تحلیل ژئوپلیتیک تغییر گرایش از خاورمیانه به شرق آسیا
با تصویب قطعنامهها علیه ایران، همه کسانی که در منطقه نگران قدرت ایران بودند نفس راحت کشیدند
گروه ایران|
محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان به محض بازگشت از سفر ترکیه که در آن گسترش روابط دوجانبه و مسائل منطقهیی بهویژه بحران سوریه در محوریت قرار داشت، صبح دیروز با حضور در نخستین همایش فصلی مدیران کل استانی و معاونان بنیاد شهید و امور ایثارگران از قدرت عظیم معانی ایران در منطقه صحبت کرد و گفت که کشورمان برای تولید این قدرت فشارهای زیادی را تحمل کرده است. وی بااشاره به اینکه یکی از مبانی قدرت ما حمایت از مردم و مقاومت در منطقه بوده است، تصریح کرد: ما توانستهایم با گروههای اصیل مردمی که در هر منطقه بر سر کار میآیند ارتباط خوبی داشته باشیم. این به معنای دخالت نیست بلکه به معنای حمایت از مقاومت است.
موضوع هستهای بهانهای برای تخلیه ظرفیت ایران بود
وزیر امور خارجه در این همایش بااشاره به اینکه پس از سقوط صدام و طالبان احساس میشد که دو عامل بزرگ فروپاشیدند و دست ایران در منطقه باز شده است، گفت: کشورهای منطقه تصور میکردند ایران بدون رقابت میتواند اعمال نفوذ کند از این رو پرونده هستهیی را بهانه قرار دادند. با اینکه رهبر معظم انقلاب فتوا داده بودند که جمهوری اسلامی ایران هیچگاه بمب اتمی تولید نخواهد کرد، آنها نیز میدانستند ایران بهدنبال سلاح هستهیی نیست ولی موضوع هستهیی را بهانهیی برای تخلیه ظرفیت استراتژیک ایران قرار دادند که این موضوع با هوشیاری و تیزبینی ایران حاصل نشد. به گزارش اداره کل دیپلماسی رسانهای، وی در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد: ایران بیش از حد قدرتمند بود. از این رو آنها میخواستند ما را به مسیر دیگری حرکت بدهند که در تاریخ 60ساله سازمان ملل متحد فقط یک نتیجه داشت و آن سقوط و اضمحلال بود. ما تاکنون هیچ کشوری را ندیدهایم که تحت تحریم فصل هفت سازمان ملل متحد قرار گیرد و از این تحریمها نجات یافته باشد. زمانی که نخستین قطعنامه علیه ایران تصویب شد همه کسانی که در منطقه نگران قدرت ایران بودند نفس راحت کشیدند.
غرب با مذاکرات لطفی به ما نکرد
وزیر امور خارجه افزود: تمام تلاش آنها این بود که مردم را از حاکمیت جدا کنند ولی مردم با حضور 73درصدی پای صندوقهای رای در سال92 ثابت کردند که از حاکمیت جدا نمیشوند، لذا غرب ناگزیر شد که به مذاکره هستهیی ورود پیدا کند. غرب با مذاکره هستهیی محبت و لطفی به کسی نکرد، ما باید حقمان را میگرفتیم و حق در میدان مبارزه باید به دست آورد و گاه این میدان مبارزه میتواند میدان مبارزه دیپلماتیک باشد.
ظریف گفت: چرا امروز ترامپ میگوید توافق را پاره میکند و میگوید سرمان کلاه رفته است، زیرا میگوید شما محکمترین ممنوعیت موشکی ایران را دادهاید و یک چیز آبکی گرفتهاید. من ندیدم که کسی بنویسد در این توافق ایران مورد ضرر قرار گرفت. ما این توافق را باوجود برنامهریزی و خواست طرف مقابل گرفتیم، این حاصل سر عقل آمدن آنان نیست، این حاصل ناامیدی آنان از راهکارهای دیگر است.
وزیر امور خارجه تاکید کرد: امروز کشورهای منطقه احساس میکنند با یک تحول راهبردی مواجه هستند، آنچه در شرایط کنونی با آن مواجه هستیم این است که بدخواهان ما در منطقه احساس میکنند قدرت ایران زیاد است از این رو بیکار نخواهند نشست و طراحی و برنامهریزی خود را آغاز میکنند و در این راستا هزینه میکنند. ما انتخابات را پیش رو داریم، رقابتهای داخلی نباید ما را به این سمت سوق دهد که از حرکتهای بدخواهان خود غافل شویم زیرا بدخواهان ما بهدنبال آن هستند که این ناکامی راهبردی تاریخی خود را جبران کنند.
رییس دستگاه دیپلماسی گفت: امروز نکتهیی که در منطقه بارز است، تلاشهای عجیب و غریبی است که ازسوی برخی کشورها و حکومتها بهویژه حکومتهای دیکتاتوری شاهد هستیم. این رژیمها بهشدت نگران شدهاند و برای جبران این نگرانیهایشان تقریبا وارد فاز انتحاری شدهاند. نه تنها عاملینشان که همان تکفیریها هستند اقدامات انتحاری انجام میدهند بلکه خودشان نیز وارد فاز انتحاری شدند.
ظریف بااشاره به اینکه آنها این حرکتها را بهدلیل نگرانیهایی که دارند ایجاد کردهاند، گفت: اگر به منطقه نگاه کنیم چند عامل اتفاق افتاده است و توجه به این عوامل برای بررسی ما ضرورت دارد. عامل نخست، ناتوانی کشورهای عربی منطقه از پاسخ به مردم خودشان بود.
این ناتوانی در برخی موارد باعث ایجاد حرکتهای گسترده مردمی شد و در برخی موارد باعث حرکتهای پرتنش مخصوصا در عربستان و همپیمانش شد که احساس میکنند مردم در جهان عرب قانع نیستند.
احساس واخوردگی و یأس و ناامیدی که در میان متفکران، روشنفکران و تودههای جهان عرب از ناتوانی پاسخگویی به نیازهای داخلی کشورها و مردم عربی وجود دارد، بدون این است که جمهوری اسلامی در آن دخالتی داشته باشد؛ زیرا سیاست جمهوری اسلامی همواره عدم دخالت در امور کشورهاست. این ضعف ساختاری و ذاتی آنهاست نه ضعفی که از خارج نشأت گرفته شده باشد. برای اینکه این ضعف را بپوشانند تلاش کردند جهت نفرت جهان عرب را به سمت پدیدههایی که اهمیت ذاتی ندارند مانند اختلافات فرقهیی و قومی هدایت کنند، این یک حرکت از روی استیصال است.
برای ایران امنیت منطقه یک اصل است
ظریف در بخش دیگری از سخنان خود اضافه کرد: برخی کشورهای مرتجع احساس میکنند با چالش حیاتی مواجه هستند، چالش کشورهای منطقه ازسوی ایران نیست. ایران جز خیر و برکت و صلاح منطقه چیزی برای کسی نخواسته و نمیخواهد زیرا ما اعتقاد داریم در یک محیط ناامن هیچ چیز برای هیچکس امن نیست، برای جمهوری اسلامی امنیت منطقه یک اصل است نه یک شعار.
وزیر امور خارجه یادآور شد: در چند سال گذشته چند اتفاق استراتژیک و راهبردی در منطقه و جهان شکل گرفت، اتفاق اول این است که نیاز غرب به منابع نفتی خلیجفارس کاهش یافت یعنی با بالا رفتن قیمت نفت امکان هزینه روی منابع غیر از نفت و گاز مثل منابعی که از شکاف سنگها ایجاد شده میزان وابستگی به منابع این منطقه را کاهش داده است.
خطراتی که در سایر نقاط جهان از رقابتها ناشی میشود ازجمله منطقه اقیانوس آرام و حضور برجسته چین در آنجا از یک سو و ازسوی دیگر بیفایده بودن در منطقه خاورمیانه باعث شده گرایش به رفتن از منطقه خاورمیانه و انتقال ثقل حضور از خاورمیانه به شرق آسیا شکل گیرد.
این انتقال ثقل حضور باعث شده آن حکومتها و رژیمهایی که امکان پایداری در داخل خود را ندارند به تکاپو بیفتند. آنان میخواهند این تصور را ایجاد کنند که این منطقه، منطقهیی نیست که بتوان از آن عبور کرد. منطقهیی نیست که بتوان تنهایش گذاشت. اگر این منطقه تنها بماند همزمان خطرات متعددی میتواند دنیا را تهدید کند که آن ایجاد یک توهم از خطر ایران است. وی در پایان گفت: اگر به تاریخ نگاه کنید این جمهوری اسلامی ایران بوده که توانسته با بزرگمنشی که لازمه بزرگی و سعهصدر است، عمل کند.
همیشه تندروی و جیغ و داد نشانه قدرت نیست لذا گاهی ناشی از عدم خودباوری و اعتماد به نفس است. امروز حرفهای نامناسب و تندخوییها که از سردمداران سعودی میشنویم نشانه قدرت نیست بلکه ناشی از ضعف و عدم خودباوری آنان است.
