عبور از تنگه هرمز فقط با مجوز تهران
با گذشت بيش از دو هفته از آغاز جنگ ميان ايران و امريكا و اسراييل، به نظر ميرسد كه كشورهاي غربي بيش از گذشته نسبت به توان دفاعي ايران و آنچه كه در تنگه هرمز ميگذرد متعجب شدهاند.
با گذشت بيش از دو هفته از آغاز جنگ ميان ايران و امريكا و اسراييل، به نظر ميرسد كه كشورهاي غربي بيش از گذشته نسبت به توان دفاعي ايران و آنچه كه در تنگه هرمز ميگذرد متعجب شدهاند. در تمام روزهاي گذشته بسياري از كشتيهايي كه قصد عبور از اين تنگه را داشتهاند يا منصرف شده يا مورد اصابت قرار گرفتهاند. مقامات ايراني در روزهاي گذشته بارها اعلام كردهاند كه عبور از اين تنگه تنها با مجوز ايران ممكن خواهد بود.
سفير جمهوري اسلامي ايران در دهلي نو اعلام كرد كه تهران به برخي كشتيهاي هندي اجازه داده است از تنگه هرمز عبور كنند. محمد فتحعلي در نشستي با رسانهها، گفت: برخي كشتيهاي هندي اجازه عبور امن از تنگه هرمز را دريافت كردهاند، اما تعداد دقيق اين شناورها را اعلام نكرد. اين اظهارات از سوي اين ديپلمات ايراني درحالي صورت گرفت كه از زمان تجاوز امريكا و رژيم صهيونيستي به ايران، تهران تا حد زيادي عبور و مرور كشتيها از تنگه هرمز را محدود كرده است.اين گذرگاه راهبردي در امتداد سواحل ايران قرار دارد و حدود ۲۰ درصد نفت جهان و بخش قابل توجهي از گاز طبيعي مايع حملشده از طريق دريا از آن عبور ميكند. همچنين، راجش كومار سينها دبير ويژه وزارت كشتيراني هند، امروز در يك نشست خبري، گفت: كشتيهاي حمل گاز مايع «شيواليك» و «ناندا ديوي» اكنون به سمت بنادر موندرا و كاندلا در گجرات در حركت هستند. وي افرود: اين كشتيها حامل ۹۲ هزار و ۷۰۰ تن گاز مايع هستند و احتمالا در ۱۶ يا ۱۷ مارس (۲۵ و ۲۶ اسفند ماه) در بنادر هند پهلو خواهند گرفت. طبق نوشته روزنامه هندو، اين ۲ كشتي از جمله ۲۴ كشتي بودند كه از زمان شروع جنگ در منطقه در سمت غرب تنگه هرمز سرگردان بودند.همزمان مقامات ايراني اعلام كردهاند كه دفاع ادامه خواهد داشت. سفير و نماينده دايم ايران در ژنو تاكيد كرد كه ايران توانايي دفاع از خود تا زمان توقف جنگ را دارد.به گزارش روز شنبه، علي بحريني سفير و نماينده دايم ايران در ژنو در گفتوگو با الميادين گفت: آمادگي داريم كه تا زمان توقف جنگ از ايران دفاع كنيم.وي افزود: ما آمادگي ادامه نبرد نه تنها تا زمان توقف جنگ بلكه براي تضمين عدم تكرار تجاوز جديد عليه ايران را داريم.بحريني تاكيد كرد: ما ميخواهيم به چرخه باطل «خشونت سپس مذاكره سپس توقف و بعد از آن حمله» پايان دهيم.
وي درخصوص اظهارات ترامپ مبني بر از بين بردن قدرت و تواناييهاي ايران خاطرنشان كرد: اين ادعاها مبتني بر دروغهاي تلفيق شده است.نماينده دايم ايران در ژنو گفت كه ايران به لطف نيروي دريايي فعال و موثر خود توانست بر تنگه هرمز سيطره يابد. علي بحريني تاكيد كرد كه ايران توانايي دفاع از خود را دارد و تمام توقعات دشمن از اين جنگ شكست خورد. تجاوز نظامي مشترك امريكا و رژيم صهيونيستي عليه جمهوري اسلامي ايران كه در پي آن آيتالله خامنهاي رهبر انقلاب اسلامي به شهادت رسيدند از بامداد روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوريه ۲۰۲۶) آغاز شد؛ اين اقدام در حالي صورت گرفت كه مذاكرات غيرمستقيم ميان ايران و امريكا با ميانجيگري برخي كشورهاي منطقه در جريان بود.تحليلگران معتقدند اين اقدام نشان داد كه امريكا در عمل پايبندي لازم به اصول گفتوگو، اعتمادسازي و حلوفصل مسالمتآميز اختلافات ندارد و همچنان از گزينه نظامي به عنوان ابزار فشار سياسي بهره ميگيرد.جمهوري اسلامي ايران در پي آغاز تجاوز نظامي مشترك امريكا و رژيم صهيونيستي، پاسخي قاطع، هدفمند و متناسب به اين اقدام ارايه داد. در چارچوب اين پاسخ مشروع، مواضع نظامي و امنيتي رژيم صهيونيستي در شهرهاي مختلف فلسطين اشغالي و همچنين پايگاهها و مراكز استقرار نيروهاي امريكايي در منطقه با حملات موشكي، پهپادي و هوايي دقيق هدف قرار گرفت. مقامات رسمي جمهوري اسلامي ايران تأكيد كردهاند اين عملياتها در چارچوب حق ذاتي دفاع مشروع طبق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد و با هدف بازدارندگي، جلوگيري از تداوم تجاوز و تحميل هزينه به متجاوزان انجام شده است. جمهوري اسلامي ايران هشدار داده است كه هرگونه تداوم يا گسترش تجاوز، با پاسخي شديدتر و گستردهتر مواجه خواهد شد.
همزمان تحليل گران اقتصادي اعتقاد دارند كه تداوم اين شرايط اقتصاد جهاني را با بحراني مواجه ميكند كه براي آن آماده نبودهاند. تحليلگر اقتصادي، با اشاره به افزايش قيمت نفت در پي تنشهاي منطقهاي ميگويد، واكنش اقتصادهاي جهان بيش از هر زمان ديگري شبيه شوك نفتي دهه ۷۰ ميلادي شده است و اگر قيمت نفت براي مدتي در سطوح بالا باقي بماند، نهتنها تورم و ركود در اقتصاد جهاني تشديد ميشود، بلكه احتمال شكلگيري بحراني متفاوت از بحران مالي سال ۲۰۰۸ نيز وجود خواهد داشت. مجيد شاكري، با اشاره به افزايش قيمت نفت و تبعات آن بر تورم و ركود در اقتصاد جهاني پاسخ داد: فارغ از اينكه در اظهارات مقامات سياسي چه چيزي در حال رخ دادن است، روي زمين واكنشهايي كه شرايط مختلف نشان ميدهند خيلي شبيه واكنشها به شوك بزرگ نفتي در دهه ۱۹۷۰ ميلادي است. وي توضيح داد: امروز شاهديم بنگلادش براي صرفهجويي در انرژي دانشگاهها را كلاً تعطيل كرده است. در انگلستان تقاضا شده تا جاي ممكن كمتر از ماشين استفاده شود و در آلمان اعلام شده كه هيچيك از گزينههاي كاهش مصرف انرژي كنار گذاشته نخواهد شد. شاكري افزود: اين اقدامات يعني با اينكه بازار همچنان نگاهش به اظهارات مقامات سياسي است و مثلاً با اعلام اوليه ترامپ مبني بر اينكه جنگ تا حد خوبي تكميل شده، قيمت ميريزد، اما بلافاصله بعد از اينكه بازار با واقعيت مواجه ميشود دوباره قيمت برميگردد.
او ادامه داد: در بخش واقعي اقتصاد، نه به صورت گسترده اما كشورهاي مختلف دارند سعي ميكنند خودشان را براي اين شرايط اضطراري آماده كنند. اين شرايط اضطراري چند وجه دارد. مساله اول اينجاست كه همه ميدانند اين قيمتهاي فعلي در شرايطي است كه يك ماندهاي از نفت در داخل زنجيره لجستيكي، انبارهاي پالايشگاهي و مانند آن وجود دارد. شاكري افزود: عملاً نفتي كه ژاپن، كره جنوبي و تايوان اكنون به عنوان كشورهايي در شرق دور كه تا ۹۰ درصد به نفت خليج فارس وابسته هستند دارند مصرف ميكنند، در واقع نفتي است كه سه هفته پيش از جنگ خريداري شده است. اين كارشناس اقتصادي در ادامه گفت: همه ميدانند لحظهاي كه اين ذخيره تمام شود و ما از آن نقطه صفر مانده عبور كنيم، ديگر شرايط مثل قبل نخواهد بود. وي اضافه كرد: نكته بعدي اينجاست كه تنها مسالهاي كه الان ايجاد نگراني ميكند مساله نفت نيست. مساله كودهاي شيميايي هم مطرح است. عبور آنها از تنگه هرمز يك موضوع تقريباً غيرقابل جبران است، از اين بابت كه الان فصل كشت در نيمكره شمالي است و در اين لحظه نياز به كود وجود دارد و نميشود بيش از اين صبر كرد.شاكري تصريح كرد: موضوع فقط قيمت نيست؛ ممكن است اساساً دسترسي به آن وجود نداشته باشد. حتي قبل از اين بحران هم قيمت كود روندي فزاينده داشت، ولي اين چشمانداز وجود داشت كه احتمالاً كاهش پيدا كند. هيچ ذخيره جدي هم در طول زنجيره وجود ندارد. اگر در يك ماه آينده اختلال ايجاد شود، براي يك سال در واقع سبد غذاي جهان را تحت تأثير قرار ميدهد. كه اين موارد را كشورهاي مختلف ميدانند. شاكري در ادامه بيان كرد: سوال ميليون دلاري اين است كه آثار چنين وضعيتي چه زماني خود را در سياست پولي نشان ميدهد. بازارهاي مالي دنيا، بهخصوص بازار نيويورك كه دوره نسبتاً مثبتي را با همه فراز و فرودها در سال گذشته به پايان رسانده، خبر كاهش نرخ بهره در سال ۲۰۲۶ را در قيمتهاي خود منعكس كرده است.وي تصريح كرد: اگر شرايط به سمتي برود كه بانكهاي مركزي جهان قانع شوند تورمي كه با آن مواجه هستند يك تورم گذرا نيست و ناچارند در حوزه سياست پولي واكنش نشان دهند، آن وقت ديگر اين روايت كه سال آينده شاهد كاهش نرخ بهره بانكهاي بزرگ جهان خواهيم بود ادامه پيدا نخواهد كرد.آن لحظهاي كه بازارهاي مالي شروع به ريزش كنند، ممكن است با شكل متفاوتي از بحران مالي نسبت به سال ۲۰۰۸ مواجه شويم. اين تحليلگر اقتصادي اين نكته را مطرح كرد كه براي رسيدن به چنين فضايي لزوماً لازم نيست قيمت نفت به ۱۱۰ يا ۱۳۰ دلار برسد؛ بلكه كافي است براي يك دوره قابل توجه قيمت نفت بالا باقي بماند. يعني حدود ۸۵ دلار به بالا باشد. شاكري افزود: به نظر ميرسد رفتوآمد قيمتها در همين محدوده در حال رخ دادن است و روزبهروز بازار احتمال اين موضوع را نسبت به قبل بيشتر ميبيند.با تداوم شرايط فعلي به نظر ميرسد كه تنگه هرمز سرنوشت جنگ را مشخص خواهد كرد و بايد ديد كه اقتصاد جهاني تا چه حد توان ايستادگي در شرايط فعلي را دارد.
