شانس توافق از عدم توافق بیشتر است
گروه ایران هدی احمدی
درحالی که تنها 5روز به پایان زمان مقرر مذاکرات هستهیی باقی مانده است گمانهزنیها درخصوص وقوع یا عدم توافق در میان چهرههای مختلف سیاسی چه در داخل کشور و چه خارج از آن افزایش پیدا کرده است. تصویب طرح هستهیی مجلس، انتشار نامه مشاوران سابق اوباما، دیدگاههای دیپلماتها و تحلیلگران ارشد بینالمللی و... همه و همه حاکی از اهمیت فوقالعاده مذاکرات مذکور دارد. مذاکراتی که در 22 ماه گذشته بهصورت فشرده و دنبالهدار و بدون هیچ وقفهیی ادامه داشته است و باوجود بودن مخالفان گسترده و سرسخت چه در داخل ایران (دلواپسان) و امریکا (کنگره امریکا، آیپک و...) و چه در منطقه (رژیمصهیونیستی، عربستانسعودی و...) شاهد آن بوده و هستیم که اراده طرفین اعم از ایران و گروه 1+5 به نحوی بوده که این مسیر تا به امروز پیموده شده و اینک در ایستگاه آخر آن هستیم. همچنین دکتر ظریف نیز راهی وین شده تا در آنجا آخرین دور مذاکرات با همتایان خود از کشورهای امریکا، آلمان، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و اتحادیه اروپا را آغاز کند. در همین راستا و برای بررسی هرچه بهتر آخرین تحولات و موضوعات مرتبط با پرونده هستهیی سراغ دو نفر از کارشناسان و تحلیلگران روابط بینالملل رفتهایم. دکتر قدرت احمدیان که اینک استاد روابط بینالملل دانشگاه رازی است و تاکنون چندین کتاب و مقاله تالیف داشته و نیز دکتر نوذر شفیعی استاد روابط بینالملل دانشگاه اصفهان و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی که از پرکارترین کارشناسان هفتههای اخیر در مساله هستهیی بوده است. این دو کارشناس ضمن بررسی آخرین تحولات و اخبار مربوط به پرونده هستهیی، ازجمله طرح مجلس با عنوان دفاع از دستاوردهای هستهیی، متفقالقول معتقدند که شانس حصول توافق از عدم توافق بسیار بیشتر است.
نوذر شفیعی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتوگو با «تعادل»، تصویب طرح هستهیی مجلس را پشتوانهیی برای حفاظت از دستاوردهای هستهیی ایران دانست که برای حمایت از حقوق ملت کشورمان وضع شده است.
طرح مجلس مانع بهانهگیری امریکاییهاست
وی همچنین گفت: اما باید این موضوع را درنظر بگیریم که این قانون شرایط سختی را پشتسر گذاشت تا به تصویب نمایندگان برسد. اینکه امریکاییها یک بهانهیی برای افزایش قدرت چانهزنی خودشان مطرح میکردند یعنی هم مطالب جدید و هم موارد بازدارنده مثل اختیاراتی که به کنگره برای نظارت بر این توافقنامه داده شده است بنابراین ما سعی کردیم با مشخص شدن چارچوب مذاکرات دیگر بهانهیی برای زیادهخواهی باقی نماند.
به گفته شفیعی، طبق قانون اساسی مجلس موظف به نظارت بر اجرای قوانین است که یکی از آنها نظارت بر توافقنامههایی است که به تصویب مجلس میرسد؛ مجلس برای نظارت در موضوع توافق هستهیی حساسیت زیادی نداشته و آن را به صراحت بیان نکرده است ولی عملا این مساله استنباط میشود. باید این موضوع را درنظر بگیریم که این طرح دیپلماسی هستهیی را تقویت خواهد کرد و باعث این میشود که مذاکرهکنندگان کشورمان با خیالی راحت روند مذاکرات را ادامه دهند.
وی همچنین این طرح را برای تیم مذاکرهکننده مشکلزا ندانست و تاکید کرد: طبق چنین شرایطی طرف مقابل ما نیز به این مهم دست پیدا میکند که نباید بیشتر از چارچوب تعیین شده از تیم هستهیی جمهوری اسلامی ایران طلب داشته باشد و اینکه هر روز با تغییر شرایط و مطالباتش در راه تضعیف روند مذاکرات برآید بنابراین این طرح باعث ایجاد توازن بین حقوق و تکالیفمان است که تاکنون در مذاکرات تکالیف بسیار زیاد بوده و اما و اگرهایی در مورد برخی حقوقمان وجود دارد. در مساله هستهیی بهدلیل فرازونشیبهای زیاد، برداشتهای بسیار مثبت تا برداشتهای بسیار منفی مطرح شد، مجلس نیز با عنایت به این دغدغهها این طرح را آماده کرد، دغدغههایی که توسط مقام معظم رهبری دولت، مردم و نمایندگان مطرح شده است.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی همچنین با اعلام اینکه سخنان مقام معظم رهبری در هفته اخیر بزرگترین تشویق برای مذاکرهکنندگان محسوب میشود، گفت: فرمایشات مقام معظم رهبری، خصوصا تعریفی که ایشان از تیم مذاکرهکننده کشورمان داشتند، آنها را تیمی غیور، متدین و میهنپرست خطاب کردند و بهطور طبیعی انگیزه مذاکرهکنندگان را بالا میبرد. هرچند دیگر بعضی گروهها و افرادی که خارج از چارچوب دیدگاه مقام معظم رهبری، تلاششان بر تضعیف روحیه تیم دیپلماسی ایران بود باید بدانند که رفتارهای پرخاشگرایانه و به دور از منطق خود را برطرف کنند.
چشمانداز به نتیجه رسیدن مذاکرات بسیار مثبت است
در همین راستا قدرت احمدیان استاد دانشگاه نیز در گفتوگو با «تعادل»، طرح حفظ دستاوردهای هستهیی در مجلس را طرحی مثبت اعلام کرد و گفت: فکر میکنم نباید طرح مصوب را منفی قلمداد کنیم زیرا نکاتی که در این طرح گنجانده شده دغدغههای کلی و اساسی است که کلیات نظام بر آن تاکید دارد بنابراین نکته محدودکنندهیی پیش روی دیپلماسی کشور نخواهد گذاشت و قانونی کردن همان مطالبات و نقطه نظرات جمهوری اسلامی را دنبال میکند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه غربیها و ایالات متحده همیشه درصدد این هستند تا ابزاری را قرار دهند برای اینکه بتوانند از آن ابزار بهرهگیری مثبتی داشته باشند، تاکید کرد: گاهی نگاههای افراطی و رادیکال در هر دو طرف وجود دارد که نبود یکسری چارچوبها آن را تشدید خواهد کرد. به عنوان مثال تلاشهایی که کنگره برای کند کردن روند مذاکرات دارد، بیانیه مشاوران سابق ایالات متحده همچنین فشارهای رژیم صهیونیستی که در مجموع ورود مجلس برای قانونی کردن چنین دغدغههایی نقطه قوت بالایی را برای همگان بهوجود خواهد آورد.
احمدیان در ادامه افزود: نگاهی که رهبر معظم انقلاب در گذشته و درحال حاضر درباره تیم مذاکره داشتند درواقع تعریف و حمایتی از منافع ملی است که ما در مساله هستهیی آن را دنبال میکنیم و این خطوط قرمزی که ایشان فرمودند همان خطوط قرمز دولت است بنابراین میبینیم که از بیرون چه در دولت، مجلس و نقطهنظرات رهبری نوعی نگاه واحدی وجود دارد که منفعت ملی را درنظر گرفتهاند و صدای واحدی که این صدای واحد میتواند قدرت جمهوری اسلامی ایران را نشان دهد.
وی چشمانداز به نتیجه رسیدن مذاکرات را بسیار مثبت تلقی کرد و معتقد است: باوجود پیچیدگیهای این مذاکرات کاملا اعتقاد دارم که به سرانجام خواهد رسید. در هر صورت مسیر سخت و دشواری را که دوطرف بهوجود آوردهاند به همین آسانی خراب نخواهند کرد و هیچ کدام حاضر به تخریب آن نیستند. اراده جمهوری اسلامی ایران نیز در موضوع هستهیی به تمام دنیا ثابت شده است و این را هم باید بدانیم که دولت امریکا و اوباما بهطور جدی در مذاکرات ورود پیدا کردند و همواره با به نتیجه رساندن مذاکرات میخواهند این قدرت را حفظ کنند. کما اینکه چنین ارادهیی را در کشورمان نیز شاهد هستیم بنابراین نمیشود با مساله هستهیی با مدت زمان نامحدود بازی کرد بنابراین حل مناقشات هستهیی ایران باتوجه به مجموعه مشکلات اقتصادی و تحریمهایی که وجود دارد برای هر دو طرف مهمترین موضوع به حساب میآید.
