ركوردشكني عجيب بورس
شاخصهاي بازار سهام همچنان رخت سبز بر تن دارند و بازار با ورود نقدينگي همراه است. ورود نقدينگي به بورس طي روزهاي گذشته ركوردشكن شده و بازار سهام توانسته نمايشي ديدني از خود به اجرا بگذارد، به بيان سادهتر به نظر ميرسد كه بورس تهران نقدينگي موجود در بازارهاي موازي را نيز جذب خودكرده و اكنون گامهاي اوليه خود را براي صعود برميدارد.
شاخصهاي بازار سهام همچنان رخت سبز بر تن دارند و بازار با ورود نقدينگي همراه است. ورود نقدينگي به بورس طي روزهاي گذشته ركوردشكن شده و بازار سهام توانسته نمايشي ديدني از خود به اجرا بگذارد، به بيان سادهتر به نظر ميرسد كه بورس تهران نقدينگي موجود در بازارهاي موازي را نيز جذب خودكرده و اكنون گامهاي اوليه خود را براي صعود برميدارد. البته اين صعود بازار پايدار نيست، از صبح تا ظهر ممكن است در بسياري از روزها شاهد ازدسترفتن بسياري از صعودها باشيم؛ همانند اتفاقي كه روز يكشنبه رخ داد.
ازسويديگر صعود بازار سهام را نميتوان يكپارچه و هميشگي دانست. مساله اساسي اينجاست كه بورس تهران به ريسكهاي جنگي بهاي بسيار بالايي داده بود و اكنون با اخبار توافق و كاهش تنشها بازار سهام و سرمايهگذاران اين بازار نفس راحتي كشيدهاند و شاهدجذب و ورود نقدينگي از بازارهاي موازي به بورس هستيم.
در حال حاضر طبق اعلام مركز آمار ايران، در تيرماه ۱۴۰۵ شاخص قيمت مصرفكننده خانوارهاي كشور به عدد ۶۷۶.۹ رسيده كه نسبت به ماه قبل، ۳.۱ درصد افزايش، نسبت به ماه مشابه سال قبل، ۸۷.۹ درصد افزايش و در دوازدهماهه منتهي به ماه جاري نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۶۶.۰ درصد افزايش داشته است. برايناساس فاصله تورمي دهكها در اين ماه به ۹.۶ واحد درصد رسيد كه نسبت به ماه قبل (۸.۴ واحد درصد) ۱.۲ واحد درصد افزايش داشته است.
باتوجهبه اين اعداد به نظر ميرسد كه سهامداران به دنبال سرمايهگذاري با سود بالا هستند. بررسيها نشان ميدهد كه باتوجهبه كاهش ريسكها برخي از سهامداران سرمايه خود از بازارهاي كمريسك همانند بانك و صندوقهاي سرمايهگذاري خارج كردهاند و اكنون با افزايش ميانگين ريسك به دنبال افزايش سودهاي خود هستند.
البته اين افزايش ريسك سهامداران با نگاه به اخبار سياسي و تنشهاي منطقه است. به بيان ديگر، زماني كه سرمايهگذاران احساس كنند خطر جنگ و تنش افزايشيافته، ميانگين ريسك خود را بهصورت قابل توجهي كاهش ميدهند و ممكن است بهصورت سنگين در صورت صفوف فروش حضور يابند؛ اما اگر بر اساس اخبار سرمايهگذاران اين نتيجهگيري را داشته باشند كه ريسكها قرار است كاهش يابد آن زمان شاهد افزايش ورود نقدينگي به بورس خواهيم بود.
بازار از نگاه معاملات
بازار سهام در معاملات روز اخير، يكشنبه هجدهم مردادماه، روزي پرالتهاب و تاريخي را پشت سر گذاشت. شاخص كل بورس درحالي كه در دقايق ابتدايي بازار، با هجوم تقاضا تا نزديكي قله ۵.۶ ميليون واحدي پيش رفت، اما در نهايت تحتفشار سنگين عرضه، بخشي از رشدهاي خود را واگذار كرد. اين روزِ معاملاتي، بيش از آنكه يك صعودِ پايدار باشد، آزموني جدي براي توان نقدينگي در مواجهه با شرايط خاص معاملهگران بود؛ آزموني كه با ثبت ركوردي تاريخي در ارزش معاملات، اما با هشدارِ خروج نقدينگي حقيقي همراه شد. معاملات روز گذشته در حالي آغاز شد كه خوشبيني حاكم بر بازار در روزهاي گذشته، خريداران را باقدرت به ميدان آورد. شاخص كل در همان ساعات نخستين با شتابي قابلتوجه رشد كرد و توانست براي لحظاتي كوتاه، مرز رواني ۵.۶ ميليون واحد را فتح كرده و تا ارتفاع ۵ ميليون و ۶۳۲ هزار واحد نيز بالا برود. اما اين فتح دوام چنداني نداشت. بهمحض ورود شاخص به اين محدوده، ورق بازار برگشت.
در نهايت، شاخص كل با اصلاحي ۷۲ هزارواحدي نسبت به سقف روزانه، در نقطه ۵ ميليون و ۵۵۹ هزار و ۹۶۴ واحد ايستاد؛ رشدي ۳۹ هزار و ۶۲۵ واحدي معادل ۰.۷۲ درصد كه اگرچه در كارنامه مثبت ثبت شد. شاخص هموزن نيز با رشدي ناچيز ۰.۰۲ درصد، عملا درجا زد كه نشان ميدهد رشد شاخص كل، بيشتر مديون نمادهاي بزرگ و شاخص ساز بوده و بدنه بازار همگام با اين صعود حركت نكرده است.
يكي از بحثبرانگيزترين رويدادهاي روز يكشنبه، عبور ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي از مرز ۶۵ هزار و ۵۰۵ ميليارد تومان بود. اين عدد، سد تاريخي ۵۴ هزار ميلياردتوماني را شكست و ركوردي بيسابقه در تاريخ بازار سرمايه ايران برجاي گذاشت.
در تحليلهاي كلاسيك، افزايش ارزش معاملات معمولا نشانه رونق و ورود نقدينگي تازه است؛ اما روز اخير اين ركورد ماهيتي متفاوت داشت. نگاهي به جريان معاملات نشان ميدهد كه اين حجم از دادوستد، بيش از آنكه حاصل ورود پول تازه باشد، نتيجه چرخش نقدينگي در ميان دستهاست. حجم بالاي معاملات در قيمتهاي مختلف، نشاندهنده آن است كه فروشندگان باقدرت در حالِ واگذاري مواضع خود به خريداران مشتاق و حتي هيجاني بودند. اين چرخش عظيم، خود يكي از دلايل اصلي براي احتياط در قضاوت درباره تداوم روند صعودي است.
زنگ خطرِ نقدينگي در بازار
شايد نگرانكنندهترين بخش گزارش روز اخير، آمار جريان ورود و خروج پول حقيقي باشد. خروج ۶ هزار و ۹۰۹ ميليارد تومان سرمايه حقيقي از گردونه معاملات سهام، يكي از سنگينترين خروجهاي سال جاري است. وقتي اين عدد را در كنار سرانه فروشِ ۱۳۷.۵ ميليونتوماني در مقابل سرانه خريدِ ۱۰۵.۸ ميليونتوماني قرار ميدهيم، تصوير شفافتر ميشود، پول هوشمند يا همان سرمايهگذاران خرد باسابقه، در حال كاهش وزن سبد سهامي خود و شناسايي سود هستند.
شاخصِ قدرت خريداران حقيقي كه به منفي ۱.۳ رسيده، گواه روشني از برتري محسوس فروشندگان در طول ساعاتِ معاملاتي است. علاوه بر اين، خروج ۲ هزار و ۵۴۲ ميليارد تومان از صندوقهاي با درآمد ثابت، نشان ميدهد كه بخشي از اين سرمايهها نهتنها از بورس، بلكه احتمالا از فضاي كلي بازار سرمايه خارج شده يا در حال بازآرايي در ساير داراييها هستند. بررسي عمق بازار نيز تصوير نااميدكنندهاي از روند كلي معاملات نشان ميدهد. درحالي كه شاخص كل سبزپوش، تصويري مثبت ارايه ميدهد، اما حقيقت تابلوي معاملاتي چيز ديگري بود؛ ۴۵۴ نماد در محدوده منفي و تنها ۳۸۱ نماد در محدوده مثبت بسته شدند. همچنين، برتري تعداد صفهاي فروش ۲۶۴ نماد نسبت به صفهاي خريد ۲۲۲ نماد نشاندهنده آن است كه عرضه در بازار، برخلاف روزهاي گذشته، به يك جريان غالب تبديل شده است.ارزش سفارشهاي فروش ۲ هزار و ۲۴۲ ميلياردتوماني در مقابل سفارشهاي خريدِ ۵ هزار و ۹۱۸ ميلياردتوماني، اگرچه ظاهرا نشاندهنده قدرت خريدار است، اما باتوجهبه حجم سنگين معاملاتِ انجام شده در طول روز، نشان ميدهد كه خريداران در سطوح قيمتي بالا، رفتهرفته عقبنشيني كرده و در مقابل، فروشندگان قيمتهاي خود را براي تخليه پلهپله سهام پايين آوردهاند.
اصلاح در راه است؟
بازار روز يكشنبه، در اصل بازار تثبيت سود بود. خريدارانِ هيجاني كه در روزهاي گذشته باعث قفلشدن نمادها در صف خريد شده بودند و در اين روز با فشار عرضه روبهرو شدند. اين رفتار معاملاتي، كلاسيكترين شكلِ نشانههاي خستگي روند صعودي است.براي معاملات روزهاي آتي، نگاهها به سطح تقاضا در نمادهاي پيشرو خواهد بود. اگر خريدارانِ بزرگ و حقوقيها نخواهند يا نتوانند از ريزشهاي احتمالي جلوگيري كنند، بازار ناچار به ورود به يكفاز استراحت و اصلاح زماني است تا بتواند انرژي لازم را براي عبور پايدار از مرزهاي جديد فراهم كند. در شرايط فعلي، ارزش معاملات بهجاي آنكه يك نقطه قوت باشد، به عنوان يك شاخص براي رصد قدرت فروشندگان بهحساب خواهد آمد. سرمايهگذاران بايد بدانند كه در روزهاي آتي، مديريت ريسك و حفظ نقدينگي، بيش از تعقيبِ رشدهاي انفجاري، ضرورتِ حيات در بازار خواهد بود.البته بايد ديد اخبار سياسي نيز چه تغييراتي را تجربه ميكنند، چراكه باتجربه و با اين تغييرات بازار سهام نيز تغيير مسير ميدهد و ميتواند با افزايش يا كاهش عرضه مواجه شود.
