جنگ ايران، زندگي را براي امريكاييها گرانتر كرده است
جنگ ايران بازارهاي والاستريت را آشفته كرده و هزينه (بهره) وام مسكن و همچنين وامهاي خودرو و كارتهاي اعتباري را افزايش داده و توالي اين اتفاقات، زندگي روزمره را براي امريكاييها دشوار و گرانتر كرده است.
جنگ ايران بازارهاي والاستريت را آشفته كرده و هزينه (بهره) وام مسكن و همچنين وامهاي خودرو و كارتهاي اعتباري را افزايش داده و توالي اين اتفاقات، زندگي روزمره را براي امريكاييها دشوار و گرانتر كرده است. از سيانان، پس از آغاز جنگ ايران، نرخ بهره وامهاي مسكن براي پنجمين هفته متوالي افزايش يافت. هزينه استقراض تا همين چند هفته پيش به مراتب ارزانتر بود. در اواخر فوريه، تنها دو روز پيش از آغاز حملات مشترك امريكا و اسراييل عليه ايران، متوسط نرخ بهره وام ۳۰ ساله مسكن، به ۵.۹۸درصد كاهش پيدا كرد و براي نخستينبار در بيش از سه سال اخير، به زير ۶درصد رسيد. اين رقم در هفته جاري (ميلادي) به ۶.۳۷درصد رسيده است. نرخهاي مختلف استقراض، معيارهاي متفاوتي را دنبال ميكنند. به عنوان مثال، برخي از وامها به اوراق خزانهداري وابسته هستند؛ هماكنون بازده اين اوراق افزايش يافته است، زيرا سرمايهگذاران نگران تورم هستند. ساير وامها به نرخ بهره تعيين شده توسط فدرال رزرو وابسته هستند. فدرال رزرو بهتازگي الگوي ثابت نگه داشتن نرخها را در دستور كار قرار داده است؛ موضعي كه به احتمال زياد در صورت افزايش هزينههاي انرژي و تورم، ادامه خواهد يافت. نرخ وام مسكن بهطور معمول از بازده اوراق ۱۰ساله پيروي ميكند كه در طول ماه گذشته افزايش يافته است، زيرا سرمايهگذاران روي افزايش قيمت نفت، نگرانيها درباره تورم و احتمال افزايش هزينههاي دولت براي تامين مالي جنگ، حساب كردهاند. بازده اوراق قرضه با كاهش قيمت آن افزايش مييابد. بازده اوراق ۱۰ساله امريكا از زير چهار درصد در پايان فوريه به ۴.۴۸درصد در ماه مارس افزايش يافت و سپس هفته جاري (ميلادي) حدود ۴.۳درصد معامله شد. اين بازده يكي از مهمترين نرخهاي بهره براي اقتصاد است كه بهشدت بر نرخ وام مسكن و طيف وسيعي از هزينههاي استقراض براي مردم عادي امريكا و همچنين مشاغل و دولت اين كشور تاثير ميگذارد. جفري روچ، اقتصاددان ارشد شركت خدمات مالي امريكايي الپيال گفت: سرمايهگذاران اكنون با احتمال جنگ طولانيمدت با ايران و تاثير آن براي اقتصاد مواجه هستند. هر چه عرضه جهاني نفت بيشتر محدود شود، احتمال افزايش فشارهاي تورمي بيشتر خواهد شد.
وام مسكن
حتي با كاهش نرخ وام مسكن در هفته جاري، يك خريدار معمولي كه چند هفته پيش با نرخي مشخص دريافت وام خود را قطعي كرده بود، در مقايسه با كسي كه امروز وام مسكن ميگيرد، دهها هزار دلار در طول مدت بازپرداخت وام پسانداز ميكند. به گفته لري وايت، استاد اقتصاد در دانشگاه نيويورك استرن، «اين موضوع به مذاق وامگيرندگان خوش نخواهد آمد. اين مبلغ (اضافي) ميزان قابلتوجهي را به اقساط ماهانه وام مسكن آنها ميافزايد.»
وام خودرو
افزايش بازده اوراق خزانه ميتواند بر ساير نرخهاي استقراض ازجمله وام خودرو نيز تاثير بگذارد زيرا نرخ بهره وام پنج ساله خودرو بهطور معمول از بازده اوراق قرضه كوتاهمدت پيروي ميكند. بازده اوراق پنج و دو ساله خزانه در ماه مارس افزايش يافت و از آگوست پارسال در بالاترين سطح خود پرسه ميزند. طبق دادههاي بانكرِيت/Bankrate، متوسط نرخ وامهاي پنج ساله خودرو در طول جنگ ايران تغيير چنداني نكرده است، اما بازده اوراق قرضه با مدت زمان بالاتر ميتواند نرخ وام خودرو را بالا نگه دارد. استيفن كيتس، تحليلگر مالي بانكريت ميگويد: «ما احتمالا به سطحي ثابت نگاه ميكنيم. اصليترين سوال درباره نرخهاي استقراض كه در مورد وامهاي مسكن كه آشكارا بهطور قابلتوجهي افزايش يافتهاند نيز صادق است، مدت زمان اين جنگ است. اينكه اين وضعيت تا چه زماني ادامه دارد و ابهامي كه به همراه دارد، بيش از هر چيز ديگري بر نرخهاي استقراض تاثير خواهد گذاشت.» طبق گزارش بانكرِيت/ Bankrate، ميانگين نرخ وام پنج ساله خودرو حدود هفت درصد است. اين هزينه بالاتر با افزايش قيمت بنزين تلاقي كرده و قيمت خودرو نيز افزايش يافته است.
كارتهاي اعتباري
بسياري از نرخهاي بهره در سراسر گستره اقتصاد، ازجمله نرخ بهره كارتهاي اعتباري، بهطور معمول از نرخ بهره معيار فدرال رزرو پيروي ميكنند. نرخ بهره كارتهاي اعتباري نيز غالبا حاشيه سود زيادي را شامل ميشود. اين نرخ در سالهاي ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ افزايش يافت و ميانگين نرخ سالانه همچنان بالاي ۱۹درصد است. نرخ بهره كارتهاي اعتباري بهرغم كاهش چندباره نرخ بهره از سوي فدرال رزرو در سالهاي ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، همچنان بالا مانده است. جنگ عليه ايران بهطور مستقيم باعث افزايش نرخ بهره اين كارتها نشده، اما بعيد است كه به اين زوديها كاهش يابد. انتظارات معاملهگران براي كاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در سالجاري كاهش يافته است، و اكنون بازارها پيشبيني ميكنند كه بانك مركزي امريكا نرخها را در ماههاي آينده ثابت نگه دارد. دِرِك استيمل، استاد اقتصاد دانشگاه كاليفرنيا ميگويد كه «اگر فدرال رزرو نرخها را در سطوح فعلي حفظ كند و آن را كاهش ندهد، نرخ بهره كارتهاي اعتباري همچنان بالا خواهد ماند و پرداخت هزينههاي روزمره همچون مواد غذايي را دشوارتر ميكند.» همزمان ترامپ مدعي شد: تعداد زيادي تانكر خالي نفت عازم امريكا هستند تا با بالاترين كيفيت نفت و گاز را بارگيري كنند. دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا در تروث سوشال نوشت: ذخاير نفتي ما از مجموع دومين و سومين اقتصادهاي بزرگ نفتي بيشتر است و نفت ما از كيفيت بالاتري برخوردار است. اين اقدام از آخرين تلاشهاي ترامپ براي جبران كسري انرژي و قيمت بالاي آن در سطح امريكا و جهان است. بسياري از كشورهاي دنيا تحتالشعاع آتشافروزي امريكا و رژيم صهيونيستي در منطقه موجب اختلال شديد در تردد و ترانزيت انرژي در منطقه خليجفارس و تنگه هرمز شدند كه اين مساله نه تنها تاثيرات سياسي، امنيتي جدي داشته است بلكه اقتصاد كل منطقه و دنيا را با آسيب مواجه كرده است.
