تراشههاي هوش مصنوعي نبض اقتصاد آسيا شد
سرمايهگذاران براي سهام نيمهرساناها به كره جنوبي و تايوان هجوم آوردهاند، اما رونق هوش مصنوعي فقط سود بازيگران بزرگ تراشه در شمال آسيا را افزايش نداده، بلكه تجديد حيات اقتصادي گستردهتري را تقويت كرده كه ناشي از مصرف بيشتر خانوارها، افزايش سرمايهگذاري و پر شدن خزانههاي مالياتي است.
به گزارش ايسنا، دادههاي فكتسِت نشان ميدهد كه رشد توليد ناخالص داخلي واقعي براي دو قدرت هوش مصنوعي شمال آسيا - تايوان و كره جنوبي - در ۱۲ تا ۱۵ ماه گذشته افزايش يافته و نرخ رشد اقتصادي تايوان در سه ماهه اول به ۱۱.۸ درصد رسيده است. اين امر عمدتا به لطف رونق هوش مصنوعي بوده است. تقاضاي به ظاهر سيريناپذير ابرشركتهاي امريكايي براي تراشهها، درآمد غولهاي هوش مصنوعي شمال آسيا را افزايش داده، سرمايهگذاري خارجي قابل توجهي را جذب كرده و - از همه مهمتر براي مصرف داخلي - حقوق و دستمزد كاركنان در شركتهاي بزرگ فناوري را بهطور بيسابقهاي افزايش داده است. شركت كرهاي اسكي هاينيكس و شركت سامسونگ الكترونيكس كه در ميان بزرگترين توليدكنندگان تراشه در جهان هستند، اكنون پاداشها را مستقيما به سود عملياتي گره ميزنند. اسكي هاينيكس با اختصاص ۱۰ درصد از سود عملياتي، پاداشهاي بدون سقف را به صورت جداگانه پرداخت ميكند. سامسونگ هم به تازگي توافق كرد ۱۰.۵ درصد از سود بخش تراشه را به عنوان پاداش سهام براي كاركنان خود اختصاص دهد. شركت تراشهسازي تايواني تياسامسي، رويكرد سهلگيرانهتري اتخاذ كرده و پاداشها را براي تقريبا ۶۵ هزار كارمند خود به صورت موردي توسط هياتمديره در كنار برنامههاي سرمايهاي تعيين ميكند. بر اساس سود بيسابقه سال ۲۰۲۵، هياتمديره پاداشي معادل حدود ۲۰۶ ميليارد دلار تايوان (۶.۵۶ ميليارد دلار امريكا) را تصويب كرد كه بهطور متوسط كمي بيش از ۲.۶ ميليون دلار تايوان براي هر كارمند است و نسبت به تقريبا ۲ ميليون دلار تايوان در سال ۲۰۲۴ افزايش يافته است. مديرعامل اين شركت هفته گذشته نيز قول افزايش بيش از ۳۰ درصدي مشوقها را داد.
رونق مصرف
به نظر ميرسد افزايش دستمزدهاي فناوري در حال حاضر باعث ايجاد رونق مصرف شده است. اين امر در تايوان كه رشد فروش خرده فروشي بين فوريه و آوريل در محدوده ۶ تا ۸ درصد، در مقايسه با ميانگين ۲.۱ درصد در ۱۰ سال گذشته، در نوسان بوده، بيشتر قابل توجه است. اما در كره جنوبي نيز ملموس است. طبق آمار، رشد خرده فروشي در اين كشور طي چهار ماه اول امسال بهطور متوسط چهار درصد افزايش يافته كه از ۰.۳ درصد در سال ۲۰۲۵ و ميانگين ۱.۴ درصد ۱۰ سال گذشته، بالاتر است. اين جهش در مصرف و فعاليت كلي اقتصادي، بهطور فزايندهاي در چشمانداز بهبود درآمد شركتها منعكس ميشود. افزايش درآمد در كره جنوبي و تايوان تا پايان سال ۲۰۲۵، تقريبا بهطور كامل توسط بخش فناوري هدايت ميشد. اكنون ساير بخشهايي كه ارتباط نزديكي با اقتصاد گستردهتر دارند، به اين افزايش ميپيوندند .طبق تخمينهاي فكتسِت، از نوامبر ۲۰۲۵، چشمانداز سود هر سهم شركتهاي مالي كره جنوبي، شركتهاي مالي تايوان و خردهفروشي كره جنوبي در سال ۲۰۲۶، به ترتيب ۶۷ درصد، ۱۱ درصد و ۸ درصد ارتقا يافته است. اين ارتقاهاي گسترده، به نوبه خود، محرك بيشتري براي افزايش چشمگير سهام در هر دو كشور فراهم كرده و اثرات ثروت مثبتي ايجاد كرده است كه نويدبخش افزايش بيشتر مصرف و ايجاد يك چرخه مطلوب است. اثرات ثروت در تايوان بيشترين نمود را دارد. از ابتداي سال ۲۰۲۴ تا اواخر ماه مه، شاخص سهام كسپي كره جنوبي تقريبا ۲۱۹ درصد افزايش يافته كه از افزايش ۱۴۹ درصدي شاخص TAIEX تايوان پيشي گرفته است. با اين حال، شهروندان تايواني بهطور متوسط بيشتر در سهام سرمايهگذاري كردهاند: ۲۰ درصد از ثروت آنها در سال ۲۰۲۴ در سهام بوده است، در حالي كه اين رقم براي شهروندان كره جنوبي معمولي كمتر از ۶ درصد، بوده است. با اين اوصاف، خريد سهام توسط كره جنوبيها اخيرا بهشدت افزايش يافته است. طبق دادههاي بورس كره، شهروندان كره جنوبي در پنج ماه اول سال جاري، ۳۳.۸ ميليارد دلار سهام خريداري كردند و فروش ۱۳.۵ ميليارد دلاري در كل سال ۲۰۲۵ و خريد ناچيز ۷۸۲ ميليون دلاري در سال ۲۰۲۴ را معكوس كردند. اين نشان ميدهد كه اثرات مثبت ثروت ميتواند به يك نيروي محركه قوي براي مصرف در اين كشورها تبديل شود.
زمانبندي عالي
بهبود اقتصادي مبتني بر هوش مصنوعي در زمان مناسبي براي شمال آسيا رخ داده است. كره جنوبي و تايوان هر دو واردكننده بزرگ انرژي هستند و قيمت نفت و گاز به دليل جنگ تحميلي عليه ايران در حال افزايش است. با اين حال، طبق گزارش فكتسِت، افزايش بيش از حد قيمت واردات اين كشورها با افزايش شديد قيمت كالاهايي كه صادر ميكنند - تراشه حافظه و نيمهرساناها - جبران شده است. اين بهبود در شرايط تجارت اين كشورها، از ارزهاي آنها حمايت كرده و نياز به افزايش نرخ بهره را كاهش داده است. افزايش دستمزدها و رونق بازارهاي سهام نيز به گسترش درآمد مالياتي كمك كرده است و اين امر ميتواند به دولتها فضاي تنفس بيشتري بدهد، زيرا با چشمانداز قيمتهاي بالاتر انرژي براي مدت طولانيتر روبرو هستند. پس از افزايش تقريبا ۱۱ درصدي در سال ۲۰۲۵، ماليات كره جنوبي بيش از ۱۶ درصد در سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل افزايش يافت. دولت نقش افزايش پاداشهاي نيمهرساناها را در افزايش درآمدهاي ماليات بر درآمد تصديق كرد. طبق اعلام اداره كل بودجه، حسابداري و آمار تايوان، پيشبيني ميشود درآمد مالياتي در سال ۲۰۲۶ بين ۶ تا ۸ درصد افزايش يابد. با اين حال، خطرات هميشه در كمين هستند. سرمايهگذاران همچنان در مورد اينكه آيا ميتوان هزينههاي هوش مصنوعي را در مقياس بزرگ به پول تبديل كرد، ترديد دارند. دغدغه مذكور براي شمال آسيا بسيار نگرانكننده است. كاهش سرمايهگذاري در زيرساختها به معناي كاهش درآمد نيمهرساناها، كاهش پاداش كارمندان، كاهش مصرف و كاهش درآمد مالياتي خواهد بود - به عبارت ديگر، روندهاي مثبت امروزي را از بين ميبرد. علاوه بر اين، رونق هوش مصنوعي در حال حاضر موجهاي سياسي در منطقه دارد. بر اساس گزارش رويترز، يك مشاور ارشد سياستگذاري كره جنوبي ماه گذشته پيشنهاد كرد كه از «سود اضافي» شركتهاي زيرساخت هوش مصنوعي، «سود سهام شهروندي» به همه كرهايها پرداخت شود. بازار با اين پيشنهاد براي «اجتماعي كردن» سود، براي مدت كوتاهي سقوط كرد. در همين حال، مشاجره ميان سامسونگ و كاركنانش بر سر پاداشها ميتواند نشانهاي از اتفاقات آينده باشد - و اين ميتواند سهامداران را عصبي كند. با اين حال، در حال حاضر، موج هوش مصنوعي طيف وسيعي از قايقها را در شمال آسيا به حركت در ميآورد و هرگونه ابر توفاني در دوردستها ظاهر ميشود.
