نفت فيزيكي 50 درصد گرانتر از نفت كاغذي معامله ميشود
شكاف بيسابقه ميان نفت نقدي و آتي، از نگراني بازار نسبت به عرضه حكايت دارد.
شكاف بيسابقه ميان نفت نقدي و آتي، از نگراني بازار نسبت به عرضه حكايت دارد.
به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري تسنيم، دادههاي جديد بازار نفت نشان ميدهد پس از جنگ ايران، فاصله ميان قيمت نفت فيزيكي و قراردادهاي آتي بهطور محسوسي افزايش يافته و به يكي از مهمترين نشانههاي نگراني بازار از وضعيت عرضه جهاني انرژي تبديل شده است.
بر اساس نمودار منتشرشده از روند معاملات نفت خام وستتگزاس اينترمديت (WTI)، اختلاف قيمت نفت نقدي (Spot) با قراردادهاي آتي كه پيش از جنگ حدود 20 درصد بود، اكنون به نزديكي 50 درصد رسيده است. اين موضوع بيانگر آن است كه خريداران حاضرند براي تحويل فوري نفت، هزينهاي بهمراتب بيشتر از قيمتهاي ثبتشده در بازارهاي كاغذي و قراردادهاي آتي پرداخت كنند.
تحليل نمودار نشان ميدهد از اواخر فوريه 2026 و همزمان با تشديد تنشهاي منطقهاي، قيمت نفت نقدي روندي صعوديتر از قراردادهاي آتي را در پيش گرفته است. در حالي كه نفت نقدي در برخي مقاطع به محدوده 140 دلار در هر بشكه نزديك شده، قيمت قراردادهاي آتي در سطوح پايينتري قرار داشته و همين مساله باعث شده شكاف قيمتي به بالاترين سطح خود در ماههاي اخير برسد.
كارشناسان بازار انرژي معتقدند اين پديده صرفاً به معناي افزايش قيمت نفت نيست، بلكه بازتاب نگراني معاملهگران از دسترسي واقعي به نفت و فرآوردههاي انرژي است. به بيان ديگر، بازارها ديگر تنها ارزش بشكههاي نفت را قيمتگذاري نميكنند، بلكه هزينههاي حملونقل، ريسكهاي لجستيكي، موقعيت جغرافيايي ذخاير و امكان دسترسي به عرضه فيزيكي را نيز در قيمتها لحاظ ميكنند.
افزايش شكاف ميان بازار نقدي و بازار آتي معمولاً زماني رخ ميدهد كه فعالان اقتصادي نسبت به كمبود عرضه يا اختلال در مسيرهاي انتقال انرژي نگران باشند. در چنين شرايطي، نفتي كه قابليت تحويل فوري دارد ارزش بيشتري نسبت به قراردادهايي پيدا ميكند كه تحويل آنها به ماههاي آينده موكول شده است.
اين تحول در حالي رخ ميدهد كه طي هفتههاي اخير گزارشهاي متعددي از كاهش ذخاير نفتي و فرآوردههاي سوختي در امريكا و ساير نقاط جهان منتشر شده است. همزمان نگرانيها درباره امنيت مسيرهاي انتقال انرژي و افزايش هزينههاي حملونقل دريايي نيز به رشد پرميوم نفت فيزيكي دامن زده است.
تحليلگران معتقدند تداوم اين وضعيت ميتواند هشداري براي بازار جهاني انرژي باشد؛ چرا كه شكاف فزاينده ميان نفت فيزيكي و نفت كاغذي معمولاً از فشرده شدن عرضه واقعي حكايت دارد. در صورت ادامه كاهش ذخاير و بروز اختلالهاي جديد در زنجيره تأمين انرژي، احتمال جهش بيشتر قيمت نفت و افزايش فشارهاي تورمي در اقتصاد جهاني دور از انتظار نخواهد بود.
