چرخش نقدينگي در بازارسهام

جنگ استراتژي معامله گران را تغيير داد و سرمايه‌گذاران به دنبال سود بيشتر و ريسك كمتر رفتند كه در اين شرايط صندوق‌هاي درآمد ثابت بهترين گزينه براي سرمايه‌گذاري به حساب مي‌آيند. پيش از جنگ سرمايه‌گذاران ريسك پذير بودند اما اين روزها با افزايش تنش‌هاي نظامي استراتژي سرمايه‌گذاري نيز تغيير كرد.

صندوق‌هاي درآمدثابت برخلاف بورس، بازارهاي سنتي و ساير بازارهاي مالي در دوره جنگ 40 روزه باز بودند و معاملات به صورت روان انجام مي‌شد همين موضوع يكي از دلايل مهم براي افزايش ورود سرمايه‌ها به اين صندوق‌هاست. از سوي ديگر اين صندوق‌ها سودي ثابت و تضمين اصل دارند. در شرايط جنگي كه ابهامات سياسي بالاست سرمايه‌گذاري در اين صندوق‌ها مي‌تواند آينده نقدينگي را تضمين كند.

همچنين در روزهاي گذشته انتشار اخبار ضدونقيض درباره روند مذاكرات و رفتارهاي تنش آميز طرف مقابل، فضاي بازار سرمايه و صندوق هارا با ابهام جدي روبه‌رو كرده است. اين شرايط باعث شده بسياري از سرمايه‌گذاران نتوانند چشم‌انداز روشني از آينده معاملات ترسيم كنند و در تصميم‌گيري‌هاي خود دچار ترديد شوند.

    روز قرمز صندوق‌هاي درآمد ثابت

معاملات روز دوشنبه در بازار صندوق‌هاي درآمد ثابت با ادامه فشار فروش و ثبت خروج قابل‌توجه پول حقيقي به پايان رسيد؛ فشاري كه از ابتداي ساعات معاملاتي آغاز شد و تا پايان معاملات ادامه يافت. در پايان بازار، ارزش كل معاملات اين گروه به حدود ۲۵ هزار و ۶۵ ميليارد ريال رسيد و ارقام مربوط به نقدينگي خارج‌شده از صندوق‌ها نشان داد كه بخش عمده‌اي از سرمايه‌گذاران حقيقي تمايل به كاهش سطح سرمايه‌گذاري خود در اين ابزارهاي كم‌ريسك داشته‌اند.

در شروع معاملات، ارزش دادوستدهاي صندوق‌هاي درآمد ثابت به ۴۴۸ ميليارد تومان رسيد و حجمي معادل ۱۴۳.۲ ميليون واحد از واحدهاي اين صندوق‌ها جابه‌جا شد. سرانه خريد حقيقي‌ها در حدود ۹۷ ميليون تومان ثبت شد؛ در حالي كه سرانه فروش به حدود ۳۰۵ ميليون تومان رسيد و فاصله معنادار اين دو عدد نشان داد كه فروشندگان با شدت بيشتري نسبت به خريداران فعال بودند.

نسبت خريدار به فروشنده حقيقي نيز به عدد منفي ۳.۱۴ رسيد. در همان دقايق اوليه بازار، خروج ۷۲.۳ ميليارد تومان پول حقيقي گزارش شد كه مي‌توان آن را به عنوان زنگ خطري براي ادامه روند معاملات روز تعبير كرد.با گذشت تنها چند دقيقه، حجم و ارزش معاملات صندوق‌هاي درآمد ثابت افزايش يافت. در ساعت 35: 9، بيش از يك ميليارد واحد از واحدهاي اين صندوق‌ها معامله شد و ارزش معاملات به حدود ۲۴۸۴ ميليارد تومان رسيد. در اين مقطع نيز نشانه‌اي از تغيير روند مشاهده نشد و خروج پول حقيقي به ۳۲۱.۵ ميليارد تومان افزايش يافت. نسبت خريدار به فروشنده نيز كمي بهبود يافت اما همچنان در محدوده منفي ۲.۰۲ قرار داشت كه بيانگر تداوم فشار فروش بود.

تا ساعت 50: 9، برخي صندوق‌ها نيز به عنوان كانون اصلي خروج پول حقيقي شناسايي شدند. صندوق‌هاي درآمد ثابت «فيروزا» و «آوند» در صدر اين فهرست قرار گرفتند و به ترتيب با خروج بيش از ۱۴۴ و ۱۳۹ ميليارد تومان بيشترين خروجي نقدينگي حقيقي را تجربه كردند. چنين ارقامي نشان مي‌دهد كه بخشي از سرمايه‌گذاران حقيقي احتمالاً انتظار كاهش بازدهي يا افزايش نرخ بهره در بازارهاي موازي را دارند و از همين‌رو درصدد انتقال سرمايه خود به ابزارهاي ديگر هستند.

در ادامه روز، اگرچه حجم معاملات همچنان بالا باقي ماند، اما شدت فروشندگي حقيقي‌ها افزايش بيشتري يافت. در ساعت 00: 11 گزارش شد كه سرانه فروش حقيقي به حدود ۳۱۱ ميليون تومان رسيده است؛ در حالي كه سرانه خريد تنها ۱۷۳ ميليون تومان بود. اختلاف قابل‌توجه اين دو رقم نشان مي‌دهد كه حتي در نيمه روز نيز خريداران جدي وارد بازار نشده‌اند و فروشندگان همچنان ميدان‌دار اصلي معاملات بودند. نسبت خريدار به فروشنده حقيقي در اين ساعت منفي ۱.۸ گزارش شد و خروج پول حقيقي به رقم قابل‌توجه ۸۴۴ ميليارد تومان رسيد.

با توجه به اينكه ارزش معاملات تا اين لحظه از ۸۹۰۵ ميليارد تومان فراتر رفته بود، چنين فشار فروشي مي‌تواند بيانگر جابه‌جايي منابع مالي در مقياس گسترده باشد. برخي تحليلگران بر اين باورند كه اين جابه‌جايي ممكن است ناشي از افزايش جذابيت بازارهاي موازي مانند سهام، طلا، ارز يا حتي گواهي‌هاي سپرده باشد. از سوي ديگر، گروهي نيز احتمال مي‌دهند بخشي از حقيقي‌ها به دليل نگراني از كاهش بازده صندوق‌هاي درآمد ثابت يا احتمال تغييرات سياستي، ترجيح داده‌اند نقد بمانند و فرصت‌هاي بعدي را بررسي كنند.

در نهايت، بازار با روندي مشابه ساعات ابتدايي بسته شد. ارزش معاملات صندوق‌هاي درآمد ثابت تا پايان روز به ۲۵ هزار و ۶۵ ميليارد ريال رسيد و حجم معاملات نيز معادل ۹.۳ ميليارد واحد ثبت شد. تحليل سرانه‌هاي معاملاتي نشان داد كه سرانه خريد حقيقي‌ها حدود ۱۹۵.۶ ميليون ريال بوده و در مقابل، سرانه فروش حقيقي به ۳۴۳.۴ ميليون ريال رسيده است. اين اختلاف بار ديگر تأييد مي‌كند كه فشار فروش در طول روز فروكش نكرده و جريان نقدينگي حقيقي‌ها عمدتاً به سمت خروج بوده است.

نسبت خريدار به فروشنده حقيقي نيز در پايان معاملات روي عدد منفي ۱.۷۶ ايستاد؛ اين موضوع همراه با ثبت خروج بيش از ۳ هزار و ۷۴۴ ميليارد ريال پول حقيقي، حكايت از آن دارد كه روند خروج سرمايه در اين گروه كاملاً پايدار بوده و بخش قابل‌توجهي از سرمايه‌گذاران حقيقي تمايلي به نگهداري واحدهاي صندوق‌هاي درآمد ثابت در شرايط فعلي نشان نداده‌اند.

    استمرار اقبال به صندوق‌هاي نقره

صندوق‌هاي طلا طي هفته‌هاي اخير تراز منفي مالكيت حقيقي را تجربه كرده بودند. اين خروج سرمايه هم‌زمان تحت‌تأثير دو عامل رخ داد؛ از يك سو، افت قيمت جهاني طلا، انگيزه نگهداري اين دارايي را در كوتاه‌مدت كاهش داد و از سوي ديگر، نياز به نقدينگي ميان فعالان بازار، به‌ويژه در سايه افزايش ريسك‌هاي سياسي، فشار فروش در اين صندوق‌ها را تشديد كرد.

اما در معاملات ديروز ورق تا حدي برگشت، تا جايي كه ارزش دادوستد صندوق‌هاي طلا به حدود 7.5 همت رسيد و ورود پول حقيقي در اين صندوق‌ها در سطحي نزديك به يك‌هزار و 98 ميليارد تومان ثبت شد. با لحاظ اين عدد، اگرچه خالص خروج پول از اين صندوق‌ها از ابتداي جنگ همچنان در محدوده منفي 13 هزار و 64 ميليارد تومان باقي مانده است، اما ثبت نخستين روز ورود قابل‌توجه نقدينگي بعد از يك روند فرسايشي خروج، مي‌تواند نشانه‌اي اوليه از تغيير انتظارات بخشي از سرمايه‌گذاران باشد. 

به‌بيان ديگر، بخشي از پول‌هاي پارك‌شده در دارايي‌هاي كم‌ريسك، در حال آزمون دوباره بازار طلا از طريق صندوق‌ها است؛ بازاري كه به‌طور سنتي در دوره‌هاي افزايش نااطميناني و رشد ارز، جذابيت بيشتري پيدا مي‌كند.

كنار طلا، صندوق‌هاي نقره نيز جايگاه خود را ميان سرمايه‌گذاران حقيقي تثبيت كرده‌اند. اين صندوق‌ها در معاملات ديروز علاوه بر ثبت بازدهي مثبت در محدوده 2 تا 3 درصد، موفق به جذب بيش از 770 ميليارد تومان سرمايه شدند. به‌خلاف صندوق‌هاي طلا كه طي هفته‌هاي گذشته با خروج پول روبه‌رو بودند، روند ورود نقدينگي به صندوق‌هاي نقره در سه هفته اخير به‌طور مستمر ادامه داشته است. اين استمرار مي‌تواند نشان‌دهنده شكل‌گيري نگاه بخشي از سرمايه‌گذاران به نقره به عنوان مكمل طلا در سبد سرمايه‌گذاري باشد؛ دارايي‌اي كه در برخي دوره‌ها به‌دليل ويژگي‌هاي صنعتي و مالي، رفتار قيمتي متفاوت اما هم‌جهت با طلا از خود نشان مي‌دهد.