سامان یافتن تولید پیششرط رونق بورس
ادامه از صفحه اول
گروه بورس|
وزیر امور اقتصادی و دارایی اظهار کرد: آنچه برای ما مهم است، دستیابی به رشد اقتصادی و تولید ملی و تقویت تولید داخلی و جلوگیری از آسیبپذیری اقتصاد ملی نسبت به تکانههای خارجی است و این اولویت راهبردی اقتصاد مقاومتی و وزارت اقتصاد است.
وی ادامه داد: بدون تقویت تولید داخلی جایگاه ایران در نظام بینالمللی ارتقا نمییافت و بدون حل مساله تولید بازار سرمایه رونق نخواهد یافت. اگر به دنبال ثبات اقتصادی در کشور هستیم باید نگاه خود را به سمت بخش تولید معطوف کنیم، تجربه تحریمها به ما آموخت، روند اشتباه گذشته را تکرار نکنیم و بخش تولیدی فراهم کنیم که رقابتپذیر، علوم و فنون جدید در آن به کار رفته باشد، صادرات محور باشد و در مقابل مسائلی همچون تحریم مقاوم باشد.
طیبنیا با بیان اینکه تولیدی که متکی بر تواناییهای بخش خصوصی باشد، مد نظر است، خاطرنشان کرد: بخش خصوصی و تعاونی میتواند اقتصاد کشور را احیا کند. امسال سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل است، سران نظام و همه ارکان کشور نیز این اولویت را پذیرفتهاند که امسال سال پرداختن به تولید است و در این زمینه نظام تامین مالی کارآمد یکی از عناصر و ارکان اصلی دستیابی به توسعه اقتصادی است.
وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به در اختیار داشتن یک سند جامع بالادستی اظهار کرد: این سند مبتنی بر آسیبشناسی دقیق از مشکلات اقتصادی ایران است و این یعنی سند اقتصاد مقاومتی. در این راستا محور اصلی تمام سیاستهایی که در سند آمده، دستیابی به رشد اقتصادی پایدار است.
وی تصریح کرد: بر مبنای این سند طراحی و اجرای برنامه عملیاتی مناسب برای ارتقای جایگاه بازار سرمایه نقش مهم و اساسی ایفا میکند.
طیبنیا با بیان اینکه 12برنامه ملی مبتنی بر سند اقتصاد مقاومتی طراحی شده است و این برنامهها زمانبندی مشخص خود را دارند، گفت: یکی از پروژههای مهم ارتقای توان ملی کشور که پیشبینی شده، پروژه ارتقای بازار سرمایه است.
وی با بیان اینکه تامین مالی بنگاههای کوچک و متوسط باید توسط بانکها و تامین مالی بنگاههای بزرگ توسط بازار سرمایه صورت گیرد، گفت: برای تحقق این هدف برنامههای عملیاتی پیشبینی شده و اجرای کامل آن رصد میشود و هر 15روز گزارشی در مورد آن ارائه خواهد شد.
وزیر امور اقتصادی با اشاره به این نکته که در پروژه ارتقای بازار سرمایه نیز 5 هدف کلی افزایش حجم تامین مالی، تقویت بازار اولیه و ثانویه، توسعه کمی بازار، رشد ارزش معاملات و ضریب نفوذ سهامداری هدفگذاری شده است، افزود: براساس آمار نقش بازار سرمایه در تامین مالی در سال 93، 30هزار میلیارد تومان بود که در سال 94 این عدد به 100هزار میلیارد تومان رسید. باید در این مسیر بازار سرمایه شفاف و
پرقدرت با نقدشوندگی بالا داشته باشیم.
طیبنیا در این مراسم هدف بعدی را توسعه کمی و افزایش معاملات در بازار سرمایه عنوان کرد و افزود: این عامل از سایر فاکتورهای با اهمیتتر است و ارزش معاملات در بازار سرمایه نیز افزایش چشمگیری خواهد داشت.
به گزارش «تعادل» در ابتدای این مراسم محمد فطانتفرد به ٢٥ اقدام مهمی که در٢٠ ماهه حضور خود در سازمان بورس انجام داده است، اشاره کرد و گفت: عضویت ایران در آیسکو و بورسها در wfi یکی ازاین اقدامها بود. همچنین در این مدت برای نخستین بار پنج نوع اوراق صکوک جدید بهادار در بازار منتشر و تامین مالی صورت گرفت.
وی افزود: در بخش دانشبنیان تامین مالی گستردهیی صورت گرفت و با راهاندازی صندوقهای جسورانه توسط معاون علمی رییسجمهوری توانستیم از آنها رونمایی کنیم.
رییس سابق سازمان بورس همچنین گفت: برخی اقدامات ما روشن کردن نرخ سود و نرخ بازده در بورس بود که برای نخستینبار منحنی بازده تعریف شد و به این ترتیب اکنون اوراقی که معرفی میشوند منحنی بازدهی آنها کاملا مشخص است. علاوه بر این نقشه استراتژی بازار سرمایه مبتنی بر اقتصاد مقاومتی تدوین شد که از اولویتهای هفتگانه ابلاغی از وزارت اقتصاد و دارایی برگرفته شده بود.
محمد فطانتفرد اظهار کرد: از دیگر اقدامات همکاران ما در ۲۰ ماه گذشته میتوان به ایجاد نخستین شرکت رتبهبندی در کشور اشاره کرد که با مشارکت یک کشور رتبهبندی قبرسی ایجاد شد و مجوز فعالیت گرفت. رییس سابق سازمان بورس همچنین ادامه داد: مکانیسم تعیین قیمت تضمینی را به راه انداختیم و همچنین برای نخستین بار قیمت سکه طلا در بورس کالا مشخص شد. اکنون قیمت روزانه سکه طلا در بورس کالا مشخص است. وی همچنین بیان کرد: ارسال مستقیم اطلاعات شرکتهای بورسی برای حذف اطلاعات رانتی نهایی برای ما اقدام بسیار بزرگی تلقی میشود که در یکسال و نیم گذشته انجام شد و همچنین سامانههایی را به راه انداختیم که بتوانیم اطلاعات دقیقی از شرکتها به دست بیاوریم.
فطانتفرد افزود: تامین مالی بخش نفت به مبلغ ۵۰۰۰میلیارد تومان برای تامین مالی پروژههای پارس جنوبی و غرب کارون و حل مشکلات مالیاتی نهادهای بازار از دیگر اقدامات ما بود.
رییس پیشین سازمان بورس همچنین توسعه صندوقهای سرمایهگذاری به این ترتیب که بازار به سمت بازار حرفهیی برود، تقدیم سند راهبردی بازار سرمایه در راستای نامه اسحاق جهانگیری به رییسجمهوری، ایجاد مکانیسم تامین مالی برای بخش کشاورزی و تدوین گواهیهای سپرده کالایی و صندوقهای کالایی را از دیگر اقدامات دوران مسوولیت خود برشمرد.
وی همچنین گفت: تعامل جهت تعیین ابلاغ نرخ خوراک پتروشیمی و به نتیجه رسیدن آن با همکاری همکاران من در ۲۰ ماه گذشته انجام شد که از دیگر اقدامات میتوان به برگزاری همایش بینالمللی بازار سرمایه اشاره کرد.
وی همچنین تصریح کرد: در سال گذشته توانستیم ۲۱هزار شرکت به ارزش ۲۰هزار میلیارد تومان را پذیرش کنیم که در نوع خود در تاریخ بورس ایران پس از اجرایی شدن اصل ۴۴ قانون اساسی یک رکورد محسوب میشود. علاوه بر ایستگاههای معاملاتی در سال ۱۳۹۲، ۹۴۵ ایستگاه بود که امروز به ۱۵۰۵ ایستگاه رسیده است. شاخص کل نیز در ابتدای دولت یازدهم ۳۷ هزار واحد بود و امروزه به ۷۷ هزار واحد رسیده که نشاندهنده بازدهی ۱۰۰ درصدی در سه سال است. ارزش معاملات در ابتدای سال ۱۳۹۲، ۲۴۶ هزار میلیارد تومان بود و امروز به بیش از ۵۶۰ هزار میلیارد رسیده است. فطانتفرد در بخش دیگری از صحبتهای خود را به تشکر از مسوولان و همچنین اصحاب رسانه گذراند و گفت: از وزیر اقتصاد بابت انتخاب شاپورمحمدی به عنوان رییس آینده سازمان بورس، اصحاب رسانه به دلیل پیگیری اخبار مربوط به حوزه بورس و همکاران خود در سازمان بورس بابت اقداماتشان در ۲۰ ماه گذشته متشکرم. وی همچنین از بیژن زنگنه، عباس آخوندی، ولیالله سیف و اکبر کمیجانی بابت همکاریهایشان با سازمان بورس در ۲۰ ماه گذشته تشکر کرد.
4 اولویت رییس جدید
در ادامه این مراسم شاپور محمدی رییس جدید سازمان بورس با اشاره به اینکه قوانین فقهی نخستین اولویت در سازمان بورس خواهد بود، گفت: اگر قانونی با ضعفهایی روبهروست تا زمانی که آن قانون اصلاح نشده سازمان بورس به آن اتکا خواهد کرد.
وی گفت: در نخستین گام احترام به قواعد فقهی برای توسعه ابزارها در دستور کار سازمان بورس و اوراق بهادار قرار دارد که براساس آن سود مشروع به پشتوانه شرع اسلام در بازار سرمایه به دست آید.
محمدی اضافه کرد: قانونمداری و قانونگرایی اصل مهم کار ماست. مهمترین ملاک سازمان بورس در مدیریت جدید اتکا به قانون و مقررات است، بهطوری که اگر در قانون و مقررات ضعفی وجود دارد تا زمانی که آن ضعف اصلاح نشده باید بر آن پایبند بود.
وی وظیفه بازارهای مالی را نقدشوندگی، شفافیت، پوشش ریسکهای عملیاتی و تامین مالی بیان کرد و افزود: تامین مالی بخش خصوصی در اولویت کار سازمان بورس خواهد بود.
رییس جدید سازمان بورس ادامه داد: 50 سال از عمر بازار سرمایه ایران میگذرد، ولی هنوز اوراق مشارکت به جایگاه خود نرسیده است. اگر چه در این زمینه نارساییهایی وجود دارد، اما با همت بورسها میتوان به این سمت حرکت کرد.
وی اظهار کرد: فروش استقراضی باید در چارچوب قواعد فقهی عملیاتی شود و سوءتفاهمهای میان دو بازار پول و سرمایه برداشته شود.
رییس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار در ادامه سخنانش ۱۳ اصل و برنامه را در دستور کار بازار سرمایه دانست و گفت: نخستین موضوع که به عنوان یک اصل در بازار سرمایه مهم است احترام به شرع و قواعد فقهی در توسعه ابزارهاست. اگرچه کسب سود برای بازار سرمایه بسیار مهم است، اما باید توجه شود این سود در شرایطی به دست بیاید که توسط قوانین شرعی پذیرفته شده باشد. خوشبختانه تاکنون تمام ابزارهایی که شکل گرفتهاند بر پایه همین روال است. بعد از اصول فقهی دومین اصل مهم تبعیت از قانون اساسی است که مهمترین ملاک برای فعالیت سازمان بورس قانون اساسی است. ممکن است این قانون در مواردی در مسیر عملکرد سازمان چالشبرانگیز باشد اما وظیفه ما این است تا از قوانین به صورت کامل پیروی کنیم.
وی افزود: سومین موضوع توجه به نیاز فعالان بازار و سرمایهگذاران است، رسالت ما در بازار سرمایه برطرف کردن نیازهای فعالان بازار است. ما باید خواستههای آنها را بشنویم و به گونهیی عمل کنیم که بهترین رهاورد برای آنها به وجود بیاید. چهارمین موضوع احترام به ارباب رجوع است. با توجه به اینکه نظارت قوی از مهمترین برنامههای سازمان است، اما همواره احترام به سرمایهگذار وظیفه تمام ارکان بازار سرمایه است. ما هیچ دلیلی جز خدمت کردن به مردم در نهادهای دولتی و غیردولتی نداریم و اگر میخواهیم خدمتگزار مردم باشیم باید به خواستههای آنها توجه کنیم.
محمدی اضافه کرد: پنجمین موضوع؛ نگاه به آینده است. اصلی که باید توسط ارکان بازار مورد توجه قرار بگیرد نگاه به آینده و بیتوجهی به نقصانها در گذشته است. ما بهطور جدی از تمام فعالیتهای گذشته دفاع میکنیم اما از همکاران خود میخواهیم تا ادامهدهنده کارهای خوب گذشته باشند و به آینده توجه بیشتری کنند.
ششمین موضوع؛ درخصوص وظایف بازار سرمایه بود که شاپور محمدی در این زمینه گفت: نقدشوندگی، شفافیت، پوشش ریسکهای عملیاتی و تامین مالی 4وظیفه اصلی سازمان است که باید مورد توجه قرار بگیرد. درخصوص تامین مالی بخش خصوصی نسبت به دولت اولویت بیشتری دارد. در چند سال گذشته بخش خصوصی فعالیتهای بسیاری درخصوص ارتقای اقتصاد کشور داشته است و توجه به این نهاد، اولویت بازار سرمایه است.
محمدی ادامه داد: هفتمین برنامه پیشروی ما؛ توسعه ابزارهای مالی جدید است. 50سال از تاسیس بازار سرمایه میگذرد، اما همچنان اوراق مشتقه جایگاهی در بازار ندارند. این اوراق از فرصتهای بزرگ سرمایهگذاری است که باید تاسیس آن بهطور جدی بررسی شود.
رییس سازمان بورس افزود: هشتمین مورد؛ مساله فروش استقراضی و خرید اعتباری است که این موضوع از جایگاه بسیار بلندمرتبهیی در بازارهای سرمایه دنیا برخوردار است. اگر خرید اعتباری مورد توجه قرار نگیرد، بازار دوام خود را از دست میدهد و این موضوع به ضرر اقتصاد کشور است. وی خاطرنشان کرد: نهمین موضوع؛ افزایش تعاملات بازار سرمایه و بازار پول است در این خصوص باید بیان شود که خوشبختانه کیک اقتصادی ایران ظرفیتهای بسیاری برای گسترش بازار سرمایه و بازار پول دارد. در گذشته سوءتفاهمات بسیاری میان این دو بازار وجود داشت که به مرور زمان تا حد زیادی کمرنگ شد. اما این موضوع از اهمیت زیادی برخوردار است که اقتصاد ایران برای تامین مالی نیاز به تعامل هر دو نهاد دارد.
دهمین موضوع؛ افزایش تعاملات با مجلس شورای اسلامی است. ما از نخستین روز فعالیت به کمکهای مجلس شورای اسلامی اتکا کردهایم، اصلاح قوانین ازجمله قانون تجارت (درخصوص تقسیم سود) از مهمترین موضوعاتی است که در روزهای آینده مورد بررسی مجلس و بازار سرمایه قرار میگیرد، همچنین ماده ۲۴۱ قانون تجارت در مدت اخیر چالشهایی به وجود آورده که با همکاری مجلس این چالشها برطرف میشود.
وی اضافه کرد: یازدهمین موضوع؛ توسعه نهادهای مالی است که میتواند حضور فعالی داشته باشند. در این خصوص بحث رتبهبندی از اهمیت بسیاری برخوردار است. اگر قرار باشد همه ابزارها بدون ریسک باشد، باید نرخهای آنها یکسان بوده و تضامینی غیر از نظام بانکی در اختیار آنها قرار گیرد. محمدی افزود: دوازدهمین موضوع؛ گسترش تبادلات بینالمللی است که در این خصوص نقل و انتقال پول و اصلاح قوانین با الگوهای بینالمللی بهخصوص در زمینه IFRS بسیار
مهم است.
سیزدهمین موضوع؛ مقرراتزدایی است. با توجه به اینکه مقام ناظر ملاحظاتی درخصوص عملکرد در بازار دارد، اما باید تا جایی که امکان است فعالیتها در زمان کوتاه و با بیشترین بهرهوری باشد.
افشای اطلاعات مالی
همچنین محمدرضا پورابراهیمی، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس که در این مراسم حاضر بود، با اشاره به بحث افشای کامل اطلاعات مالی نهادها گفت: این مورد نخستین موضوعی است که از رییس جدید بورس اوراق بهادار تهران انتظار میرود آن را پیگیری
کند. وی با بیان اینکه این قانون در سالهای گذشته اجرا نمیشد، اذعان داشت: برای ادامه راه، چارهیی جز شفافیت اطلاعات و اجرای کامل این قانون نداریم. علاوه بر اینکه بحث افشای کامل اطلاعات مالی نهادها یکی از قانونهای مهمی است که مجلس روی آن پافشاری دارد.
این نماینده مجلس در ادامه با اشاره به اینکه در حال حاضر موسسات خیریهیی داریم که حتی یک صفحه از صورتهای مالی آنها افشا نشده است، تصریح کرد: از یک طرف نظارتهایی بر بانکها میشود و از طرف دیگر بانک مرکزی نیز خود نظارتهایی دارد که این موضوع باعث ایجاد اختلال شده و این تداخلها مشکلاتی را به وجود آورده که یکی از علل آنها عدم برگزاری مجمع بانکها در زمان خود است.
وی همچنین بازار سرمایه کشور را منزوی دانست و تصریح کرد: بازار سرمایه ما فقط محدود به جغرافیای خودمان است و بر این اساس باید تلاش کنیم تا با بازار سرمایه دیگر کشورها در ارتباط باشیم.
رییس کمیسیون اقتصادی مجلس اضافه کرد: متاسفانه امکان افتتاح حساب و امکان افشای اطلاعات بنگاههای اقتصادی براساس استانداردهای دنیا در کشور وجود ندارد که باید به این معضل مشکلات نقل و انتقالات وجوه را نیز اضافه کرد.
پورابراهیمی با بیان اینکه در آینده نزدیک برنامه ششم توسعه در دستور کار مجلس قرار خواهد گرفت، بررسی این برنامه در مجلس را فرصت مغتنمی عنوان کرد که فعالان بازار سرمایه پیشنهادات خود را به مجلس ارائه کنند.
انحراف با نگرانی از نوسان شاخص
در این مراسم همچنین حسین عبده تبریزی، عضو شورای عالی بورس گفت: در بورس بیشتر نگران بالا و پایین رفتن شاخصها هستیم و این رخداد موجب دور شدن رسالت بازار سهام از وظیفه تامین مالی خود میشود.
وی تصریح کرد: فطانتفرد در دوران کوتاه مدیریت خود در سازمان بورس و اوراق بهادار نقش مفید و موثری در این سازمان داشته است.
عضو شورای عالی بورس با اشاره به اینکه توجه به منابع مالی میراث بهجامانده از فطانتفرد در این دوران است، در مورد رییس جدید سازمان بورس اظهار داشت: خوشبختانه شاپور محمدی، دانش بسیاری در زمینه بازار سرمایه دارد چراکه خود در این بازار سرمایه بوده، در بورس انرژی نیز سابقه فعالیت دارد و از سوی دیگر با نهادهای بازار هم آشناست.
وی همچنین با پیشبینی اینکه محمدی دوران موفقی را در بورس سپری خواهد کرد، اذعان داشت: هیاتمدیره سازمان بورس و شورای عالی بورس، جزو نهادهایی هستند که مدیریت آنها دورهیی تغییر میکند که بر این اساس بنا به ضرورت تغییراتی در آنها صورت گرفته است.
عبده تبریزی با بیان اینکه دایما این موضوع مطرح میشود که در بورس بیشتر نگران بالا و پایین رفتن شاخصها هستیم و این رخداد موجب دور شدن رسالت بازار سهام از وظیفه تامین مالی خود میشود، گفت: در کشوری که نرخ بیکاری بالا و مشارکت اقتصادی پایین است و از طرفی دیگر درآمد سرانه با مشکل روبهروست و تقاضای کل تحت تاثیر این موارد قرار گرفته ، انتظار از بورس، تامین مالی است. وی اظهار داشت: محمد فطانتفرد به موضوع تامین مالی در سازمان بورس توجه ویژهیی داشت که این موضوع در آینده نیز پیگیری خواهد شد.