تعاونیها در بحران و رکود اقتصادی موفقتر بودهاند
بررسی تجربیات کشورهای مختلف در حوزه تعاون نشان میدهد که در شرایط بحران اقتصادی، شرکتهای تعاونی در حفظ مشتری با ثباتتر و کارآمدتر از شرکتهای سنتی عمل کردهاند.
مطالعات انجام شده در این زمینه که با «عنوان مقاومت در رکود» انجام شده است، قدرت تعاونیهای در حفظ مشتری در مواقع بحران بسیار با ثباتتر و کارآمدتر از شرکتهای سنتی بزرگ میداند.
شرکتهای تعاونی ضمن برخورداری از جایگاه رفیع در اندیشههای اسلامی - ایرانی و به موجب اصول 43- 44 قانون اساسی به عنوان رکن دوم اقتصادی که تحقق سهم 25 درصدی از اقتصاد و سهم 15 درصدی از بازار مالی برای آن در قانون اجرایی شدن سیاستهای کلی اصل 44 دیده شده است، همچنین عنایت ویژه مقام معظم رهبری و سایر قواء و پشتیبانی معنوی و مادی نظام و پتانسیلهای موجود در بخش تعاون با توجه به عضویت حدود یازده میلیون نفری اقشار مختلف جامعه که با در نظر گرفتن سهام عدالت حدود 41 میلیون نفر را شامل میشود و طبق آمارهای رسمی قریب به 100 هزار تعاونی فعال و با اشتغال زایی1.6 میلیون نفری در بخشهای مختلف کشاورزی، مسکن، معدن، فرش دستباف، تعاونی چند منظوره، حمل و نقل، تعاونیهای توزیعی، تعاونیهای مصرف، نقش مهمی در اشتغال و اقتصاد کلان کشور ایفا میکند.
با در نظر گرفتن مطالعات صورت گرفته در سطح جهانی و نتیجه آنکه مبین نقش موثر و کارآمد تعاونیها در شرایط بحران و رکود است، ذکر این نکته خالی از لطف نیست که در سیاستهای اقتصاد مقاومتی بر به حداکثر رساندن مشارکت مردمی (تعاون) و تشویق و ترغیب برای همکاری جمعی و تاکید بر ارتقاء درآمد و نقش طبقات کم درآمد و متوسط، تاکید شده است.
گفتنی است، طبق آمار رسمی، در دنیا 2.6میلیون تعاونی فعال بوده، که دارای یک میلیارد عضو هستند و 250 میلیون شغل را ایجاد کردهاند. میزان گردش مالی 300 تعاونی برتر در دنیا 2/2 تریلیون دلار است که این میزان برابر با تولید ناخالص داخلی کشور برزیل است. همچنین حدود50 هزار اتحادیه اعتبار زیر چتر شورای جهانی اتحادیههای اعتبار در 96 کشور به 180 میلیون عضو خدماترسانی میکنند که در این رابطه 4 هزار و 200 بانک تعاونی اروپایی نیز تحت حمایت اتحادیه اروپایی بانکهای تعاون در خدمت 150میلیون مشتری، از جمله موسسات اقتصادی کوچک و متوسط قرار دارند.
براساس آمارهای ثبتی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی میتوان به این نکته که شرکتهای تعاونی در شرایط رکود و تورم مقاوم هستند، دست یافت. آمارها نشان میدهد با نزدیکی به پایان سال 1395 تعداد 3591 تعاونی فعال به ثبت رسیدهاند در حالی در این مدت، حدود 13 تعاونی منحل یا در وضعیت راکد قرار دارند. این درحالی است که در سال 1394، 4222 تعاونی فعال ثبت و تعداد 121 تعاونی منحل یا در وضعیت راکد بودهاند. همچنین در مجموع سه سال 90 تا92 تعداد 21817 تعاونی فعال به ثبت رسیده است که تعداد 8182 در وضعیت راکد یا منحل گزارش شدهاند.
این آمارها نشان میدهد که بین سالهای 93 الی 95 تعداد 11654 تعاونی فعال به ثبت رسیده که تعداد 595 تعاونی منحل یا راکد شدهاند که نشاندهنده کاهش ثبت تعاونی در بین سالهای 93 الی 95 به میزان حدود 85درصد نسبت به سالهای 90 الی 92 است. به گفته کارشناسان صرف نظر از سایر عوامل تاثیرگذار در کاهش انحلال و راکد ماندن تعاونیها در مدت مذکور، میتوان مقاومت تعاونیها در شرایط بحران اقتصادی که اکثر بخشهای مختلف را متاثر ساخته است، عامل مهمی بر کاهش آمار تعاونیهای منحل شده دانست.
بنابراین افزایش سهم بخش تعاون، نمودی از حرکت جمعی برای رسیدن به توسعه اقتصادی و مطابق با آگاهسازی مردم ازفعالیتها و مزایای تعاونیها وسوق پیداکردن به سوی تشکیل تعاونیها است به خصوص ایجاد تعاونیهای نوع جدید میتواند نقش تعاون را در توسعه اقتصادی کشور بالا ببرد.
