بازار روغن در منگنه
تداوم تنش‌هاي منطقه‌اي و نااطميناني در مسيرهاي تجاري، اگرچه تاكنون اختلال جدي در واردات و تأمين روغن خوراكي كشور ايجاد نكرده، اما هزينه‌هاي تجارت اين محصول را تحت تأثير قرار داده است.
تعادل - فرشته فريادرس |
تداوم تنش‌هاي منطقه‌اي و نااطميناني در مسيرهاي تجاري، اگرچه تاكنون اختلال جدي در واردات و تأمين روغن خوراكي كشور ايجاد نكرده، اما هزينه‌هاي تجارت اين محصول را تحت تأثير قرار داده است. افزايش ۷ تا ۱۰ درصدي هزينه بيمه حمل‌ونقل در كنار وابستگي بخش مهمي از صنعت روغن به واردات دانه‌هاي روغني و روغن خام، زنگ هشدار تازه‌اي براي اين بازار محسوب مي‌شود. در اين ميان، تغيير مسيرهاي تأمين، وضعيت واردات از مرزهاي شمالي و غربي و تداوم نوسانات ارزي مي‌تواند بر هزينه تمام‌شده و قيمت مصرف‌كننده اثر بگذارد. براي بررسي ابعاد اين تحولات و چشم‌انداز تأمين و قيمت روغن در ماه‌هاي آينده با دبير انجمن صنايع روغن نباتي، گفت‌وگو كرده‌ايم. به گفته عليرضا شريفي دبير انجمن صنايع روغن نباتي، مصرف روغن در نيمه نخست امسال به يك ميليون و ۶۲ هزار تن رسيده؛ رقمي فراتر از پيش‌بيني‌هاي اوليه پس از حذف ارز ترجيحي. اما افزايش نرخ دلار و رشد هزينه‌هاي حمل‌ونقل، از چالش‌هاي اصلي اين صنعت به شمار مي‌روند. عليرضا شريفي معتقد است تداوم روند افزايشي نرخ ارز مي‌تواند در ماه‌هاي آينده به افزايش دوباره قيمت روغن منجر شود.
احتمال افزايش قيمت روغن
در ماه‌هاي آينده
به گزارش «تعادل»، بازار روغن خوراكي در ماه‌هاي اخير، هم‌زمان با حذف ارز ترجيحي و افزايش هزينه‌هاي تأمين مواد اوليه، تغييرات قابل‌توجهي را تجربه كرده است. اگرچه در شرايط فعلي بازار روغن خوراكي در شرايطي از مرحله نگراني بابت كمبود و اختلال در عرضه فاصله گرفته كه ثبات نسبي بازار به معناي پايان چالش‌هاي اين صنعت نيست. افزايش نرخ ارز، رشد هزينه‌هاي تأمين مواد اوليه، مطالبات ارزي معوق و هزينه‌هاي ناشي از تنش‌هاي منطقه‌اي، معادله قيمت‌گذاري اين محصول را با فشارهاي تازه‌اي روبرو كرده است. به نظر مي‌رسد در ماه‌هاي پيش‌رو، برخلاف وضعيت فعلي عرضه، مهم‌ترين دغدغه بازار روغن نه دسترسي به كالا، بلكه حفظ قيمت‌ها و توان تأمين مواد اوليه باشد؛ موضوعي كه احتمال افزايش دوباره قيمت روغن را تقويت مي‌كند. از سوي ديگر، مطالبات ارزي معوق فعالان اين صنعت و نگراني‌ها درباره تأمين برخي مواد اوليه، از جمله روغن پالم، بر پيچيدگي شرايط افزوده است. براي بررسي وضعيت بازار روغن، چشم‌انداز قيمت‌ها و مهم‌ترين چالش‌هاي پيش روي اين صنعت، با دبير انجمن صنايع روغن نباتي، به گفت‌وگو پرداختيم. عليرضا شريفي، با تشريح آخرين وضعيت توليد، عرضه و واردات روغن خوراكي در كشور، از نبود كمبود جدي در بازار خبر داد و گفت: اگر روند افزايش نرخ ارز ادامه پيدا كند، احتمال افزايش قيمت روغن در ماه‌هاي آينده وجود دارد. دبير انجمن صنايع روغن نباتي در پاسخ به پرسش «تعادل» درباره وضعيت توليد و عرضه روغن خوراكي در كشور اظهار كرد: در ۶ ماهه نخست امسال، ميزان مصرف روغن به يك ميليون و ۶۲ هزار تن رسيده كه رقمي به‌مراتب بالاتر از پيش‌بيني‌هاي اوليه بوده است. به گفته او، انتظار مي‌رفت پس از حذف ارز ترجيحي، مصرف روغن در دوره شش‌ماهه ابتدايي سال به كمتر از ۸۰۰ تا ۸۵۰ هزار تن برسد، اما آمارهاي موجود از تحقق رقمي بالاتر از اين برآورد حكايت دارد. شريفي با تأكيد بر اينكه در حال حاضر عرضه روغن در بازار با مشكل خاصي مواجه نيست، افزود: در مراكز و فروشگاه‌هاي مختلف حتي عرضه روغن با تخفيف نيز مشاهده مي‌شود و از نظر تأمين و توزيع، كمبود جدي وجود ندارد. دبير انجمن صنايع روغن نباتي در پاسخ به پرسش «تعادل» درباره ميزان افزايش قيمت اين محصول پس از حذف ارز ترجيحي توضيح داد: به‌طور متوسط، قيمت مصرف‌كننده روغن نسبت به اواخر دوره تخصيص ارز ترجيحي حدود ۳۸۰ درصد افزايش يافته است. به اين ترتيب، اگر شاخص قيمت را پيش از دي‌ماه سال گذشته ۱۰۰ در نظر بگيريم، اين شاخص اكنون به حدود ۴۸۰ رسيده است. او با اشاره به تغييرات نرخ ارز خاطرنشان كرد: با در نظر گرفتن تغييرات نرخ دلار، قيمت روغن در شرايط فعلي همچنان در نقاط مختلف كشور در دسترس است و حتي در برخي مراكز با تخفيف عرضه مي‌شود. شريفي در پاسخ به پرسش «تعادل» درباره احتمال افزايش مجدد قيمت روغن در ماه‌هاي آينده گفت: قيمت فروش صرفاً تابع ميزان عرضه نيست و قيمت تمام‌شده محصول نيز نقش تعيين‌كننده‌اي در آن دارد. زماني كه نرخ دلار حدود ۱۱۲ هزار و ۵۰۰ تومان بود، شرايط هزينه‌اي با امروز تفاوت داشت؛ اكنون نرخ دلار به حدود ۱۸۲ هزار و ۷۰۰ تومان رسيده است. او تصريح كرد: اگر روند افزايش نرخ ارز ادامه پيدا كند، احتمال دارد در ماه‌هاي آينده با افزايش قيمت روغن مواجه شويم.
اختلالي در واردات
و تأمين مواد اوليه نداريم
دبير انجمن صنايع روغن نباتي در پاسخ به پرسش ديگر «تعادل» درباره وضعيت واردات روغن و تأثير شرايط منطقه‌اي و محدوديت‌هاي احتمالي بر تأمين مواد اوليه نيز گفت: در حال حاضر، عمده واردات روغن از مسيرهاي شمالي كشور انجام مي‌شود و بخشي از واردات نيز از مرزهاي غربي و مقدار محدودي از مسير جنوب صورت مي‌گيرد. در شرايط فعلي مشكل خاصي در اين مسيرها وجود ندارد. او با اشاره به منابع تأمين انواع روغن و مواد اوليه مورد نياز صنعت افزود: بخش عمده دانه آفتابگردان از روسيه تأمين مي‌شود و دانه سويا نيز عمدتاً از امريكاي جنوبي وارد كشور مي‌شود. بخش محدودي از روغن خام نيز از تركيه وارد مي‌شود. به گفته شريفي، روغن سويا از طريق روغن‌كشي دانه‌هاي داخلي و وارداتي تأمين مي‌شود و بخش عمده روغن آفتابگردان نيز به منابع وارداتي وابسته است. روغن كلزا نيز عمدتاً از روسيه تأمين مي‌شود و در اين بخش‌ها مشكل حادي وجود ندارد. او در عين حال، روغن پالم را يكي از بخش‌هايي دانست كه نگراني‌هايي درباره تأمين آن وجود دارد، هرچند تأكيد كرد كه در حال حاضر مشكل حادي در تأمين روغن و مواد اوليه مورد نياز صنعت گزارش نمي‌شود.
مطالبات ارزي؛ مطالبه بي‌پاسخ صنعت
شريفي در پاسخ به پرسش «تعادل» درباره مهم‌ترين مطالبات و دغدغه‌هاي فعالان صنعت روغن گفت: يكي از مهم‌ترين نگراني‌هاي فعالان اين صنعت، وصول مطالبات ارزي معوق است. در اين زمينه موضوع مطالبات ارزي حدود چهار ميليارد دلاري مطرح است و بر اساس اظهارات مطرح‌شده، دستورالعملي براي تعيين تكليف اين مطالبات در دست پيگيري قرار گرفته است. او ابراز اميدواري كرد كه اين موضوع در آبان‌ماه تعيين تكليف شود و بخشي از مطالبات پرداخت شود. دبير انجمن صنايع روغن نباتي با تأكيد بر اينكه فعالان صنعت انتظار ندارند تمام مطالبات به‌صورت يكجا پرداخت شود، توضيح داد: شرايط كشور و محدوديت‌هاي موجود را درك مي‌كنيم، اما دست‌كم بايد وضعيت اين مطالبات مشخص شود. شركت‌ها در كنار مطالبات ارزي خود، به بانك‌هاي داخلي نيز بدهكار هستند؛ بنابراين انتظار مي‌رود تا زمان تعيين تكليف مطالبات، فشار ناشي از بدهي‌ها، از جمله جريمه‌ها و تبعات مالي، متوقف يا مديريت شود. او با اشاره به مطرح شدن احتمال پرداخت بخشي از مطالبات در آينده نزديك افزود: اميدواريم وعده‌هاي مطرح‌شده در اين زمينه هرچه زودتر عملياتي شود تا فعالان صنعت بتوانند با اطمينان بيشتري براي تأمين مواد اوليه و ادامه فعاليت برنامه‌ريزي كنند.
افزايش هزينه‌هاي بيمه واردات
شريفي در بخش ديگري از گفت‌وگو با «تعادل»، درباره تأثير تنش‌هاي منطقه‌اي بر هزينه‌هاي واردات اظهار كرد: با وجود اينكه تاكنون مشكل حادي در تأمين روغن و مواد اوليه ايجاد نشده، فضاي ناشي از جنگ و تنش‌هاي منطقه‌اي بر برخي هزينه‌هاي مرتبط با تجارت اثر گذاشته است. او ميزان افزايش هزينه بيمه را حدود ۷ تا ۱۰ درصد برآورد كرد؛ افزايشي كه به گفته وي، در مقايسه با رشد هزينه‌ها در برخي حوزه‌هاي ديگر، رقم محدودتري محسوب مي‌شود. دبير انجمن صنايع روغن نباتي در جمع‌بندي وضعيت اين صنعت تأكيد كرد كه در شرايط فعلي، مساله اصلي صنعت روغن بيش از آنكه كمبود عرضه باشد، به نوسانات نرخ ارز، احتمال افزايش قيمت تمام‌شده، تعيين تكليف مطالبات ارزي معوق و مديريت هزينه‌هاي تأمين مواد اوليه بازمي‌گردد.
