زمانی برای نوسازی ناوگان هوایی
گروه راه و شهرسازی| سارا حامدی|
بیش از یک قرن از ورود نخستین هواپیما به کشور میگذرد. یک هواپیمای دوباله سبک که در زمان احمدشاه قاجار وارد کشور شد. بیشتر از نیم قرن از تاسیس نخستین خط هوایی در کشور ما نیز گذشته است. با وجود این، ناوگان هوایی ما یکی از پیرترین ناوگانهای حمل و نقل در جهان است. چندی پیش گزارشی از مسنترین و فرسودهترین هواپیماهای فعال در خطوط هوایی کشور منتشر شد که موجب شد بسیاری از دستاندرکاران این حوزه با ابراز نگرانی در خصوص خطرناک بودن استفاده از این هواپیماها خواستار تجهیز و نوسازی ناوگان هوایی کشور شوند. پس از اعلام آمار هواپیماهای فرسوده وزارت راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی کشوری تمام تلاش خود را معطوف بر خرید و نوسازی ناوگان هوایی کشور کردند. در این میان، گزینههای مختلفی پیش رویشان بود که در نهایت آنها شرکتهای هواپیماسازی بویینگ و ایرباس را برای خرید و تامین هواپیماهای مورد نیاز در کشور انتخاب کردند.
لزوم جایگزینی ۲۳۰ هواپیمای فرسوده
علی عابدزاده رییس سازمان هواپیمایی کشوری دیروز با بیان اینکه ناوگان هوایی ایران بسیار فرسوده است، گفت: از بین ۲۵۰ هواپیمای موجود در کشور ۲۳۰ هواپیما نیازمند جایگزینی است. رییس سازمان هواپیمایی کشوری در گفتوگو با روزنامه ایران تاکید کرد که ایران برای نوسازی صنعت هواپیمایی خود ضمن مذاکره با شرکتهای هواپیماسازی بزرگ دنیا دنبال ایجاد تنوع در خریدهای هواپیمای خود است.
توافق کتبی با بویینگ
رییس سازمان هواپیمایی کشوری در ادامه صحبتهای خود در رابطه با خرید هواپیما از بویینگ، با تایید توافق با این شرکت اعلام کرد که در چندین مرحله بین ایرانایر و نمایندگان شرکت بویینگ مذاکراتی انجام شد و دوطرف به یک توافق مکتوب در زمینه خرید هواپیما رسیدند. عابدزاده بار دیگر تعداد هواپیماهای توافق شده را ۱۰۰ هواپیما عنوان کرد که قرار است از طریق فاینانس در اختیار ایران قرار گیرد. وی رقم قرارداد نهایی با شرکت بویینگ که پیشتر از سوی برخی منابع خبری خارجی ۱۷میلیارد دلار عنوان شده بود را قطعی ندانست و اعلام کرد که جزییات ساز و کار و توافقهای مالی در این حوزه پس از مذاکرات بیشتر مشخص خواهد شد. همچنین علی عابدزاده گفت: شرکت بویینگ درخواست رسمی خود برای کسب مجوز نهایی فروش هواپیما را به خزانهداری امریکا ارائه کرده و قرار است پس از کسب این مجوز، متن قرارداد نهایی بین دو طرف منعقد شود. نهایتا عابدزاده نیز از ارائه زمانبندی مشخص برای عملیاتی شدن این قرارداد خودداری کرد و گفت: تا زمانی که مجوز انعقاد قرارداد از سوی خزانهداری امریکا صادر نشود، نمیتوان زمان دقیقی در خصوص انعقاد و اجرای قرارداد ارائه کرد. عابدزاده
همچنین عنوان کرد که ایران در زمینه انعقاد این قرارداد هیچ عجلهیی به خرج نمیدهد و از آنجا که امریکا همواره از فرسودگی ناوگان هوایی ایران به عنوان یک اهرم فشار استفاده کرده است، ایران در زمینه این مذاکرات کاملا احتیاط به خرج میدهد.
مذاکره ۷ ایرلاین ایرانی با بویینگ
پس از تایید توافق کتبی بین ایران و شرکت هواپیماسازی بویینگ توسط رییس سازمان هواپیمایی کشوری، مقصود اسعدیسامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی نیز از مذاکره ۷ ایرلاین با شرکت بویینگ خبر داد و گفت: این مذاکرات برای خرید هواپیمای نو و تامین قطعات بوده است. اسعدیسامانی در خصوص مذاکره ایرلاینهای ایرانی با شرکت بویینگ گفت: ایران ایر بهطور مستقیم مشغول مذاکره با شرکت بویینگ است اما سایر ایرلاینها هم مذاکراتی را با این شرکت انجام دادهاند که در حال پیگیری آن هستند. دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی با اعلام اینکه ۶ تا ۷ ایرلاین با نمایندگان شرکت بویینگ مذاکره کردهاند، اظهار کرد: این مذاکرات برای خرید هواپیمای نو و تامین قطعات بوده است و بهطور حتم از فاینانسورهای خارجی برای خرید هواپیماهای نو استفاده میشود. وی در خصوص اینکه خرید چه نوع مدل هواپیما مدنظر ایرلاینهای ایرانی است، افزود: هواپیماهای متنوعی درخواست شده اما بویینگ ۷۳۷ بهطور حتم بیشترین تقاضا را خواهد داشت، زیرا بیشتر با شرایط ایران سازگار است.
تعیین فاینانسر ایرباس
پس از آنکه در دی ماه سال گذشته رسانهها و خبرگزاریهای داخلی و خارجی از به توافق رسیدن مقامات ایران با مدیران ایرباس برای خرید 118 فروند هواپیما خبر دادند بسیاری از کارشناسان اقتصادی با بیان اینکه تنها توافق و تفاهم خرید کافی نیست، اعلام کردند مشکلات مختلفی که اصلیترین آنها مشکلات مربوط به تامین فاینانس مورد نیاز برای خرید این هواپیماها که در اثر تحریمهای چندین ساله کشور به وجود آمدهاند بر سر راه خرید هواپیماها قرار دارند.
پس از آن مقامات وزارت راه و شهرسازی و به خصوص اصغر فخریهکاشان مشاور عباس آخوندی در اموربینالملل مطالب مختلفی را در این خصوص اعلام کرد. فخریهکاشان در آخرین اظهارنظر خود با بیان اینکه فاینانسر ایرباس مشخص شده است، گفت: تفاهمنامه اولیه با فاینانسر خرید ایرباسها به امضا رسیده و پیشقرارداد خرید ایرباسها نیز تا یک ماه آینده نهایی میشود.
فخریهکاشان همچنین در خصوص تعیین تکلیف پیشقرارداد ایرباسها گفت: مذاکرات ما با کمپانی ایرباس هنوز ادامه دارد و طبیعی است تا وقتی نقطهنظرات ما تامین نشود، قرارداد را امضا نخواهیم کرد.
وی اضافه کرد: کمپانی ایرباس در حال نهایی کردن مجوزهای اوفک (ofac) یا «دفتر کنترل داراییهای خارجی»است و به آنها وعده داده شده است که حداکثر تا 10روز آینده مجوزهای اوفک برای آنها نهایی میشود.
فخریهکاشان تاکید کرد: فعلا نمیتوانیم نام فاینانسر را اعلام کنیم و قطعا به محض نهایی شدن قرارداد فاینانس، فاینانسر معرفی خواهد شد. در همین خصوص علی عابدزاده معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان هواپیمایی کشوری نیز در تازهترین مصاحبهاش با رسانههای داخلی به آخرین تحولات مربوط به قرارداد ایرباس اشاره کرد و گفت: مانع نهایی در این زمینه تنها مجوز وزارت خزانهداری امریکاست. وی گفت: فاینانس این قرارداد اصلا مایه نگرانی نیست و با چند مجموعه در این راستا توافقهایی صورت گرفته است و تنها مسالهیی که اجرا و عملیاتی کردن قرارداد معطل آن است همان مجوز خزانهداری است.
ادامه زیان هواپیماهای فرسوده
در کنار اخبار مربوط به خرید هواپیما برای نوسازی ناوگان هوایی کشور هفته گذشته خبر دیگری منتشر شد که طی آن اتحادیه اروپا برای بازگشت هواپیماهای ایران به آسمان اروپا مجوز صادر کرد. پس از اعلام این خبر پایگاه خبری بیزنس اینسایدر اعلام کرد: حتی با صدور این مجوز برای ورود هواپیماهای ایرانی به آسمان اروپا و لغو ممنوعیتهای پروازی اتحادیه اروپا برای ناوگان شرکت هواپیمایی ایرانایر، هنوز برخی هواپیماهای بویینگ 747 و فوکر 100 فعال این شرکت از نظر اتحادیه اروپا بسیار غیر ایمن هستند و اجازه پرواز بر فراز آسمان اروپا را ندارند.
بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی پایگاه خبری ایرفیلیتز این دو نوع هواپیما (بویینگ 747 و فوکر 100) نزدیک به نیمی از ناوگان این شرکت را تشکیل میدهند و همین موضوع موجب میشود تا حتی با وجود مجوز پرواز در آسمان اروپا بسیاری از هواپیماهای ایران ایر به دلیل نداشتن ایمنی کافی نتوانند در این مسیرها پرواز کنند.
نکتهیی که در این میان نباید از قلم بیفتد، آن است که مقامات شرکت هواپیمایی ایران ایر نیز به انتشار چنین خبری واکنش نشان دادند و اعلام کردند پروازهای هما به اروپا بر خلاف اطلاعاتی که منتشر شده است با ایرباس انجام میشود.سخنگوی ایران ایر همچنین به ادعاهای یک رسانه خارجی در خصوص محدودیتهای پرواز هواپیماهای بویینگ ۷۴۷ و فوکر ۱۰۰ هما به اروپا لغو نشده اشاره میکند و میگوید: در تاریخ پنجاه و چند ساله ایرانایر به دلیل اقتصادی هیچ تقاضایی برای پرواز به اروپا با این هواپیماها نداشتهایم و تمام پروازهای هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران به اروپا با هواپیماهای ایرباس 340 و 310 انجام شده است.
برای نوسازی ناوگان حمل و نقل هوایی کشور تنها نباید به خرید هواپیماهای بزرگ و غول اکتفا کرد، زیرا کشور ما در مسیرهای داخلی نیز نیازمند هواپیماهای کوچکتر نیز هست تا از تکرار حوادثی مانند حادثهیی که روز گذشته برای هواپیماى ماهان ایر در فرودگاه خارک رخ داد، جلوگیری شود.
