رشد ۱۵ درصدي تعطيلي مراكز گفتار درماني و كاردرماني
اگر تا چند سال پيش تنها دهكهاي درآمدي پايين با دسترسي سخت و حتي ناممكن به درمان و تجهيزات كمكدرماني دست به گريبان بودند اين روزها غالب شهروندان از فقدان دسترسي يا دسترسي سخت به ملزومات سلامت جسم و جان در رنج هستند.
اگر تا چند سال پيش تنها دهكهاي درآمدي پايين با دسترسي سخت و حتي ناممكن به درمان و تجهيزات كمكدرماني دست به گريبان بودند اين روزها غالب شهروندان از فقدان دسترسي يا دسترسي سخت به ملزومات سلامت جسم و جان در رنج هستند.
در اين ميان افرادي كه به دليل بيماري يا معلوليت نيازمند استفاده از خدمات كاردرماني، توانبخشي و تجهيزات مربوطه هستند رنج مضاعفي را تحمل ميكنند. گراني دارو و درمان و ويزيت پزشك از يك سو و استفاده از اين خدمات و تجهيزات توانبخشي و كمكتوانبخشي از سوي ديگر آنها را در ميان چنگال درد رها كرده است. متخصصان ميگويند اين بحران ميتواند «زمان طلايي توانبخشي» را از بيمار و بهويژه كودكان توانخواه بربايد.
با اين حال بيماران تنها قربانيان اين وضعيت نيستند به اين معنا كه فعالان حوزه توليد لوازم توانبخشي و همچنين مراكز كاردرماني و توانبخشي نيز از رهگذر اين گرانيهاي لجام گسيخته و مراجعه كم توانخواهان به اين مراكز به دليل گراني خدمات، متحمل خسارت بسيار شده يا رو به ورشكستگي گذاشتهاند.
رشد نيازمندي همزمان با آغاز جنگ ۴۰ روزه
محمدرضا اسدي، قائممقام معاونت فني سازمان نظام پزشكي تهران بزرگ و كاردرمانگر در اين باره به ايلنا گفت: سال گذشته سازمان بهزيستي مبلغ يك همت را به ۱۴۰ هزار نفر از افراد نيازمند به وسايل توانبخشي تخصيص داد، اما در طول جنگ ۴۰ روزه نيازمندي رشد وسيعي پيدا كرد به نحوي كه حدود ۳۰۰ ميليارد تومان تنها براي خدماتدهي به تقريبا ۳۷ هزار نفر از افراد داراي معلوليت تخصيص يافت.
به گفته اين كاردرمانگر، تعرفههاي جديد و هزينههاي سنگيني ناشي از آن، شرايط سختي را به افراد داراي معلوليت و توانخواهاني كه نيازمند وسايل كمك توانبخشي هستند، تحميل كرده است. از يك طرف قيمت تجهيزات وارداتي گران است و از طرف ديگر توليد اين لوازم در داخل هم هزينهبر است: قيمت مواد اوليه مورد نياز براي توليد تجهيزات كمك توانبخشي در داخل بسيار گران است. در واقع بالا بودن هزينه توليد اين لوازم، توليدكنندگان را با مشكلات بسياري مواجه كرده، موضوعي كه از يك سو باعث كاهش توليد اين لوازم شده است. در نتيجه اين وضعيت نه تنها توليدكنندگان آسيب ديدهاند، بلكه دسترسي افراد داراي معلوليت به اين تجهيزات كمتر شده است.
قائممقام معاونت فني سازمان نظام پزشكي تهران بزرگ از روند بسته شدن و ورشكستگي برخي مركز توانبخشي، كاردرماني و ارتوپدي فني خبر داد و گفت: علت آن همين هزينههاي گران توليد و تامين لوازم توانبخشي و كمك بخشي و اجارههاي بالاي اين مراكز است.
او توضيح داد: درگذشته خدمات ارتوپدي فني مانند ساخت تجهيزات ارتوپدي از جمله ساخت و توليد اندامهاي مصنوعي يا لوازم كمكي همه در مراكز دولتي يعني هلال احمر و بهزيستي انجام ميشد اما در حال حاضر تنها هلال احمر در اين خصوص خدمات دولتي ارايه ميدهد كه البته شعبات كمي در كشور دارد. در نهايت هم خدماتدهي در اين زمينه به بخش خصوصي و متخصصان امر واگذار شد.
گراني لوازم كمك توانبخشي و كمكهزينههاي ناكافي
اين كاردرمانگر اضافه كرد: سازمان بهزيستي در حال حاضر اقدام به ساخت اين تجهيزات نميكند و براساس قانون تنها بخشي از هزينهها را به افراد توانخواه ميدهد، اين درحالي است كه از يك سو گراني سرسامآور اين تجهيزات موجب كاهش دسترسي افراد داراي معلوليت به اين لوازم شده و از سوي ديگر با توجه به مشكلات معيشتي كه اين افراد گرفتارش هستند در بسياري از موارد كمكهزينهاي كه بابت اين لوازم از بهزيستي دريافت ميكنند را صرف تامين تجهيزات نميكنند.
او به قيمت برخي تجهيزات هم اشاره كرد و افزود: قيمت پاي مصنوعي بالاي زانو 8۰۰-700 ميليون تومان هزينه ميبرد. قيمت يك دست مصنوعي كه آنچنان هم الكترونيكي نباشد ۱.۵ تا ۲ ميليارد تومان است. اين درحالي است كه كمكهزينههاي پرداخت شده به افراد داراي معلوليت در اين حوزه كفاف هزينهها را نميدهد و تامينكننده نيستند. اين هزينههاي گزاف در نهايت باعث كاهش دسترسي جامعه هدف از لوازم و خدمات مورد نياز خود شده است. اسدي از رابطه علت و معلولي ميان مشكلات اقتصادي توانخواهان و ورشكستگي مراكز توانبخشي و كاردرماني هم گفت: آمارهاي سازمان نظام پزشكي در خصوص مراكزي مانند مراكز كاردرماني؛ گفتاردرماني و... نشان ميدهد كه از جنگ ۱۲ روزه تاكنون شاهد رشد ۱۵ درصدي بسته شدن اين مراكز نسبت به سالهاي گذشته بودهايم. علت اين معضل هم همانطور كه اشاره كردم گراني خدمات اين مراكز از يك سو و رشد تصاعدي مشكلات اقتصادي در ميان توانخواهان و كاهش مراجعه آنها به اين مراكز از سوي ديگر است. به اين ترتيب درآمد مراكز كاهش يافته، اما هزينههاي آنها مانند اجاره و... افزايش داشته است، اين موضوع باعث شده كه برخي از مراكز اعلام ورشكستگي كنند.
بسته شدن ۵۰ مركز كاردرماني در يكسال
به گفته قائممقام معاونت فني سازمان نظام پزشكي تهران، در سال ۱۴۰۳ تقريبا ۷۴۰ مركز كاردرماني داشتيم، اما در سال ۱۴۰۴، اين عدد به ۶۹۰ رسيد يعني حدود ۱5-۱4 درصد از مراكز ما بسته شدند.
او تاكيد ميكند: افول مراجعه به اين مراكز همزمان با جنگ و مشكلات اقتصادي ناشي از آن آغاز شد، به دنبال آن وضعيت هم شاهد ورشكستگي مراكز مذكور بوديم: هنوز آماري از وضعيت مراكز كاردرماني، گفتار درماني و... در سال ۱۴۰۵ نداريم اما قطعا تبعات جنگ تحميلي ۴۰ روزه بيشتر از جنگ تحميلي ۱۲ روزه بوده است كه اين ميتواند اثرات مخربتري را بر اقتصاد وارد كند.