ميدهد فاصله ميان توليد و تقاضا صرفاً يك مساله توليدي نيست، بلكه ريشه در مجموعهاي از سياستهاي اجرايي و ساختاري دارد. شكست توسعه حملونقل عمومي، تداوم قاچاق سوخت، ناكارآمدي برخي سازوكارهاي ترافيكي و فرسودگي گسترده ناوگان، از مهمترين عواملي هستند كه به افزايش مصرف بنزين و تشديد ناترازي دامن زدهاند. اواخر پاييز سال گذشته، با تصويب هيات وزيران مقرر شد نرخ بنزين در جايگاهها براي استفاده از كارت اضطراري و مصرف مازاد بر ۱۶۰ ليتر سهميهاي، از نيمه آذرماه به ۵۰۰۰ تومان افزايش يابد. بر اساس اين مصوبه، استفاده از سهميه اول و دوم بنزين تنها با كارت سوخت شخصي امكانپذير بود و وزارت نفت نيز موظف شد نرخ سوم بنزين جايگاهها را بهصورت فصلي اعلام كند. با گذشت چندين ماه از اجراي اين طرح، بار ديگر زمزمههايي درباره اتخاذ تصميمهاي جديد در حوزه بنزين به گوش رسيد. مسوولان تأكيد دارند كه مديريت مصرف بنزين نيازمند تدوين راهبردهاي جديد است؛ چراكه دولت اين فرآورده را با قيمتي پايينتر از هزينه واقعي در اختيار مردم قرار ميدهد و براي آن يارانه نيز تخصيص مييابد. از اين رو، براي ايجاد توازن ميان توليد و مصرف، اتخاذ راهكارهاي جديد اجتنابناپذير است. آمارها نشان ميدهد مجموع مصرف بنزين در فاصله ۱۲ تا ۱۶ مردادماه به حدود ۶۶۸ ميليون ليتر رسيده است؛ آماري كه تصوير روشني از وضعيت تقاضا در شبكه توزيع سوخت كشور ارايه ميدهد. در روز ۱۲ مرداد، مصرف بنزين به ۱۴۰ ميليون و ۷۰۰ هزار ليتر رسيد كه بالاترين رقم در اين بازه زماني بود. روز ۱۳ مرداد، ميزان تقاضا با اندكي كاهش به ۱۳۱ ميليون و ۹۰۰ هزار ليتر رسيد، اما در ۱۴ مرداد بار ديگر افزايش يافت و به ۱۳۷ ميليون و ۷۰۰ هزار ليتر رسيد. همچنين مصرف بنزين در روز ۱۵ مرداد ۱۳۵ ميليون و ۳۰۰ هزار ليتر گزارش شد و در نهايت، در روز ۱۶ مرداد، با كاهش به ۱۲۲ ميليون و ۳۰۰ هزار ليتر رسيد. بر اين اساس، ميانگين مصرف روزانه بنزين در اين پنج روز بيش از ۱۳۳ ميليون ليتر بوده است. دامنه نوسان مصرف نيز ۱۸ ميليون و ۴۰۰ هزار ليتر گزارش شده و بيشترين ميزان مصرف به روز ۱۲ مرداد و كمترين ميزان به روز ۱۶ مرداد اختصاص داشته است. در چنين شرايطي، دولت براي مديريت مصرف و ايجاد تعادل در بازار بنزين، سه الگو را در دست بررسي دارد. به گفته رييس سازمان بهينهسازي و مديريت راهبردي انرژي، در روش نخست قيمت بنزين تغييري نميكند، اما بنزين تنها تا سقف توليد روزانه، يعني ۱۲۱ ميليون ليتر، در جايگاهها توزيع ميشود و پس از پايان اين ميزان، نازلها خاموش خواهند شد. در روش دوم، ۱۲۱ ميليون ليتر بنزين توليدي روزانه ميان خودروهاي موجود تقسيم ميشود و افرادي كه بيش از سهميه خود نياز داشته باشند، بايد بنزين مورد نيازشان را با نرخ آزاد خريداري كنند. اين روش تا حدودي مشابه طرحي است كه قرار بود در كرمان اجرا شود.
