صادرات یک میلیارد دلاری آبزیان در افق 1404

رتبه اول ایران در تولید قزل‌آلا با تولید سالانه 140هزار تن

گروه اقتصاد اجتماعی|مهدی کریمیان|

روز گذشته، نشست مشترک فعالان شیلاتی و آبزی‌پروری ایران و فرانسه با حضوره فرانسوا سینیموس سفیر فرانسه در ایران، حسن صالحی معاون وزیر جهاد کشاورزی و رییس سازمان شیلات ایران، رییس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، مدیرکل دفتر همکاری‌های بین‌المللی اقتصادی وزارت جهادکشاورزی، معاونین و مدیران کل سازمان شیلات ایران، مدیران کل شیلات استان‌های ساحلی و جمعی از مسوولان در محل اتاق بازرگانی، صنعت، معدن و کشاورزی ایران فعالیت خود را آغاز کرد. در این نشست 16 شرکت از کشور فرانسه و 200 شرکت و سرمایه‌گذار ایرانی نیز حضور داشتند. در ابتدای نشست حسن صالحی، معاون وزیر و رییس سازمان شیلات ایران، ضمن اشاره به رشد آبزی‌پروری در جهان گفت: در میان فعالیت‌های کشاورزی و تولید مواد غذایی، آبزی‌پروری یکی از بخش‌هایی است که در بیست سال اخیر روند توسعه چشمگیری داشته است. میزان تولید آبزیان در جهان از 140 میلیون تن در سال 2003 به 190 میلیون تن در سال 2013 رسیده است. این درحالی است که میزان صید از دریاها و آب‌های داخلی از افزایش اندکی برخوردار بوده است و سهم آبزیان پرورشی از مجموع کل تولید از 30 درصد در سال 2003 میلادی به نزدیک 50 درصد در سال 2015 افزایش یافته است. میزان آبزیان خوراکی که از طریق آبزی‌پروری مستقیما وارد سفره مردم شده است، به بیش از 50درصد می‌رسد. این بدان معنی است که از 20 کیلوگرم مصرف سرانه آبزیان در جهان حدود 10 کیلوگرم آن از مزارع پرورش آبزیان در آب‌های شیرین، لب شور و شور حاصل می‌شود.

3برابر شدن تولید آبزی‌پروری در کشور

وی در مورد شرایط آبزی‌پروری در کشور افزود: در کشور ما نیز نرخ رشد پرورش آبزیان بسیار بالاتر از متوسط نرخ رشد بخش کشاورزی و حتی نرخ رشد تولید مواد غذایی است. تولید آبزیان پرورشی از 125هزار تن در سال 1383 به 415هزار تن در سال 1394 رسید که افزایش سه برابری را نشان می‌دهد و با افزودن آبزیان صید شده در آب‌های تحت حاکمیت و آب‌های فرا سرزمینی و بین‌المللی، مجموع تولید آبزیان کشور در سال 1394 به بیش از یک میلیون تن می‌رسد. میزان مصرف سرانه کشور در سال 1394 بیش از 10کیلوگرم برآورد شده است که با میانگین مصرف سرانه در جهان تفاوت زیادی دارد.

صالحی ادامه داد: رویکرد توسعه آبزی‌پروری در جهان توجه به گونه‌های سریع‌الرشد با ضریب تبدیل غذایی مناسب، عدم نیاز به غذای دستی، کاهش تلفات ناشی از بیماری‌ها و نیز استفاده از منابع آب‌های شور و لب شور است. از این رو توجه به پرورش ماهیانی مانند کپورهای فیلترکننده و صدف‌ها درحال افزایش است و در سال 2013، این گروه از آبزیان حدود 30درصد تولید را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین استفاده از غذاهای با کیفیت بهتر که هم قابلیت هضم و جذب بیشتری داشته باشند و هم از پروتئین حیوانی کمتری استفاده شده باشند و نیز بهبود روش‌های پرورش و بهبود کیفیت محیط پرورش در اولویت راهبردهای توسعه آبزی‌پروری قرار دارد. در کنار همه این موارد، توجه به محیط‌زیست و پایداری توسعه اقتصادی، اجتماعی، اکولوژیکی نیز از بالاترین اولویت‌ها برخوردار است.

رتبه اول ایران در تولید قزل‌آلا

رییس سازمان شیلات کشور گفت: بالغ بر چهل درصد از پرورش آبزیان آب شیرین کشور را ماهیان سردآبی (قزل‌آلا) تشکیل می‌دهد و ایران با تولید 140 هزارتن قزل‌آلا رتبه اول جهانی تولید این ماهی در آب شیرین را در اختیار دارد. از آنجا که این تولید با استفاده از آب شیرین انجام می‌شود، توجه به الزامات توسعه پایدار این فعالیت ضروری است. تامین تخم چشم زده سالم و باکیفیت، تامین تجهیزات بهبود کیفیت آب و پساب و توسعه بازار مصرف آن، از الزامات اصلی ادامه روند توسعه این فعالیت است که بخشی از آن در حال حاضر از شرکت‌های اروپایی و ازجمله شرکت‌های فرانسوی تامین می‌شود.

حسن صالحی با اشاره به هدف‌گذاری تولید 200هزار تن ماهی قزل‌آلا در سال 1400 ادامه داد: توسعه پرورش قزل آلا در آب‌های لب شور دریای خزر از دیگر سیاست‌های اجرایی سازمان شیلات ایران است. علاوه بر این با توجه به ظرفیت‌های بالقوه توسعه پرورش ماهی در قفس در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان، شیلات ایران پرورش ماهیان دریایی در قفس را به عنوان یکی از راهبردهای اصلی خود مدنظر قرار داده است.

وی افزود: برنامه شیلات ایران برای توسعه آبزی‌پروری در 5سال آینده دستیابی به تولید 820هزار تن انواع ماهیان پرورشی در سال 1400 است. تحقق این هدف نیازمند توسعه زیرساخت‌های لازم ازجمله توسعه دانش فنی تولید خوراک آبزیان، تولید واکسن، تامین تجهیزات افزایش بهره‌وری آب، تامین پروبیوتیک‌ها و همچنین توسعه بازارهای داخلی و خارجی مصرف است. توانمندی‌های کشورهای پیشرو در تحقیق، تولید دانش و تجارت بین‌المللی آبزیان می‌تواند تولیدکنندگان ایرانی را برای رسیدن به اهداف خود کمک نماید. باتوجه به برنامه شیلات برای توسعه پرورش آبزیان در قفس در دریاها و جایگاه ویژه‌یی که آزادماهیان و ماهیان خاویاری می‌توانند به‌ویژه در دریای خزر داشته باشند، جایگاه شرکت‌های فرانسوی در این توسعه نیز غیرقابل انکار است. کشور فرانسه از دیرباز در این راه همکار خوبی برای شرکت‌های ایرانی بوده است و امیدوار هستم که با برگزاری این نشست افق‌های جدید و گسترده‌تری برای توسعه همکاری‌های شیلاتی بین دو کشور گشوده شده و حجم سرمایه‌گذاری شرکت‌های فرانسوی در ایران و افزایش تجارت شیلاتی بین دو کشور ارتقا یابد.

فرانسوی‌ها وارد می‌شوند

فرانسوا سینیمو، سفیر فرانسه در ایران گفت: ۱۶شرکت فرانسوی برای مشارکت و سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های شیلاتی به ایران آمده‌اند که امیدواریم بتوانیم روابط خود را براساس تفاهمات صورت گرفته گسترش دهیم. سینیمو امروز در همایش روز شیلات ایران و فرانسه در اتاق بازرگانی ایران اظهار کرد: در رایزنی‌های انجام شده بین دو کشور در ماه آوریل گذشته به علاقه‌مندی شرکت‌های فرانسوی برای سرمایه‌گذاری و حمایت از جهاد کشاورزی ایران اشاره شده بود که امروز به لطف تلاش‌های انجام شده این مهم محقق شد.

وی افزود: باید از تلاش سازمان شیلات ایران تشکر کرد که زمینه حضور شرکت‌های مختلف خارجی از جمله فرانسوی را به ایران فراهم کرده است که می‌تواند دانش فرانسوی را در بخش شیلات ایران توسعه داد.

سفیر فرانسه در ایران ادامه داد: فرانسه به لطف گستردگی مرزهای دریایی با منطقه اقتصادی و انحصاری به وسعت 11میلیون کیلومتر مربع دومین قلمرو دریایی پس از امریکا را دارد. وی افزود: کشور فرانسه با در اختیار داشتن سهم 10درصدی مقام چهارم صید ماهی در اتحادیه اروپا را نیز دارد. رقم معاملات شیلاتی فرانسه در سال 2014 یک میلیارد یورو بوده است و 93هزار نفر به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در این صنعت کار می‌کنند.

سینیمو گفت: برای تضمین منابع دریایی و فعالیت‌های پایدار در بخش شیلات باید فعالیت‌های آبزی‌پروری گسترش یابد که شرکت‌های ما برای تقسیم این اهداف و شناخت‌های خود با همتایان ایرانی به این شکور سفر کرده‌اند. وی ادامه داد: فرانسه و ایران در این ارتباط از چندین سال قبل روابط خوبی با یکدیگر داشته‌اند به شکلی که در بخش پرورش ماهی از سال 2014 این شرکت فرانسوی با فروش تخم قزل‌آلا فعالیت خود را آغاز کرد که این فعالیت‌ها تاکنون نیز از طریق شرکت‌های دیگر نیز ادامه دارد.

شرکت‌های معرفی شده در نشست

شرکت آکوا لند به عنوان یکی از شرکت‌های معتبر در زمینه تولید ماهی قزل آلای آب شیرین از 12سال قبل فعالیت خود را در ایران شروع کرده است. این شرکت در زمینه تولید و پخش تخم چشم زده قزل آلا فعال است و در آینده‌یی نزدیک با مشارکت بخش خصوصی ایرانی، اقدام به راه‌اندازی مرکز تکثیر ماهی قزل آلا در کشور می‌کند. شرکت دیگری که قصد سرمایه‌گذاری در ایران را دارد، بیومار نام دارد که در زمینه تولید خوراک برای انواع آبزیان فعالیت می‌کند. بیومار 13 کارخانه در کشورهای مختلف دارد و محصولات این شرکت به بیش از 80 کشور دنیا صادر می‌شود. بایو وک دیگر شرکت فرانسوی است که متخصص تولید آنتی‌ژن است و در زمینه سلامت حیوانات کار می‌کند. تخصص این شرکت در ساخت واکسن و دارو برای آبزیان است.

کلکسترال تولید‌کننده دستگاه‌های خوراک آبزیان، سی ال اس، آکواتیو، دیانا آکوا، فِوِر، اف‌ام دی، گلدن گروپ، اچ تی اس بایو، ایده آکواکالچر، لگوسان، اُلمیکس، استورژن، وتو و سارانس از دیگر شرکت‌های فرانسوی هستند که در این نشست به معرفی شرکت و اهداف خود برای حضور موثر در ایران پرداختند. فعالیت این شرکت‌ها بسیار متنوع است و حوزه‌هایی مانند دامپزشکی، تولید بیوتکنولوژی دریایی، تولید خوراک آبزیان، ماشین‌آلات و تجهیزات آب‌پروری، انتقال تکنولوژی و مشاوره و مصالعات علمی را در بر می‌گیرد.

300میلیون دلار صادرات آبزی در سال 94

حسن صالحی گفت: نیاز واردات کشور سالانه 300میلیون تخم چشم زده است که از کشورهای فرانسه و نروژ وارد می‌شود.

وی ادامه داد: بعد از برجام و فضای همکاری ایجاد شده، باید دانش و تکنولوژی روز دنیا در راستای توسعه پایدار باید وارد کشور شود. سال گذشته با مشارکت فرانسوی‌ها مرکزی برای تولید بچه ماهی در جزیره قشم احداث شد و به زودی مرکز دیگری در لرستان نیز راه‌اندازی می‌گردد.

معاون وزیر جهاد کشاورزی گفت: در سال 94 صادرات محصولات آبزی کشور به 300میلیون دلار رسید و قصد داریم تا پایان برنامه ششم توسعه این رقم را به 600میلیون دلار برسانیم. توسعه آبزی‌پروری، پرورش ماهی در قفس و تولید و صادرات خاویار نیاز به سرمایه‌گذاری خارجی داریم. به عنوان مثال برای برنامه پرورش ماهی در قفس که هدف‌گذاری 200 هزار تن در سال تا پایان برنامه ششم توسعه است، احتیاج به 8هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری است که بین 20درصد تا 25درصد این رقم از سرمایه‌گذاری‌های خارجی و ایرانیان خارج از کشور تامین می‌شود.

وی در زمینه تولید خاویار اظهار داشت: سال گذشته ۲ تن خاویار پرورشی در کشور تولید و بیش از یک میلیون تن آن صادر شد که پیش‌بینی می‌شود، امسال این رقم به ۱,۵ تن افزایش یابد.

صالحی با بیان اینکه ۵۰درصد از تخم چشم‌زده قزل‌آلا از واردات تامین می‌شود، گفت: امیدواریم تا پایان برنامه ششم توسعه، میزان تولید تخم چشم‌زدده قزل‌آلا را به ۸۰درصد با کمک شرکت‌های ایرانی و سرمایه‌گذاری شرکت‌های خارجی برسانیم.

صالحی افزود: حدود 10هزار هکتار استخر پرورش میگو آماده بهره‌برداری است که امسال حدود 6 هزار و 400 هکتار آن زیر کشت میگو رفت و نسبت به کشت 4هزار و 700هکتاری سال گذشته حدود 30درصد رشد داشته‌ایم.

مشاهده صفحات روزنامه