ارتقاي رتبه معلمان به ازاي هر 5 سال سابقه
نظام آموزش و پرورش به عنوان زيربناييترين نهاد تربيت نيروي انساني و تضمينكننده توسعه پايدار هر جامعه همواره نيازمند سياستگذاريهاي دقيق و پويا و متناسب با تحولات علمي، اجتماعي و فرهنگي است.
ارايه تسهيلات ويژه به معلمان مناطق محروم، مرزي و عشايري
تعادل|
نظام آموزش و پرورش به عنوان زيربناييترين نهاد تربيت نيروي انساني و تضمينكننده توسعه پايدار هر جامعه همواره نيازمند سياستگذاريهاي دقيق و پويا و متناسب با تحولات علمي، اجتماعي و فرهنگي است. درا ين ميان معلمان به عنوان اصليترين عامل تحقق اهداف آموزشي و تربيتي نقش تعيينكنندهاي در كيفيت ياددهي، يادگيري و شكلگيري سرمايه انساني كشور ايفا ميكنند. از اين رو توجه به جايگاه حرفهاي، معيشتي و انگيزشي معلمان و فراهمسازي زمينه رشد و تعالي شغلي شان همواره يكي از مطالبات اساسي جامعه فرهنگيان و از اولويتهاي نظام تعليم و تربيت بوده است. نظام رتبهبندي معلمان در همين راستا و با هدف ايجاد سازو كاري عادلانه و علمي براي ارزيابي ارتقا و تشويق معلمان طراحي و اجرا شده است.
اجرایي شدن مرحله ارتقاي رتبه بندي
رييس مركز منابع انساني و امور اداري وزارت آموزش و پرورش ضمن تشريح آيين نامه قانون نظام رتبهبندي معلمان گفت: تمامي معلمان مشمول رتبهبندي ميشوند. ارتقاي رتبه، به ازاي هر ۵ سال سابقه صورت ميگيرد اين در حالي است كه به معلمان مناطق محروم، مرزي، عشايري، استثنايي و ابتدايي تسهيلات ويژهاي براي اين امر ارايه ميشود. علي باقرزاده، در برنامه خط ويژه آموزش كه با موضوع آييننامه جديد قانون نظام رتبهبندي معلمان برگزار شد، با اشاره به پيشينه اين قانون گفت: قانون نظام رتبهبندي معلمان ۳۱ شهريور ۱۴۰۰ از سوي مجلس شوراي اسلامي ابلاغ شد و در مرحله نخست، تطبيق شايستگيها با مفاد قانون انجام گرفت. اكنون با گذشت حدود چهار سال از اجراي قانون، وارد مرحله ارتقاي رتبه معلمان شدهايم. او با بيان اينكه اهداف اصلي قانون رتبهبندي، ارتقاي كرامت و جايگاه معلم، استقرار نظام پرداخت بر اساس شايستگي و تقويت رضايتمندي معلمان است، افزود: قانونگذار با اين رويكرد تلاش كرده است نظامي عادلانه و حرفهاي براي سنجش و ارتقاي معلمان طراحي كند.
تمامي معلمان مشمول قانون رتبهبندي هستند
رييس مركز منابع انساني و امور اداري درباره مشمولان اين قانون ادامه داد: تمامي معلمان مشمول قانون رتبهبندي هستند و معلم كسي است كه رسالت آموزش را بر عهده دارد. تقريباً هر فردي كه واجد شرايط باشد، حتي اگر در پستهاي سازماني مختلف فعاليت كرده باشد، ميتواند مشمول اين قانون قرار گيرد.
شاخصهاي ارزيابي معلمان براي رتبهبندي
باقرزاده با اشاره به مباني ارزيابي در نظام رتبهبندي گفت: قانون چهار نوع شايستگي را پيشبيني كرده است كه شامل شايستگي عمومي مانند اخلاق و رفتار حرفهاي، شايستگي تخصصي مرتبط با صلاحيتهاي فردي، شايستگيهاي آموزشي و شايستگيهاي پژوهشي ميشود. نظام رتبهبندي تلاش ميكند سطح اين شايستگيها را مشخص و معلمان را بر اساس آن طبقهبندي كند. وي افزود: بر همين اساس، معلمان در پنج سطح مربي، آموزشيار، دانشيار، استاديار و استاد معلم رتبهبندي ميشوند. كسب رتبه بالاتر مستلزم حداقل پنج سال خدمت در هر يك از رتبههاست.
ارايه تسهيلات ويژه به معلمان مناطق محروم، مرزي و عشايري
رييس مركز منابع انساني و امور اداري با اشاره به تبصرههاي قانوني ادامه داد: در ماده پنج قانون، تبصرهاي پيشبيني شده كه بر اساس تشخيص قانونگذار، افرادي كه بهصورت تماموقت در مناطق محروم، مدارس استثنايي، دوره ابتدايي، مناطق مرزي و مناطق عشايري خدمت ميكنند، مشمول تسهيلات ويژه ميشوند. به ازاي هر يك سال خدمت در اين مناطق، سه ماه از دوره توقف براي ارتقاي رتبه كسر خواهد شد. باقرزاده گفت: معلمي كه در ۳۱ شهريور رتبهبندي شده و چهار سال در مدارس مشمول تبصره، اشتغال داشته است، از ۳۱ شهريور ميتواند درخواست ارتقاي رتبه بدهد و در صورت احراز شرايط، رتبه بالاتر به وي اختصاص مييابد. او با اشاره به نقش هيات مميزه در نظام رتبهبندي افزود: قانونگذار هيات مميزه را پيشبيني كرده است و وظيفه اين هيات، اندازهگيري سطح شايستگيهاي معلمان با سازوكارهاي مشخص و اختصاص رتبه متناسب است. اعضاي هيات مميزه بايد افراد واجد شرايط، ارزياب حرفهاي و داراي حداقل ۳۵ سال سن باشند تا بتوانند به شناخت دقيقتري از عملكرد معلمان برسند.
پوشهكار معلم، ابزار اصلي ارزيابي
رييس مركز منابع انساني و امور اداري آموزش و پرورش ابزار اصلي ارزيابي را پوشهكار معلم دانست و ادامه داد: پوشهكار مجموعهاي از فعاليتهاي همكاران است كه از طريق آن، هيات مميزه شناخت لازم را به دست ميآورد. اين پوشه شامل مشاهده مستقيم تدريس، مصاحبه با معلم و شواهد و مستندات و مداركي است كه معلم ارايه ميكند.
مجموع امتيازات رتبهبندي و سهم هر شاخص
باقرزاده با اشاره به تدوين آييننامه و شيوهنامه اجرايي قانون رتبهبندي گفت: مجموعهاي از راهنماها تهيه شده و نحوه بارگذاري مدارك در اختيار معلمان قرار گرفته است. براي هر سطح رتبه، امتيازات مشخصي تعريف شده و مجموع امتيازات رتبهبندي ۱۰۰۰ امتياز است كه ۵۰۰ امتياز به شايستگيهاي رفتاري و ۵۰۰ امتياز به مدارك، مستندات و شواهد اختصاص دارد. علاوه بر اين، ۳۰ امتياز نيز بهصورت تشويقي براي معلمان در نظر گرفته شده است.
سازو كار رتبهبندي براي تازهمعلمها و كساني كه تاكنون رتبهبندي نشدهاند
او افزود: آييننامه اجرايي براي سه گروه از افراد سازوكار مشخص دارد؛ نيروهايي كه بهتازگي استخدام ميشوند، افرادي كه به هر دليلي تاكنون رتبهبندي نشدهاند و همچنين افرادي كه رتبهبندي شدهاند. رييس مركز منابع انساني و امور اداري ادامه داد: مسووليت ارايه اطلاعات و مدارك براي رتبهبندي بر عهده خود معلم است و بارگذاري مدارك و مستندات بايد توسط شخص انجام شود. رييس مركز منابع انساني و امور اداري وزارت آموزش و پرورش با اشاره به اينكه سامانه«my.medu.ir» از ۲۸ دي ماه فعال شده است گفت: تاكنون حدود ۵۰ هزار معلم مدارك خود را در اين سامانه بارگذاري كردهاند.
معلمان بازنشسته هم رتبهبندي ميشوند؟
باقرزاده در پاسخ به سوالي خصوص رتبهبندي معلمان بازنشسته نيز گفت: قانون، رتبهبندي را براي معلم شاغل پيش بيني كرده و ما قانون را اجرا ميكنيم، اگر تصويب ميكرد كه بازنشستهها را نيز رتبهبندي كنيم، اين كار را ميكرديم اما قانونگذار براي جبران اين موضوع پيشبيني كرده كه معلم بازنشسته تا ۹۰ درصد معلم مشابه شاغل خود مابه التفاوت دريافت كند پس مسالهاي از آن جهت وجود ندارد ضمن اينكه شايستگيهاي امروز فرد ملاك است. او افزود: افرادي كه از ۳۱ شهريور امسال به بعد ميتوانند درخواست ارتقاي رتبه دهند حدود ۲۸۲ هزار نفر هستند يعني ۲۸۲ هزار نفر شناسايي شدند كه يا در دوره ابتدايي چهار سال فعاليت كردهاند يا در مدارس عشايري، مناطق محروم، مرزي يا مدارس استثنايي تدريس كردهاند. اوادامه داد: افرادي كه ۳۱ شهريور ۱۴۰۰ رتبه گرفتند و خارج از ۵ محدوده ذكر شده بودند، ۳۱ شهريور ۱۴۰۵ شامل رتبه ميشوند. افرادي كه ۱۴۰۱ استخدام شدهاند نيز ۵ سال بعد شرايط رتبه را دريافت ميكنند. او با بيان اينكه همه معلمان مدارس دولتي كه واجد شرايط باشند مشمول رتبه هستند افزود: ممكن است كسي از رتبه خود راضي نباشد اما كسي فاقد رتبه نيست.
چه كساني مشمول رتبهبندي ميشوند؟
باقرزاده با بيان اينكه صراحت قانون اين است كه معلمان بايد رتبهبندي شوند ادامه داد: بنابراين فردي كه براي معلمي استخدام شده باشد، رسته آموزشي فرهنگي داشته باشد، در يكي از واحدهاي آموزشي كار كرده باشد يا به استناد بخشنامه ۲۳۰ سال ۵۸ در يكي از پستهاي سازماني مامور و منصوب شده باشد، مشمول رتبهبندي است. اما اگر كسي رسته خدماتي، اداري مالي باشد شامل رتبه نميشود مگر اينكه فرايند تغيير رسته را دنبال كند يعني درخواست داده و به مدرسه برود و رشته وي از اداري مالي به آموزشي فرهنگي تغيير كند تا مشمول رتبهبندي شود؛ حتي افرادي كه رسته فني- مهندسي دارند نيز طبق قانون شامل رتبهبندي نميشوند مگر آنكه تغيير رسته دهند. او ادامه داد: اگر كسي معلم بود يا تبديل وضعيت به معلمي شد يعني كسي كارمند ساير دستگاهها بوده و منتقل شده است، چون فرايند تبديل وضعيت به معلمي را ميگذراند، معلم شده و از رتبهبندي برخوردار ميشود. حتي اگر كسي معلم بوده و در رسته سازماني هم نياز داشته باشيم در اين پست كار ميكند.
ممكن است رتبه معلمان تنزل يابد؟
باقرزاده به ماده ۸ قانون كه در خصوص تنزل به رتبه پايينتر تاكيدو اظهار كرد: بعد از ارتقاي رتبه، آموزش و پرورش موظف است هر سه سال يكبار مجدداً افراد را ارزيابي كند اما چون اساساً وارد مرحله ارتقاي رتبه نشدهايم، مشمول اجراي قانون ماده ۸ قانون نيستيم. در اين مرحله رتبه هيچكس كاهش پيدا نميكند ولي بعد از سه سال اگر ارزيابي مجدد و سازو كار مجدد انجام شد و شايستگي كسي افت پيدا كرده بود، تنزل پيدا كرده و اگر روند ادامه پيدا كرده بود از رسته آموزشي فرهنگي خارج ميشود منتها اكنون موضوعيتي ندارد.
باقرزاده با اشاره به اينكه قانونگذار براي بررسي صلاحيت معلمان، هيات مميزهاي را در نظر گرفته است، گفت: وظيفه هيات مميزه تمامي سطوح شايستگي معلمان را بررسي ميكند. در اين انتخاب در مرحله نخست مدير مستقيم فرد مهمترين ارزيابي شخص را برعهده دارد. سپس انجمن اوليای مدارس، راهبران تربيتي و گروههاي آموزشي، يك فرد واجد شرايط ارزيابي حرفهاي از افراد معتبر آموزش و پرورش (۳۵سن با حداقل ۱۵سال سابقه)، نمايندگان حراست و گزينش نيز در اين انتخاب مشاركت دارند.
