عطش سرمایه در بانکهای توسعهای
سرمایه بانکهای توسعهای ایران 6/3 میلیارد دلار است
گروه بانک و بیمه محسن شمشیری
مدیران چهار بانک توسعهیی کشور در نشست همایش نقش بانکهای توسعهیی در توسعه و رونق اقتصادی با تاکید بر لزوم توجه بیشتر مجلس شورای اسلامی به افزایش سرمایه بانکهای توسعهیی اعلام کردند که سرمایه پنج بانک صنعت و معدن، توسعه صادرات، مسکن، توسعه تعاون و کشاورزی سه میلیارد و 600میلیون دلار، معادل 3.2درصد سرمایه بانکهای کشور است و در شرایطی که بانکهای توسعهیی، دو برابر جذب سپرده به پرداخت تسهیلات مشغول هستند و نقش مهمی در تامین اعتبارات طرحهای با اهمیت صنایع و بخشهای مختلف اقتصادی کشور دارند، لازم است به افزایش سرمایه آنها توجه شود.
به گزارش «تعادل»، دومین همایش نقش بانکهای توسعهیی در توسعه و رونق اقتصادی کشور با مشارکت صنعت و معدن، توسعه تعاون، توسعه صادرات، مسکن و بانک کشاورزی با هدف بررسی نقش کلیدی بانکهای توسعهیی در فرآیند توسعه اقتصادی کشور و بررسی میزان تاثیرگذاری این بانکها برای برونرفت از مشکلات اقتصادی دهم خردادماه سال جاری در تهران برگزار شد.
در این همایش که با حضور برخی از مقامات اجرایی کشور، نمایندگان مجلس، مدیران ارشد بانکها، اساتید دانشگاهها و صاحبنظران اقتصادی کشور برگزار شد، سر فصلهایی از قبیل: بانکداری توسعهیی در جهان، بانکداری توسعهیی در ایران و بانکهای توسعه و اقتصاد ایران مورد بررسی قرار گرفت.
بر اساس این گزارش، از آنجا که بانکهای توسعهیی در توسعه اقتصادی کشورها و رفع تنگناهای موجود رسالت مهمی بر عهده دارند، بانک کشاورزی نیز بهعنوان یکی از بانکهای توسعهیی و تنها نهاد مالی بخش کشاورزی که در رونق این بخش نقش اساسی ایفا میکند، ضمن حمایت از برگزاری این همایش، در برپایی آن مشارکت فعال داشت.
این گزارش میافزاید: بانکداری توسعهیی کشوری در جهان (بانکداری توسعهیی کشوری و بانکداری توسعهیی جهانی)، بانکداری توسعهیی در ایران، عملکرد بانکهای توسعهیی و چالشهای پیش رو در ایران مهمترین محورهای این همایش بود.
برنامههای مجلس و دولت برای افزایش سرمایه
از آنجا که بانکهای توسعهیی کشور دولتی هستند و سهام آنها متعلق به دولت است، در سالهای اخیر بارها ضرورت افزایش سرمایه آنها از طریق بودجه عمومی، واریز سود سهام دولت و مالیات آنها به حساب سرمایه بانکها، از سوی کارشناسان مختلف اقتصادی و بانکی مطرح شده است. اما با این وجود جز یک مورد افزایش سرمایه بانک مسکن، در سایر موارد به اهمیت افزایش سرمایه بانکهای توسعهیی توجه نشده است. این درحالی است که یکی از پیشنهادهای اساسی برای مصرف داراییهای بلوکه شده ایران بعد از آزادسازی در شرایط اجرای برجام، افزایش سرمایه بانکها بهخصوص بانکهای توسعهیی بوده است تا در مسیر اشتغال، حمایت از طرحهای عمرانی و... از آنها استفاده شود و گردش مالی آنها موجبات خروج از رکود را فراهم کند.
در همایش «نقش بانکهای توسعهیی در توسعه و رونق اقتصادی کشور» در سالن اجلاس سران، مدیرعامل بانک کشاورزی به دلیل سفر به خارج از کشور حضور نداشت، اما مدیران عامل بانکهای توسعهیی صنعت و معدن، توسعه صادرات، مسکن و توسعه تعاون به بیان دیدگاهها و نیازهای خود پرداختند و خواستار افزایش سرمایه بانکهای توسعهیی کشور برای افزایش نقش آنها در خروج از رکود و ایجاد رونق اقتصادی شدند.
کارشناسان نظام بانکی معتقدند که مجلس دهم میتواند باتوجه به اهمیت سرمایه بانکهای توسعهیی، اقدام به افزایش سرمایه این بانکها کند و از طریق بودجه عمومی، سود سهام دولت و مالیات مربوط به طرحها و خدمات بانکهای توسعهیی و روشهای مختلف از افزایش سرمایه بانکهای توسعهیی حمایت کند. زیرا یکی از بهترین روشها برای ساماندهی نظام بانکی کشور، بهبود نقش بانکها و اصلاح ساختار بانکمحور ایران، خروج غیرتورمی از رکود، افزایش سرمایه بانکهای توسعهیی و... است. از آنجا که دولت و بانک مرکزی نیز در ماههای اخیر بر ضرورت افزایش سرمایه بانکها ازجمله بانکهای توسعهیی به عنوان یکی از مهمترین محورهای اصلاح ساختار نظام بانکی و یکی از محورهای سیاست خروج غیرتورمی از رکود، تاکید کرده، در نتیجه حمایت مجلس دهم از برنامههای دولت میتواند از طریق یکی از مهمترین محورهای آن یعنی افزایش سرمایه بانکهای توسعهیی به نتیجه برسد.
سهم اندک توسعهایها از سرمایههای بانکی
اشرف افخمی مدیرعامل بانک صنعت و معدن گفت: در جهان 500بانک توسعهیی وجود دارد اما شمار این بانکها در ایران تنها پنج مورد است و به عبارت دیگر، تنها 1 درصد بانکهای توسعهیی جهان در ایران حضور دارند و سرمایه 5 بانک توسعهیی تنها 3.6میلیارد دلار است.
وی افزود: سرمایه بانک KFW در آلمان 25میلیارد دلار و کفایت سرمایه آن 18.34درصد است. دارایی این بانک نسبت به کل دارایی بانکهای آلمان 6.5درصد برآورد شده است. بانک توسعهییSBI ژاپن نیز دارای 11میلیارد دلار سرمایه است و یکدرصد سرمایه بانکهای ژاپن در این بانک قرار دارد. کفایت سرمایه این بانک 16.4درصد است. وی گفت: سرمایه بانک توسعهیی CDB در چین نیز 104میلیارد دلار و سهم آن نسبت به بانکهای دیگر چین 6درصد است.
به گفته افخمی سرمایه بانکهای KDB کره جنوبی 5.28 و BNDES برزیل 12میلیارد دلار است و نسبت دارایی آنها به دیگر بانکهای کشورهای خود نیز به ترتیب 9.4 و 46 درصد برآورد میشود.
وی اعلام کرد: این درحالی است که بانک صنعت و معدن 800میلیون دلار و بانک توسعه صادرات 900میلیون دلار سرمایه دارد.
همچنین سرمایه بانکهای مسکن، توسعه تعاون و کشاورزی به ترتیب یک میلیارد و 100میلیون، 200میلیون و 600میلیون دلار است. سرمایه پنج بانک یاد شده روی هم 3میلیارد و 600 میلیون دلار است که در مقایسه با بانکهای توسعهیی دیگر کشورها بسیار ناچیز است.
وی افزود: با وجود سهم 3.2درصدی بانکهای توسعهیی از کل سرمایههای بانکی در ایران، نسبت مانده تسهیلات پنج بانک توسعهیی در ایران به تولید ناخالص داخلی 3.1درصد است و این موضوع نشاندهنده این واقعیت است که نقش و حضور بانکهای توسعهیی در اقتصاد و تسهیلاتدهی بانکها بیش از سهم آنها از سرمایه بانکها و جذب سپردههاست.
افخمی تاکید کرد: برای توسعه زیرساختها باید سرمایه بانکهای توسعهیی کشور افزایش یابد و برای این منظور مجلس شورای اسلامی باید در این زمینه قانع شود.
مدیرعامل بانک صنعت و معدن گفت: پیشنهاد من این است که حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط از مسیر بانکهای توسعهیی انجام شود.
علی اشرف افخمی با اشاره به برنامه بانک صنعت و معدن برای حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط اظهار داشت: از سال گذشته این برنامه عملیاتی شده بهطوری که حدود ٣٨ درصد میزان اعطای تسهیلات به بنگاههای کوچک و متوسط افزایش یافته است.
وی افزود: قطعا یک بانک به تنهایی نمیتواند همه بنگاههای کوچک و متوسط را پوشش دهد اما ما معتقدیم یکی از راهکارهایی که میتواند به پیشبرد اقتصاد مقاومتی کمک کند، حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط است.
به گفته وی بنگاههای کوچک و متوسط سرمایه کمتر، اشتغال و کارآمدی بیشتری دارند.
افخمی با بیان اینکه سال گذشته و اواخر سال ٩٤ برای حمایت از بنگاههای کوچک و متوسط با بانک مرکزی به تفاهم رسیدیم، تصریح کرد: طی آن تفاهم مقرر شد بانک مرکزی مبلغی را در اختیار بانک صنعت و معدن قرار دهد تا بانک به بنگاههای کوچک و متوسطی که میتوانند، ظرفیت تولید را افزایش دهند یا در وضعیت بحرانی هستند، اختصاص دهد.
مدیرعامل بانک صنعت و معدن اظهار داشت: حدود ٧٠ واحد در این رابطه شناسایی شد و ما ٥٠٠ میلیارد تومان برای حمایت از آنها از بانک مرکزی دریافت و به آنها پرداخت کردیم. وی با اشاره به عملکرد مثبت این بنگاهها پس از اعطای این تسهیلات گفت: آنچه ما تاکنون رصد کردیم، آن است که اشتغال و سطح تولید در این بنگاهها افزایش یافته است. این طرح آزمایشی نشان میدهد که میتوانیم با حمایت مناسب از بنگاههای کوچک و متوسط تولید و اشتغال را رونق دهیم.
مدیرعامل بانک صنعت و معدن با اشاره به اعلام پرداخت ١٦هزار میلیارد تومان به بنگاههای کوچک و متوسط در سال جاری افزود: اینکه این اعتبار از کدام محل تامین خواهد شد، هنوز مشخص نیست اما درخواست و پیشنهاد من این است که این مبلغ در اختیار بانکهای توسعهیی از جمله بانک صنعت و معدن قرار گیرد و اگر این کار انجام شود، مطمئن باشید بخش مهمی از مشکلات بنگاههای کوچک و متوسط حل خواهد شد.
بر اساس اعلام بانک مرکزی منابع بانکها امسال به سمت بنگاههای کوچک و متوسط هدایت شده و بنگاههای بزرگ از طریق بازار سرمایه باید اقدام به تامین مالی کنند.
افزایش سرمایه با خرید اوراق بهادار
«محمدهاشم بتشکن» مدیرعامل بانک مسکن سهم بانکهای توسعهیی را در خروج از رکود و ایجاد اشتغال مهم دانست و گفت: وظیفه بانکهای توسعهیی اهرم کردن منابع است.
بتشکن افزود: با اینکه سهم سپردههای بانکی نزد بانک مرکزی دو تا سه درصد کاهش یافت اما این موضوع برای بانکهای توسعهیی رخ نداده است.
وی گفت: انتشار اوراق بهادار با نرخ سود پایین و امکان خرید آن توسط بانکهای تجاری میتواند به افزایش سرمایه بانکهای توسعهیی منجر شود.
کفایت سرمایه کمتر از 8 درصد نباشد
«محمدعلی سهمانی» مدیرعامل بانک توسعه تعاون، نیز در این نشست درباره نقش بانکها در تحقق هدفهای اقتصاد مقاومتی تاکید کرد که اقتصاد مقاومتی درونزا و برونگرا، خودجوش، مردمبنیاد، دانشبنیان و عدالتمحور است و سیاستهای اقتصاد مقاومتی به افزایش رقابتپذیری کمک میکند که در نهایت موجب شفافیت اقتصادی و ثبات نظام اقتصادی میشود.
وی تاکید کرد: نسبت کفایت سرمایه در بانکهای توسعهیی در ایران نباید کمتر از هشت درصد باشد اما این نسبت در ایران بسیار اندک است. مدیرعامل بانک توسعه تعاون گفت: تامین مالی پایدار در زمینه تولید خدمات و عمرانی گام بلندی برای تحقق اقتصاد مقاومتی خواهد بود.
بانکهای توسعه؛ فعال در سرمایهگذاری کلان
«علی صالحآبادی» مدیرعامل بانک توسعه صادرات ایران نیز گفت: بانکهای توسعهیی در ایران با هدف توسعه صادرات، مسکن، کشاورزی، صنعت و بخش تعاون شکل گرفته است. برخی پروژهها در کشور به سرمایهگذاری زیاد نیاز دارد که بانکهای توسعهیی میتوانند در این زمینه سرمایهگذاری کنند.
وی افزود: کشورهای همسایه ایران به برق و گاز ایران نیاز دارند؛ بنابراین میتوانیم در این زمینه صادرات داشته باشیم. برای نمونه میتوانیم به کشور ارمنستان گاز صادر و برق وارد کنیم.
صالحآبادی گفت: سالانه میتوانیم 20میلیارد دلار صدور خدمات فنی و مهندسی داشته باشیم.
به گفته وی، منابع بانک توسعه صادرات از طریق منابع ذخیره ارزی، منابع صندوق توسعه ملی، بانک مرکزی و خطوط اعتباری بانکهای خارجی تامین میشود.
صالحآبادی پیشنهاد کرد: با توجه به اینکه منابع بانک توسعه صادرات ارزی است بنابراین وثیقههایی که نزد بانک گذاشته میشود باید ارزی باشد که میتواند از محل عایدات پروژهها تامین شود. بسیاری از مشتریان بانک توسعه صادرات به منابع ریالی نیاز دارند که میتوان آنها را به بانکهای تجاری هدایت کرد و با توجه به سابقه مشتری، تسهیلات را بانک توسعه صادرات ضمانت کند.
