صندوق پسانداز مسکن در سال آینده راهاندازی میشود
رایزنیهای وزارت راه و شهرسازی و بانک مرکزی برای طرح راهاندازی صندوق پسانداز مسکن، حمایتهای مالی دولت از اجرای این طرح، اعلام آمادگی و اجرای مقدمات لازم برای راهاندازی این صندوق از سوی بانک مسکن نشان میدهد سیاست مسوولان دولت یازدهم برای رکود خروج مسکن، تحریک بخش تقاضاست. این درحالی است که وزارت راه و شهرسازی درصدد است این صندوق را از طریق بودجه عمومی و سپردههای مردمی تامین مالی کند تا پایه پولی افزایش نیابد و تورم لجامگسیختهیی ایجاد نشود. از طرفی نیز برنامه دیگر وزارت راه و شهرسازی، تقویت بخش عرضه است که بهواسطه آن تعادل در بازار ایجاد شود و بهدنبال آن بازار شاهد رونق باشد. به این ترتیب، دولت در تلاش است با هماهنگی دستگاههای خود، از تکرار تجربههای ناموفق دولت پیشین در ایجاد مسکن برای اقشار کمدرآمد جامعه اجتناب کند.
تلاش وزارت راه و شهرسازی برای راهاندازی این صندوق درحالی بود که بانک مرکزی با استناد به دلایلی مانند کمبود منابع مالی در بانکها و اولویت وامهای ازدواج، اجرای این طرح را بهتعویق میانداخت. این اختلافنظر تا جایی ادامه داشت که قائممقام بانک مرکزی راهاندازی صندوق پسانداز مسکن بانکها را مشروط به حصول اطمینان از رعایت توازن پایدار منابع و مصارف این صندوقها، حفظ سلامت بانکی و نداشتن آثار تورمی عنوان کرد. به این ترتیب وزارت راه و شهرسازی و بانک مرکزی تصمیم گرفتند در نامهیی مشترک به دولت، از بودجه عمومی دولتی برای راهاندازی این صندوق کمک بگیرند. بهطوریکه مقرر شد، دولت مابهالتفاوت سود تسهیلات وام 80میلیون تومانی خرید مسکن صندوق را بپردازد تا بهواسطه آن بانکها از توانایی مالی لازم برای پرداخت این وامها برخوردار باشند و بتوانند این صندوق پسانداز مسکن را در شعبههای خود راهاندازی کنند.
به گفته قائممقام بانک مرکزی، از محل تشکیل صندوقهای پسانداز مسکن سالانه تعداد 300هزار فقره (ماهانه بهتعداد 25هزار فقره) تسهیلات به متقاضیان اعطا شود که باتوجه به برنامهریزی طرح مزبور در یک افق پنجساله، رویهم تعداد واحدهای مسکونی تامینمالیشده از محل این طرح بالغبر 5/1میلیون واحد خواهد بود. با این حال در آخرین مدل دریافتی از بانک مسکن، برخی از مولفههای مدل تاحدودی تعدیل شده و بهجای هدفگذاری برای 300هزار، به 150هزار فقره تسهیلات در سال بسنده شده است. گرچه برنامهریزی دولت برای اعطای 150هزار فقره تسهیلات در سال است، اما حجم بالای تقاضا برای وام خرید مسکن باعث شد وزارت راه و شهرسازی پیششرطهایی برای متقاضیان این وام در نظر بگیرد. در ابتدا، به گفته وزیر راه و شهرسازی، هر یک از متقاضیان این وام باید معادل وام 80میلیون تومان سپرده داشته باشند. به این ترتیب، نصف ارزش ملک موردنظرشان را خودشان تامین کنند. این پیششرط وزیر با اعتراضهایی از سوی نمایندگان همراه بود. چرا که آنها معتقد بودند اقشار کمدرآمد از چنین تمول مالی برخوردار نیستند، این طرح لزوما شامل حال دهکهای پایین درآمدی نمیشود. انتقاد
نمایندگان درحالی بود که وزیر راه و شهرسازی وعده اختصاص برنامه آتی وزارت به خانهدارکردن دهکهای پایین درآمدی داد.
گمانهزنی درباره شرایط برخورداری از تسهیلات این صندوق درحالی بود که مدیرعامل بانک مسکن در اظهارات خود طی هفته گذشته از شرایط جدید برای متقاضیان وام 80میلیون تومانی خبر داد. به گفته وی، وام به متقاضیانی تعلق میگیرد که ساختمان مسکنشان براساس الگوی مصرف انرژی و دارای متراژ بالای 75 مترمربع باشد. همچنین ضمن استفاده از تکنولوژی ساخت، حداکثر سهسال از ساخت آن گذشته باشد. مخاطبان اصلی این وام زوجهای جوان و افرادی هستند که قصد احیا و نوسازی بافتهای فرسوده را دارند. برای اینکه بازپرداخت تسهیلات مشتری را دچار مشکل نکند، پیشبینی میشود که اقساط کمتر از یکمیلیون تومان باشد. البته دولت برای پرداخت 150هزار فقره تسهیلات با کسری 20هزارمیلیارد ریالی مواجه است که باید از طریق وجوه ادارهشده یا یارانه تامین شود. درحالحاضر، طرح راهاندازی صندوق پسانداز مسکن در انتظار تصویب شورای پول و اعتبار است.
زمان راهاندازی صندوق پسانداز مسکن
درحالیکه متقاضیان دریافت وام مسکن بهدنبال راهاندازی این صندوق در بانکها هستند، بهطوریکه آمار حجم معاملات مسکن در سال جاری حاکی از کاهش خریدوفروش مسکن است، مدیرعامل بانک مسکن از پیشبینی راهاندازی صندوقهای پسانداز مسکن در سال آینده خبر داد. محمدهاشم بتشکن درخصوص شرایط راهاندازی این صندوقها نیز اظهار داشت: این امر بستگی به مصوبه شورای پول و اعتبار همچنین تامین کسری ۲۰هزارمیلیارد ریالی از محل منابع عمومی دولت دارد. وی درخصوص کارایی این صندوق خاطرنشان کرد: تجربه دنیا هم نشان داده که صندوقهای پسانداز مسکن مهمترین و بهترین راهکار برای صاحبخانهشدن افراد است.
ناکارآمدی صندوق پسانداز مسکن
درحالیکه مدیرعامل بانک مسکن، طرح صندوق مسکن را مهمترین و بهترین راهکار برای صاحبخانهشدن افراد میداند، یکی از اعضای کمیسیون عمران مجلس آن را ناکارآمد دانسته و در این رابطه افزود: پرداخت تسهیلات و وام مسکن شاید در گذشته که میشد با 30میلیون تومان صاحبخانه شد، مفید بود اما در شرایط فعلی که قیمتها فوقالعاده تغییر کرده، پرداخت چنین وامهایی تاثیری ندارد.
علیاکبر آقاییمغانجوقی در گفتوگو با خانه ملت تصریح کرد: چنانچه عرضه و تقاضا برای مسکن هماهنگی نداشته باشد، بخش مسکن با تورم و بحران روبهرو شده و این تورم ایجادشده نسبت به درآمد جامعه قابلقبول نیست و اقشار کمدرآمد جامعه در تامین نیاز مسکن با مشکلات جدی مواجه میشوند.
ضرورت ایجاد شوک در بازار مسکن
درحالیکه دغدغه اصلی مسوولان برای راهاندازی صندوق پسانداز مسکن و پرداخت وام 80میلیون تومانی خرید مسکن، تورمزایی آن است، یکی از کارشناسان مسکن در این خصوص اظهار کرد: پرداخت این قبیل وامها قطعا باعث تورم در بازار میشود ولی باتوجه به اینکه درحالحاضر بازار مسکن در رکود بهسر میبرد میتواند این بخش را از رکود درآورد و رونق را بهمیزان خریدوفروشها بازگرداند.
احمدرضا سرحدی با بیان اینکه ممکن است با اعلام این سیاستها تحرکی در بازار مسکن پیش بیاید، تصریح کرد: مسوولان با اعلام چنین طرحهایی میخواهند شوک به بازار وارد کنند درصورتیکه باتوجه به میزان اعتبارات بانکی پرداخت این میزان وام امکانپذیر نیست.
سرحدی با اشاره به اینکه سیاست صبر و انتظار همچنان باقی است، تصریح کرد: عرضه چندینبرابر تقاضا همچنان در بازار مسکن وجود دارد بهطوریکه تقاضاها موثر نیست چون قیمتها بالاست و امکان خرید برای مردم وجود ندارد.
این کارشناس مسکن تاکید کرد: ساختمانهای زیادی ساخته شدهاند که تعدادشان در شهر تهران بیش از 400 تا 500هزار واحد است و اگر شرایط اقتصادی و سیاستهای کلان تغییری نکند، این رکود در بازار باقی میماند.
