نياز كشور به يك ميليونو ۲۰۰ هزار ليتر پلاسما
با وجود تعطيليهاي مكرر ناشي از آلودگي هوا و محدوديتهاي مصرف انرژي در ماههاي پاياني سال همچنين وقوع جنگ، ذخاير خون كشور با برنامهريزيهاي انجامشده بهطور چشمگيري افزايش يافت و براي نخستينبار از مرز ۱۲ روز ذخيره خون عبور كرد.
اهداي خون در كشور ۱۰۰ درصد داوطلبانه است
تعادل|
با وجود تعطيليهاي مكرر ناشي از آلودگي هوا و محدوديتهاي مصرف انرژي در ماههاي پاياني سال همچنين وقوع جنگ، ذخاير خون كشور با برنامهريزيهاي انجامشده بهطور چشمگيري افزايش يافت و براي نخستينبار از مرز ۱۲ روز ذخيره خون عبور كرد. احمد قره باغيان، مديرعامل سازمان انتقال خون در نشست خبري به مناسب روزجهاني اهداي خون ۱۴ ژوئن (۲۴ خرداد) با بيان مطلب فوق گفت: هدف اصلي سازمان انتقال خون تامين خون كافي و سالم است؛ بنابراين نياز به خون هيچگاه نبايد فراموش شود و به تعويق بيفتد بلكه همواره بايد ذخيره مناسب داشته باشيم تا نياز بيمارستانها و بيماران تامين شود. به گفته قرهباغيان، در پايان اسفندماه ذخيره خون كشور دو برابر شد و در فروردينماه براي نخستينبار ميزان ذخيره خون ايران از ۱۲ روز فراتر رفت. اين در حالي است كه استاندارد ذخيره خون در كشورهاي توسعهيافته بين ۸ تا ۱۲ روز است و براي كشوري در حال توسعه مانند ايران، ذخيره ۷ تا ۸ روز نيز مطلوب ارزيابي ميشود. مديرعامل سازمان انتقال خون، استقبال گسترده مردم از اهداي خون را عامل اصلي اين موفقيت دانست و افزود: بسياري از داوطلبان ساعتها در صف مراكز انتقال خون حضور يافتند تا پس از انجام آزمايشهاي سلامت، خون و فرآوردههاي مورد نياز مراكز درماني كشور را تأمين كنند. او از افزايش مشاركت بانوان در اهداي خون خبر داد و گفت: سهم بانوان از اهداي خون در سالهاي اخير به كمتر از ۵ درصد كاهش يافته بود. با اين حال، در اسفندماه ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳، ميزان مراجعه بانوان براي اهداي خون بيش از ۷۹ درصد افزايش يافت كه اتفاقي بسيار ارزشمند محسوب ميشود. قرهباغيان، جوانان زير ۲۵ سال را ديگر گروه هدف اين سازمان عنوان كرد و افزود: با توجه به حركت جمعيت كشور به سمت سالمندي و افزايش بيماريها و سرطان و جراحيها، ميزان مصرف خون و فرآوردههاي خوني نيز افزايش مييابد و احتمال كاهش اهداكنندگان در سالهاي آينده هم وجود دارد؛ از اين رو جذب نسل جوان اهميت ويژهاي دارد. مديرعامل سازمان انتقال خون در خصوص تامين خون مورد نياز در زمان جنگ تحميلي اخير، گفت: ترك تهران توسط بسياري از افراد در جنگ ۴۰ روزه موجب شد استقبال براي اهداي خون كاهش يابد و بيماران مختلف مانند مبتلايان سرطان و بيماران تالاسمي و زنان باردار هم تهران را ترك كردند و از سوي ديگر در برخي استانها مانند گيلان، مازندران، خراسان رضوي و اصفهان با موج عظيمي از مسافر روبرو شديم كه نيازها با توجه به حجم زياد مسافران در آنها بيشتر احساس ميشد و در همين راستا، پويش «سفر سرخ» را برگزار كرديم و از مسافران درخواست كرديم كه نسبت به اهداي خون اقدام كنند. وي گفت: ميزان مصرف خون در دوران جنگ هفت درصد كاهش يافت و ميزان تامين ۱۰ درصد افزايش يافت و شرايط به نحوي بود كه هيچ بيماري در كشور نبود كه نياز به خون داشته باشد و نياز آن تامين نشده باشد.
برنامههاي آتي سازمان انتقال خون
قرهباغيان درباره برنامههاي سازمان انتقال خون، تاكيد كرد: تامين خون كافي و سالم براي مراكز درماني جزو برنامههاي هميشگي سازمان انتقال خون است و همچنين توسعه بانك خونهاي نادر را داريم كه اين بانك در سال ۱۳۵۴ تشكيل شده است. او در تعريف گروه خون نادر خاطرنشان كرد: اگر يك فرد داراي گروه خاص در ميان هزار نفر باشد، جزو گروه خوني نادر محسوب ميشود و اگر اين تعداد به ۱۰ هزار و ۱۰۰هزار نفر برسد، افراد به ترتيب داراي گروهاي خوني «خيلي نادر» و «خيلي خيلي نادر» هستند.
مديرعامل سازمان انتقال خون تصريح كرد: براي تامين خون مورد نياز بيماران با گروه خوني نادر يا از بانك خون نادر سازمان انتقال خون كمك گرفته ميشود و اگر هم آن گروه خوني نادر در اين سازمان موجود نباشد با تعامل با كشورهاي ديگر ميتوانيم از ديگر كشورها خون مورد نياز را تامين كنيم. قرهباغيان ادامه داد: توسعه بانك سلولهاي بنيادي خونساز و تامين پلاكت با روش «آفرزيس» از ديگر برنامههاي سازمان انتقال خون است و داوطلبان براي اهداي پلاكت به اين روش ميتوانند ۲ بار در هفته و ۲۴ بار در سال پلاكت اهدا كنند. او درباره تاثير اصابتقرار گرفتن مراكز پتروشيميها بر روند تامين كيسههاي خون نيز گفت: منابع داخلي و خارجي، تامينكننده كيسههاي خون هستند و مشكلي در اين زمينه وجود ندارد. كيسههاي اهداي خون از ماه آينده به تدريج به كشور وارد ميشود. همچنين شركتهاي داخلي بايد به تامين ماده اوليه كيسههاي اهداي خون اقدام كنند.
اهداي خون در كشور ۱۰۰ درصد داوطلبانه است
قرهباغيان با بيان اينكه اهداي خون در كشور ۱۰۰ درصد داوطلبانه است، گفت: دغدغهاي براي تامين خون نداريم و هيچ دغدغهاي در دوران جنگ هم نداشتيم و درحال حاضر نيز ميزان ذخاير خون در كشور مناسب است. او درباره تاثير محاصره دريايي بر روند توليدات سازمان انتقال خون گفت: اگر محاصره به كشور آسيب بزند تمام حوزهها آسيب ميبينند اما مشكلي در زمينه تامين ملزومات و تجهيزات، آزمايشهاي غربالگري و فرآوردهها نداشتيم و براي تهيه آنها در حال سفارش از منابع داخلي و خارجي هستيم و برخي تجهيزات استراتژيك را بايد تامين كنيم و بهطور پيوسته در حال سفارش هستيم.
مديرعامل سازمان انتقال خون تاكيد كرد: اهداكنندگان سرمايه اين سازمان هستند و با ياري خود خون مورد نياز بيماران را تامين ميكنند و از سوي ديگر، كاركنان اين سازمان هم سرمايههاي اجتماعي ما هستند وظايف خود را به خوبي در جنگ اخير انجام دادند؛ آنها توانستند خون و فرآوردههاي خوني سالم را با انجام آزمايشهاي غربالگري براي تمام مراكز درماني كشور فراهم كنند.
بيماران تالاسمي مصرفكنندگان هميشه خون هستند
او با بيان اينكه حيات برخي بيماران در گرو مصرف و تزريق خون است، گفت: مبتلايان تالاسمي جزو اين گروه از بيماران و مصرفكننده هميشه خون هستند و اين بيماران بايد يك تا دو واحد خون در هفته يا دو هفته يكبار دريافت كنند. مديرعامل سازمان انتقال خون درباره نياز بيماران به خون و فرآوردههاي خوني، افزود: شرايط درمان برخي بيماران به نحوي است كه بخشي از فرآيند درمان به خون و فرآوردههاي خوني وابسته است؛ بنابراين، اگر خون و فرآوردههاي خوني در دسترس نباشد، امكان درمان هم وجود ندارد و بهطور مثال، مبتلايان به سرطان كه تحت شيميدرماني قرار ميگيرند به پلاكت و گلبول قرمز نياز دارند. قرهباغيان درباره ساير بيماران نيازمند خون نيز گفت: وضعيت تروماي بيماران حوادث ترافيكي به نحوي است كه به خون نياز دارند و البته بيماريهاي نيازمند خون تنها به مبتلايان تالاسمي، سرطان، دياليز و مجروحان تصادفات محدود نميشود بلكه بيماران نيازمند عمل جراحي نيز جزو دريافتكنندگان خون و فرآوردههاي خوني هستند.
نيازكشور بهيكميليونو ۲۰۰ هزار ليتر پلاسما
او درباره داروهاي مشتق از پلاسما نيز گفت: براساس اعلام سازمان غذا و دارو براي تهيه داروهاي مشتق از پلاسما يك ميليون و ۲۰۰ هزار ليتر پلاسما نياز داريم تا تامينكننده حداقلي كشور براي داروهاي مشتق از پلاسما باشيم و البته من معتقدم كه نياز كشور بيشتر از عدد اعلامي است. قرهباغيان ادامه داد: سازمان انتقال خون توانايي تامين حدود ۳۰۰هزار ليتر پلاسما را دارد و ۹۰۰هزار ليتر باقيمانده بايد در مراكز تامينكننده پلاسما تهيه شوند، تامين پلاسما در پالايشگاهها در تمام دنيا وجود دارد و حدود ۲۰ درصد از اين مسير تامين ميشود. مديرعامل سازمان انتقال خون با بيان اينكه براي توليد داروها نيز پلاسما بايد در اختيار پالايشگرهاي داخلي و خارجي قرار گيرد تا تبديل به دارو شود، تاكيد كرد: در حال حاضر دو پالايشگر در كشور حضور دارند كه پلاسما را به دارو تبديل ميكنند و پالايشگاه پلاسما در كشور طي دهه ۷۰ ايجاد شد اما بنا به دلايلي بستهشد و اگر اين پالايشگاهها به بهبود نياز داشت، بهتر بود كه شرايط بهبود مييافت، مانند آنچه در سراسر دنيا روي ميدهد. او درباره چگونگي شناسايي ويروس HIV در خونهاي اهدايي نيز گفت: اين ويروس در سال ۱۹۸۳ شناسايي و كيتهاي تشخيصي در سال ۱۹۸۴ وارد بازار شد و اين در حالي است كه اين ويروس از سال ۱۹۷۹ در حال پخش شدن بود.
ترس از كمخوني، مهمترين علت براي عدم تمايل زنان براي اهداي خون است
قرهباغيان درباره ترس زنان براي اهداي خون، اظهار كرد: ترس از كمخوني، مهمترين علت براي عدم تمايل زنان براي اهداي خون است و اين درحالي است كه اگر ميزان هموگلوبين مناسب نباشد يا اهداي خون براي افراد ضرر داشته باشد از اهداي خون معاف ميشوند.
مديرعامل سازمان انتقال خون درباره توجه به نيروي انساني شاغل در اين سازمان نيز گفت: هنگامي كه كاركنان سازمان انتقال خون، خود را با پرسنل دانشگاههاي علومپزشكي مقايسه ميكنند، با فاصله معناداري از حقوق و مزايا مواجه ميشوند، دانشگاههاي علومپزشكي، درآمد دارند اما چنين فرصتي در اختيار سازمان انتقال خون وجود ندارد و همچنين فقدان مسائل رفاهي در سازمان انتقال خون جاي تاسف دارد و انتظار داريم كه شرايط رفاهي نيروي انساني سازمان بهبود يابد. او درباره ضرورت غربالگري خونهاي اهدايي نيز گفت: براساس استاندارد سازمان جهاني بهداشت، تمام مراكز انتقال خون دنيا موظف هستند كه خونهاي خود را براي چهار بيماري هپاتيت B، هپاتيت C، سيفليس و HIV به روش سرولوژي غربالگي كنند و سازمان انتقال خون ايران نيز هر چهار بيماري را غربالگري ميكند و يك گام پيش رفته و اين بيماريها با روش مولكولي غربالگري ميشوند و همچنين يك نوع پاتوژن هم در حال حاضر در دو استان خراسانرضوي و خراسان شمالي غربالگري ميشود. قرهباغيان در رابطه با همكاري سازمان انتقال خون و اورژانس كشور در جهت تامين وتوزيع خون در كشور گفت: به منظور تامين پلاسماي گروه خوني AB مثبت وگروه خون O منفي ميبايست اقدامات لازم را با اورژانس كشور انجام دهيم و در نظر داريم كه تزريق اين دو مورد را به نيازمندان خون و فرآوردههاي خوني را در اورژانس هوايي آغاز كنيم.
