یکسال تا بهرهبرداری کامل از گوادر
گروه جهان
«بندر گوادر پاکستان تا پایان سال تکمیل خواهد شد.» توسعه این بندر پاکستانی توسط کشور چین یکی از بخشهای بلندپروازانه این کشور در راه توسعه راهی برای دستیابی به بازار خاورمیانه و آسیایغربی است که میتواند تا پایان سال 2017 وارد مرحله «برداشت کامل» شود. این بندر در سال 2007 با کمک مالی 248میلیون دلاری پکن ساخته شده است. به گزارش تریبون اکسپرس «ژانگ بوژونگ» رییس شرکت چینی که مسوولیت اجرای طرح توسعه بندر گوادر پاکستان را برعهده دارد، اعلام کرد این بندر به عنوان یک طرح چندین میلیارد دلاری تا پایان سال جاری میلادی با تمام ظرفیت شروع به فعالیت خواهد کرد. بندر گوادر به عنوان قلب طرح کلان ایجاد راهروی اقتصادی چین- پاکستان محسوب میشود؛ طرحی که چینیها طبق قراردادهایی که با پاکستان امضا کردهاند، قرار است دهها میلیارد دلار برای اجرای این طرح حیاتی در پاکستان سرمایهگذاری کنند. چین که سرمایهگذاری عظیمی برای توسعه بندر گوادر در جنوب پاکستان برای تبدیل کردن آن به یکی از اصلیترین قطبهای اقتصادی-تجاری منطقه انجام داده، این بندر راهبردی را به مدت 43سال و با هدف بهرهبرداری حداکثری از سرمایهگذاری خود به اجاره درآورده
است. در واقع بندر گوادر تقریبا برای مدت نزدیک به نیم قرن به بخشی از قلمرو چین تبدیل میشود.
پاکستان، اصلیترین متحد چین در میان کشورهای جنوب آسیاست. چین نیز بزرگترین شریک اقتصادی و تجاری پاکستان به شمار میرود.
دو کشور در ماههای اخیر قراردادهای همکاری در حوزههای اقتصادی، تجاری، دفاعی و امنیتی، صنعتی، راهسازی و انرژی در مجموع به ارزش 46میلیارد دلار امضا کردهاند که تقریبا تمام این قراردادها زیر چتر بزرگترین طرح مشترک اقتصادی تاریخ روابط دو کشور یعنی طرح احداث راهرو اقتصادی مشترک چین- پاکستان قرار دارد. به گفته بوژونگ، این بندر با ظرفیت جابهجایی حدود یک میلیون تن کالا پیش از فرارسیدن سال 2017 با تمام ظرفیت فعالیت خواهد کرد. حجم تجارتی که هماکنون از طریق بندر گوادر انجام میشود بسیار ناچیز و تقریبا صفر است. بوژونگ در همین زمینه اعلام کرد:«امیدواریم یک جهش بزرگ اتفاق بیفتد. آرزوی ما ساختن بندر گوادر به عنوان یک مرکز و قطب تجارت منطقهیی است.» نخستین تمرکز این بندر در توسعه بخش ماهیگیری قرار گرفته است. این بخش با تمامی اسباب و لوازم مدرن در جهان صورت خواهد گرفت. با این حال بوژونگ برای اتمام و بهرهبرداری این طرح زمان خاصی را اعلام نکرده است. بندر گوادر به عنوان نقطه شروع طرح عظیم راهرو اقتصادی چین-پاکستان و به عنوان یکی از اصلیترین بخشهای این طرح در جنوب ایالت بلوچستان پاکستان به عنوان یکی از ناامنترین مناطق
این کشور واقع شده است. ژانگ بوژونک که به خوبی از ماجرای مخالفت بومیهای ایالت بلوچستان با این طرح خبر دارد برای متقاعد کردن بلوچها به ویژه ساکنان گوادر و مناطق اطراف آن که از شرایط اقتصادی چندان مساعدی برخوردار نیستند، وعده داده که راهاندازی طرح توسعه بندر گوادر، منافع بلوچها و بومیهای منطقه را تامین خواهد کرد. طبیعی است، تامین امنیت این بندر راهبردی برای چین از اهمیت فراوانی برخوردار باشد و پکن برای محافظت از این منطقه و دیگر مناطق پاکستان که در مسیر احداث راهرو اقتصادی مشترک قرار دارد از هیچ اقدامی دریغ نخواهد کرد.
امنیت مقدم بر اقتصاد
با وجود اینکه پاکستان متعهد شده است که یک گروه امنیتی ویژه متشکل از 10تا 25هزار نیروی حفاظتی را برای محافظت از اتباع چینی که برای کار روی طرح عظیم راهرو مشترک اقتصادی چین- پاکستان وارد این کشور شدهاند و در آینده تعداد آنان افزایش خواهد یافت، فراهم آورد اما به نظر میرسد چینیها اعتماد چندانی به توانایی و عملکرد نیروهای پاکستانی در برابر تروریستها و شبه نظامیانی که تهدید جدی برای طرح یاد شده محسوب میشوند، ندارد. ارتش پاکستان به تازگی دولت این کشور را متهم به عدم همکاری و هماهنگی لازم با نیروهای مسلح در زمینه فعالیتهای مربوط به مبارزه با تروریسم کرده است. در چنین شرایطی چینیها نمیتوانند دست روی دست بگذارند و امنیت طرحهای کلان اقتصادی، تجاری و صنعتی خود در پاکستان را به دست این کشور بسپارند. از سوی دیگر چین علاوه بر حضور و نفوذ قدرتمند اقتصادی و سیاسی در پاکستان به این کشور به عنوان صحنهیی مناسب برای پیشی گرفتن از رقبایی چون هند و امریکا نگاه میکند. هر چند درحال حاضر چین به لحاظ رشد اقتصادی از چین عقبتر است اما پیشبینیها میگوید این کشور پتانسیل آن را دارد که تا سال 2020 از چین پیشی بگیرد. علاوه بر آن هند یکی از کشورهای همکار امریکا در منطقه به شمار میرود و در عین حال در نظر دارد که برای کم اثر کردن طرح اقتصادی چین در گوادر از ناامنیهای ریشهدار پاکستان استفاده کند و همکاری خود را با ایران در طرح توسعه چابهار آغاز کرده تا از طریق این بندر مهم، دسترسی خود را به آسیای مرکزی تسهیل کند. چین و پاکستان اراده بالایی برای اجرا و تکمیل این طرح کلان اقتصادی دارند و تکمیل این طرح ممکن است 10تا 15سال طول بکشد. با احداث و تکمیل نهایی این راهرو اقتصادی که متشکل از خطوط حمل و نقل جادهیی، ریلی و خطوط لوله انتقال انرژی خواهد بود، کشتیهای غولپیکر نفتکش و باری چین برای دسترسی به کشورهای نفتخیز حوزه خیلج فارس و حتی برای دسترسی به بازارهای مصرف کالاهای متنوع چینی در حاشیه خلیج فارس و خاورمیانه، اروپا و آفریقا دیگر مجبور نخواهند بود مسیر 13هزار کیلومتری آبهای اقیانوس هند را تا بندر شانگهای طی کنند و با اجرای طرح یاد شده این مسیر با کاهش 10هزار کیلومتری تنها به حدود 3هزار کیلومتر خواهد رسید.
