بورس بر مدار اعتماد
شاخص كل بورس و ورود نقدينگي حقيقي دو متغيري بودند كه در معاملات روز گذشته توانستند ركوردهاي تازهاي براي بازارسهام ثبت كنند.
شاخص كل بورس و ورود نقدينگي حقيقي دو متغيري بودند كه در معاملات روز گذشته توانستند ركوردهاي تازهاي براي بازارسهام ثبت كنند. تالار شيشهاي در شرايطي يكي از روزهاي پرقدرت خود را پشت سر گذاشت كه همچنان سايه ريسكهاي سياسي و احتمال گسترش دوباره تنشها بر فضاي اقتصادي و بازار سرمايه سنگيني ميكند؛ بااينحال، رفتار معاملهگران نشان ميدهد كه بخشي از سرمايهگذاران ترجيح ميدهد باوجوداين ريسكها همچنان در بازارسهام سرمايهگذاري كنند. در اصل سرمايهگذاران بورسي به دلايل مختلف از جمله عقبماندگي بورس ترجيح ميدهند كه به اين بازار اعتماد كنند .
در جريان دادوستدهاي روز گذشته، شاخص كل بورس با ثبت رشد قابلتوجه، توانست ركورد تازهاي را در كارنامه خود به ثبت برساند و در كنار آن، ورود قابلتوجه سرمايه حقيقي به بازار نيز به يكي از مهمترين نشانههاي تغيير فضاي معاملاتي تبديل شد. اين دو عامل در كنار يكديگر موجب شدند بازار سهام يكي از پرتقاضاترين روزهاي معاملاتي خود در هفتههاي اخير را تجربه كند و در مقابل بازارهاي ديگر بتواند ركوردشكن باشد.
تحليلگران بازار سرمايه عقيده دارند آنچه در معاملات اخير رخداده، تنها يك نوسان مقطعي نيست، بلكه نتيجه تركيب چند متغير اقتصادي است كه در هفتهها بهتدريج زمينه بازگشت سرمايهها به بورس را فراهم كردهاند. در اين ميان، تداوم ورود نقدينگي به بازار سهام به عنوان مهمترين موتور محرك رشد قيمتها شناخته ميشود. وقتي جريان پول تازه به بازار وارد ميشود، تقاضا براي خريد سهام افزايش پيدا ميكند و اين موضوع ميتواند در كوتاهمدت زمينه رشد شاخصها را فراهم كند.
در كنار ورود نقدينگي، افزايش انتظارات تورمي نيز از ديگر عواملي است كه توجه سرمايهگذاران را به سمت بازار سهام جلب كرده است. در شرايطي كه تورم همچنان يكي از ويژگيهاي ثابت اقتصاد كشور به شمار ميرود، بسياري از سرمايهگذاران ترجيح ميدهند داراييهاي خود را در بازارهايي نگهداري كنند كه امكان حفظ ارزش سرمايه در برابر كاهش قدرت خريد پول را داشته باشد. در اين ميان، سهام شركتها به دليل ارتباط مستقيم باقيمت داراييها، نرخ ارز و تورم، براي بخشي از فعالان اقتصادي به گزينهاي جذاب تبديل شده است.
ازسويديگر، مقايسه بازدهي بورس با برخي بازارهاي موازي نيز يكي ديگر از دلايل توجه دوباره سرمايهگذاران به بازار سرمايه به شمار ميرود. در ماههاي گذشته، بازارهايي مانند مسكن، طلا و حتي ارز در مقاطعي با ركود نسبي يا نوسانات محدود مواجه بودند و همين موضوع باعث شد بخشي از سرمايههاي سرگردان به سمت بورس حركت كند. در چنين شرايطي، حتي تغييرات كوچك در فضاي رواني بازار ميتواند جريان ورود پول به سهام را تقويت كند.
بااينحال، برخي كارشناسان هشدار ميدهند كه تداوم روند صعودي بازار سهام به عوامل متعددي وابسته است و نميتوان تنها بر اساس چند روزرشد مثبت درباره آينده بازار قضاوت قطعي داشت. به باور اين گروه، اگرچه ورود نقدينگي و افزايش تقاضا ميتواند در كوتاهمدت موتور حركت بازار باشد، اما در نهايت متغيرهاي بنيادي اقتصاد مانند نرخ ارز، سياستهاي پولي و مالي، وضعيت سودآوري شركتها و شرايط كلان اقتصادي تعيينكننده مسير اصلي بورس خواهند بود. از سوي ديگر، فضاي سياسي و ريسكهاي ژئوپليتيك همچنان يكي از متغيرهاي مهم تأثيرگذار بر بازار سرمايه محسوب ميشود. هرگونه افزايش تنش يا انتشار اخبار منفي در اين حوزه ميتواند به سرعت بر رفتار سرمايهگذاران اثر بگذارد و باعث افزايش نوسان در معاملات شود. به همين دليل بسياري از تحليلگران معتقدند بازار سهام در شرايط كنوني بيش از هر زمان ديگري به ثبات در متغيرهاي سياسي و اقتصادي نياز دارد.
در مجموع، معاملات روز گذشته نشان داد كه بورس تهران همچنان ظرفيت جذب نقدينگي و ثبت ركوردهاي جديد را دارد؛ بهويژه در شرايطي كه بخشي از سرمايهگذاران بازار سهام را به عنوان يكي از گزينههاي مناسب براي حفظ ارزش داراييهاي خود در برابر تورم ميبينند. با اين حال، پايداري اين روند به تداوم ورود پول و بهبود متغيرهاي بنيادي اقتصاد بستگي دارد؛ عواملي كه در نهايت مشخص خواهند كرد آيا رشد اخير بورس ميتواند به يك روند پايدار تبديل شود يا تنها يك جهش مقطعي در دل نوسانات بازار بوده است.
بازار سهام در يك نگاه
با پايان يافتن تنشهاي اخير و كاهش نگرانيهاي ژئوپليتيك ناشي از تنشهاي روزهاي اخير، گارد تدافعي معاملهگران به سرعت تغيير شكل داد. ثبت رشد ۱۱۴ هزار و ۸۶۳ واحدي شاخص كل و ايستادن آن در سطح ۴ ميليون و ۵۴۰ هزار واحد، نشان داد كه نقدينگي سرگردان در انتظار كوچكترين سيگنال مثبت براي ورود به بازار است. آنچه روز سهشنبه در تابلوهاي بورس مشاهده شد، يك همسويي كمنظير بود؛ ۸۰۱ نماد در محدوده سبز و تنها ۲۳ نماد در سمت منفي بازار. اين نسبت نابرابر عرضه و تقاضا، گوياي آن است كه بازار سرمايه در كوتاهترين زمان ممكن، خود را با واقعيتهاي جديد وفق داده است. صفهاي خريد ۷۲۰ نمادي در برابر تنها ۸ صف فروش، نشاندهنده يك خوشبيني مطلق در ميان بازيگران بازار است كه در هفتههاي اخير كمتر شاهد آن بوديم.
يكي از ستونهاي اصلي صعود روز اخير، بازگشت گسترده سرمايهگذاران حقيقي بود. ورود بيش از ۷ هزار و ۷۹۶ ميليارد تومان پول تازه به چرخه معاملات سهام و صندوقهاي سهامي، سندي محكم بر اين مدعاست كه پولهاي پارك شده در بازارهاي كمريسك يا درآمد ثابت، ديگر تابِ تحمل تورم را ندارند.
خروج هزار و ۷۵۸ ميليارد توماني نقدينگي از صندوقهاي درآمد ثابت و انتقال آن به گردونه معاملات، نشان ميدهد كه ذهنيت معاملهگران از حفظ ارزش دارايي به «كسب سود از مسير رشد قيمتها» تغيير جهت داده است. نكته كليدي ديگر، «قدرت خريد حقيقي» است. وقتي سرانه خريد حقيقيها به ۱۲۲ ميليون تومان در برابر سرانه فروش ۵۳ ميليون توماني ميرسد، يعني ما با يك «هجوم سازمانيافته» از سوي خريداران خرد مواجه هستيم كه با قدرت برتري ۲.۳ برابري، ابتكار عمل را از فروشندگان گرفتهاند. بورس تهران در ماههاي گذشته با محدوديت دامنه نوسان ۳ درصدي دستوپنج نرم ميكرد و همين موضوع، سقف رشد شاخص را براي مدتي طولاني محدود نگاه داشته بود. از زمان بازگشايي بازار پس از دوره آتشبس، شاخص كل نتوانسته بود از مرز ۲.۳ درصد عبور كند. اما روز يكشنبه، بازگشايي نمادهاي بزرگ و باز شدن گرههاي معاملاتي، قفلهاي قبلي را شكست. اينكه شاخص كل توانست با اقتدار رشد ۲.۶ درصدي را ثبت كند، پيام روشني براي ناظران بازار دارد: ظرفيت رشد بازار بسيار بيش از محدوديتهاي تكنيكي اعمال شده است و به محض ايجاد فضاي تنفس، بورس آمادگي جهشهاي بلند را دارد.
در جريان معاملات روز گذشته، بازگشايي نمادهاي تأثيرگذار، پيشرانِ اصلي صعود شاخص بودند. دو نماد «وغدير» و «تاپيكو» كه روزها در انتظار بازگشايي بودند، با بازگشت خود، موتور محرك بازار شدند؛ وغدير با جهش ۱۴ درصدي و تاپيكو با صعود ۱۰ درصدي، عملاً نقش كاتاليزور را براي شاخص كل ايفا كردند.با اين حال، در كانون اين توفان صعودي، «فملي» همچنان پادشاهي ميكرد. حتي با وجود محدوديت دامنه نوسان ۳ درصدي، نماد فملي با ارايه يك نمايش تكنيكال درخشان، به تنهايي نزديك به ۲۰ هزار واحد از رشد شاخص كل را تأمين كرد. اين اتفاق نشان ميدهد كه نمادهاي بزرگ همچنان لنگرگاه اصلي شاخصسازان هستند و بازار براي حركتهاي بزرگ، به موتور اين شركتهاي بنيادين متكي است.
ارزش معاملات خرد كه به عدد ۱۵ هزار و ۹۰۲ ميليارد تومان رسيد و ثبت حجم ۳۸ ميليارد برگه سهم، نشاندهنده «گردش نقدينگي فعال» است. آنچه در پايان بازار خودنمايي ميكرد، برتري مطلقِ تقاضا در سفارشها بود؛ ۱۹ هزار و ۶۹۷ ميليارد تومان سفارش خريد در برابر تنها ۱۹۱ ميليارد تومان سفارش فروش! اين نسبت بيش از ۱۰۰ به ۱، تصويرِ واضحي از عطش خريداران براي تصاحب موقعيتها پيش از آغاز موجهاي بعدي صعود است.
