بنزین شهریور ۱۴۰۵ گران میشود؟ / بررسی طرح جدید بنزینی دولت
گروه اقتصادی اقتصادآنلاین؛ آیا دولت برنامهای برای تغییر در سهمیه سوخت شهروندان دارد؟ در روزهای اخیر، انتشار اخبار مربوط به اصلاح آییننامه ساماندهی صنعت خودرو و تغییرات در وضعیت کارتهای سوخت، موجی از سوالات را درباره احتمال سهمیهبندی جدید یا تغییر قیمت بنزین ایجاد کرده است. بسیاری از دارندگان خودرو میخواهند بدانند که آیا سهمیه بنزین آنها دستخوش تغییر میشود و اساساً چه کسانی مشمول قانون جدید حذف سهمیه خواهند بود؟
کدام خودروها در لیست قرمز سهمیه بنزین قرار گرفتهاند؟
ریشه ماجرا به اصلاحات جدید در آییننامه اجرایی ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو بازمیگردد. بر اساس تصمیمات جدید، سن فرسودگی خودروها معیار اصلی برای دریافت یا عدم دریافت سوخت یارانهای قرار گرفته است.
طبق این مصوبه، تمام خودروهای سواری بنزینی که عمر آنها به ۲۰ سال یا بیشتر رسیده باشد، رسماً در گروه خودروهای فرسوده قرار میگیرند. این دسته از خودروها دیگر مانند گذشته مجاز به استفاده از خدمات و تسهیلات عادی حملونقل نخواهند بود و مشمول زنجیرهای از محدودیتهای قانونی میشوند که مستقیم معیشت و تردد مالکان آنها را تحت تأثیر قرار میدهد.
جزئیات محدودیتهای جدید برای خودروهای بالای ۲۰ سال
محدودیتهای پیشبینیشده برای خودروهای فرسوده فراتر از مسائل سوختی است. دولت برای کاهش انگیزه نگهداری این خودروها، بسته محدودیتی جامعی را تعریف کرده است که شامل موارد زیر میشود:
- ممنوعیت فعالیت در حملونقل آنلاین: این خودروها دیگر اجازه فعالیت در سکوهای اینترنتی مسافربری یا سامانههای آنلاین حمل بار را نخواهند داشت.
- محدودیتهای ترافیکی و تعویض پلاک: تردد این خودروها در کلانشهرها محدود شده و فرآیند نقلوانتقال یا تعویض پلاک آنها در شهرهای بزرگ با موانع قانونی روبهرو خواهد شد.
- ثبت تخلف با دوربین: دوربینهای نظارتی راهور وظیفه دارند تردد غیرمجاز این خودروها را در محدودههای ممنوعه ثبت و جریمه کنند.
هدف اصلی از این سیاستها، کاهش مصرف سوخت در ناوگان فرسوده، کنترل آلودگی هوای کلانشهرها و ارتقای ایمنی عمومی اعلام شده است. با این حال، کارشناسان معتقدند اثربخشی این محدودیتها به ارائه تسهیلات مناسب برای نوسازی بستگی دارد.
سهمیه بنزین خودروهای فرسوده چگونه حذف میشود؟
یکی از کلیدیترین بندهای این آییننامه، قطع دسترسی خودروهای فرسوده به بنزین یارانهای است. بر این اساس، برای خودروهای سواری بنزینی با سن بالای ۲۰ سال، دیگر سهمیه بنزین با نرخهای اول و دوم (۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی) واریز نخواهد شد.
طبق مقررات جدید، فرآیند صدور یا فعالسازی مجدد کارت سوخت برای این خودروها متوقف شده و هرگونه استفاده از سهمیه سوخت، منوط به ثبتنام مالک در سامانه رسمی جایگزینی خودروهای فرسوده خواهد بود. این اقدام به معنای قطع کامل یارانه سوخت برای وسایل نقلیه غیراستاندارد و پرمصرف قدیمی است.
سرنوشت سهمیه ۶۰ لیتری بنزین ۱۵۰۰ تومانی چیست؟
با وجود اعمال محدودیت برای خودروهای فرسوده، وضعیت سهمیه سوخت سایر خودروهای عمومی و شخصی فعال چگونه خواهد بود؟ سخنگوی دولت در آخرین اظهار نظر خود اعلام کرده است که سهمیه ۶۰ لیتری بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان برای خودروهای معمولی همچنان برقرار است و دولت برنامهای برای کاهش این سهمیه یا حذف آن ندارد.
همچنین درباره طرح اتصال کارت سوخت به کارت بانکی، بررسیهای کارشناسی و اجرای آزمایشی آن در حال انجام است. دولت تأکید کرده که این تغییرات ساختاری در نحوه استفاده از کارتها، ارتباطی به تغییر قیمت یا کاهش سهمیه پایهای بنزین ندارد و صرفاً یک اقدام فنی برای بهبود مدیریت توزیع سوخت است.
سهمیه بنزین ۳ هزار تومانی چقدر کاهش یافت؟
در حالی که سهمیه اول (۱۵۰۰ تومانی) بدون تغییر باقی مانده، سهمیه دوم یا همان بنزین با نرخ آزاد دستخوش تغییرات تدریجی شده است. بر اساس آمارهای رسمی، سهمیه بنزین ۳ هزار تومانی که در ابتدای طرح ۱۰۰ لیتر بود، ابتدا به ۷۰ لیتر و در نهایت به ۵۰ لیتر کاهش یافته است.
این تصمیم نشاندهنده سیاست دولت برای محدود کردن مصرف بنزین فراتر از الگوی بهینه است، اما تا این لحظه تأثیری روی قیمت نهایی هر لیتر بنزین در جایگاهها نگذاشته است.
آیا قیمت بنزین در شهریور یا پاییز ۱۴۰۵ افزایش مییابد؟
در پاسخ به شایعات مطرحشده درباره افزایش قیمت بنزین در اواخر تابستان یا پاییز ۱۴۰۵، مقامات دولتی اعلام کردهاند که هیچ تصمیم قطعی و رسمی برای تغییر قیمت سوخت اتخاذ نشده است. موضع رسمی کابینه بر این است که هرگونه تصمیمگیری احتمالی در خصوص نرخ بنزین، پیش از هرگونه اقدام اجرایی، بهصورت شفاف و عمومی به اطلاع شهروندان خواهد رسید.
بنابراین، ارتباط دادن آییننامه خودروهای فرسوده یا تغییرات در میزان سهمیه آزاد به افزایش ناگهانی قیمت بنزین در شهریور یا پاییز سال جاری، مبنای رسمی ندارد و قیمتها فعلاً بر اساس مصوبات قبلی اعمال میشود.
