مقايسه سرانه مصرف نفت در ميان مناطق جهان خاورميانه در تعقيب امريكاي شمالي!
اگر مصرف نفت جهان را به تعداد بشكههايي كه به ازاي هر نفر استفاده ميشود تقسيم كنيم، امريكاي شمالي با فاصلهاي چشمگير از ساير مناطق جهان پيشتاز خواهد بود؛ منطقهاي كه سهم هر نفر از مصرف سالانه نفت در آن به بيش از ۲۲ بشكه ميرسد.
اگر مصرف نفت جهان را به تعداد بشكههايي كه به ازاي هر نفر استفاده ميشود تقسيم كنيم، امريكاي شمالي با فاصلهاي چشمگير از ساير مناطق جهان پيشتاز خواهد بود؛ منطقهاي كه سهم هر نفر از مصرف سالانه نفت در آن به بيش از ۲۲ بشكه ميرسد.
به گزارش ايسنا، وبسايت ويژوال كپيتاليست (Visual Capitalist)، بر پايه دادههاي «گزارش بررسي انرژي جهان 2026» شركت انرژي اِني، به بررسي ميزان مصرف سرانه نفت در مناطق متعدد جهان در سال ۲۰۲۵ پرداخته است؛ آماري كه تصويري متفاوت از الگوي مصرف انرژي در جهان ارايه ميدهد. براساس اين دادهها، امريكاي شمالي با مصرف سرانه ۲۲،۱۴ بشكه نفت در سال، ركورددار مصرف در ميان هفت منطقه اصلي جهان است. اين رقم تقريبا پنج برابر ميانگين جهاني ۴،۶۶ بشكه به ازاي هر نفر است. اما چه چيزي امريكاي شمالي را تا اين اندازه وابسته به نفت كرده است؟ بخش مهمي از پاسخ را بايد در سبك زندگي و ساختار حملونقل امريكاي شمالي جستوجو كرد. فاصلههاي طولاني ميان شهرها، وابستگي گسترده به خودروهاي شخصي، مصرف سوخت در حملونقل جادهاي و فعاليت گسترده صنعت هوانوردي، تقاضاي نفت را در اين منطقه افزايش داده است. در كنار اين عوامل، صنايع بزرگ و شبكه گسترده جابهجايي كالا نيز به بالا ماندن مصرف كمك ميكنند. در رتبه دوم، خاورميانه قرار دارد؛ منطقهاي كه با مصرف ۱۱،۶۸ بشكه به ازاي هر نفر، فاصله قابلتوجهي با امريكاي شمالي به عنوان صدرنشين اين رتبهبندي دارد، اما خاورميانه همچنان بيش از دو برابر ميانگين جهاني نفت مصرف ميكند. فعاليت گسترده صنايع پتروشيمي، حملونقل، صنايع وابسته به انرژي و قيمت نسبتاً پايين سوخت در برخي كشورهاي منطقه، ازجمله عواملي هستند كه بر ميزان تقاضاي نفت تأثير ميگذارند. پس از خاورميانه، اروپا با ۷،۷۵ بشكه و روسيه و آسياي مركزي با ۶،۶۹ بشكه در جايگاههاي سوم و چهارم قرار گرفتهاند. امريكاي مركزي و جنوبي نيز با مصرف ۴،۸۵ بشكه، كمي بالاتر از ميانگين جهاني ايستاده است.
در سوي ديگر اين رقابت، آفريقا قرار دارد كه با مصرف سالانه ۱،۲۴ بشكه به ازاي هر نفر، كمترين ميزان مصرف سرانه نفت را به خود اختصاص داده است. اين رقم حتي از يكسوم ميانگين جهاني نيز كمتر است، محدوديت زيرساختهاي حملونقل و انرژي، سطح پايينتر صنعتيشدن در بسياري از كشورهاي اين قاره و مالكيت كمتر خودرو ازجمله عواملي هستند كه در پايين بودن اين شاخص نقش دارند. آسيا و اقيانوسيه نيز با مصرف ۳،۲۷ بشكه به ازاي هر نفر در جايگاه ششم قرار گرفته است. اين منطقه با وجود برخورداري از اقتصادهاي صنعتي بزرگي مانند چين، ژاپن و كره جنوبي، به دليل جمعيت بسيار زياد و تفاوت گسترده ميان كشورهاي عضو، ميانگين سرانه پايينتري دارد.
اما وقتي از مناطق به كشورهاي جهان ميرسيم، نتيجه حتي جالبتر ميشود. سنگاپور با مصرف ۹۳،۶۳ بشكه نفت به ازاي هر نفر در سال، در صدر رتبهبندي سرانه مصرف نفت قرار گرفته است؛ رقمي كه بيش از چهار برابر مصرف سرانه امريكاي شمالي است، اما البته اين آمار به معناي مصرف مستقيم چنين حجمي از نفت توسط هر شهروند سنگاپوري نيست. جايگاه اين كشور تا حد زيادي تحت تأثير فعاليتهاي گسترده پالايشگاهي، تجاري و حملونقل بينالمللي قرار دارد. كوراسائو نيز با ۸۴،۴۱ بشكه در رتبه دوم ايستاده است. در ميان كشورهاي خاورميانه هم قطر، كويت، امارات متحده عربي و عربستانسعودي در فهرست ۱۰ كشور نخست قرار دارند.
يكي از نكات قابلتوجه اين گزارش، تفاوت ميان مصرف كل و مصرف سرانه نفت است. براي نمونه، ايالاتمتحده با وجود اينكه بزرگترين مصرفكننده نفت جهان از نظر حجم كل محسوب ميشود، در رتبهبندي سرانه كشورها جايگاه يازدهم را دارد. كانادا نيز با مصرف ۲۲،۵۳ بشكه به ازاي هر نفر، اندكي بالاتر از امريكا با ۲۲،۱۰ بشكه قرار گرفته است، اين تفاوت نشان ميدهد كه براي سنجش ميزان وابستگي كشورها به نفت، تنها بررسي حجم كل مصرف كافي نيست. جمعيت، ساختار اقتصادي، صنايع، الگوي حملونقل و حتي نقش كشورها در تجارت جهاني نفت، همگي ميتوانند تصوير متفاوتي از ميزان مصرف انرژي ارايه دهند. آمارهاي اين گزارش يك واقعيت مهم را نشان ميدهند: در دنياي امروز، ميزان مصرف نفت فقط به تعداد خودروها يا جمعيت كشورها وابسته نيست، بلكه شيوه زندگي، ساختار اقتصاد و جايگاه هر كشور در زنجيره توليد و تجارت جهاني انرژي نيز در تعيين ميزان مصرف آن نقش اساسي دارد.