بحران گازوييل جهان تا نيمه 2027 ادامه دارد
اختلال پالايشگاهها و اُفت صادرات روسيه و خاورميانه، بحران گازوييل را تا نيمه 2027 تداوم ميدهد. به گزارش تسنيم، محدوديت عرضه گازوييل در بازار جهاني ممكن است تا نيمه سال 2027 ادامه پيدا كند؛ وضعيتي كه در پي آسيب ديدن پالايشگاههاي خاورميانه و روسيه، اختلال در صادرات فرآوردههاي نفتي و به تعويق افتادن تعميرات پالايشگاهها در ساير مناطق جهان تشديد شده است.
اختلال پالايشگاهها و اُفت صادرات روسيه و خاورميانه، بحران گازوييل را تا نيمه 2027 تداوم ميدهد. به گزارش تسنيم، محدوديت عرضه گازوييل در بازار جهاني ممكن است تا نيمه سال 2027 ادامه پيدا كند؛ وضعيتي كه در پي آسيب ديدن پالايشگاههاي خاورميانه و روسيه، اختلال در صادرات فرآوردههاي نفتي و به تعويق افتادن تعميرات پالايشگاهها در ساير مناطق جهان تشديد شده است.
براساس گزارشي كه ايرينا اسلاو در پايگاه خبري اويلپرايس منتشر كرده است؛ با وجود تلاش توليدكنندگان خارج از مناطق درگير براي افزايش توليد، ظرفيت موجود براي جبران كاهش عرضه كافي نيست و افزايش تقاضاي فصلي در ماههاي سرد سال نيز ميتواند فشار بيشتري بر قيمت سوخت وارد كند،
در اين شرايط، تحليلگران معتقدند توافق امريكا و روسيه براي ارسال گازوييل به بازار اين كشور نيز نميتواند بهتنهايي تغيير محسوسي در وضعيت عرضه جهاني ايجاد كند.
يكي از عوامل اصلي تداوم بحران، آسيب ديدن تأسيسات پالايشي در خاورميانه است. پالايشگاه باپكو در بحرين كه در هفتههاي ابتدايي جنگ هدف حملات منتسب به ايران قرار گرفت، اكنون به حدود 75درصد ظرفيت كامل خود بازگشته است؛ با اين حال، پالايشگاه جيزان عربستانسعودي همچنان از مدار توليد خارج است.
اين پالايشگاه با ظرفيت روزانه 400 هزار بشكه، يكي از مراكز مهم پالايش نفت عربستان در ساحل درياي سرخ بهشمار ميرود و در ماههاي گذشته چندين بار هدف حمله قرار گرفته است.كنار محدوديتهاي توليد در خاورميانه، صادرات گازوييل روسيه نيز با اُفت قابلتوجهي روبهرو شده است. براساس اين گزارش، حملات پهپادي اوكراين موجب شده است حدود نيمي از پالايشگاههاي روسيه براي ماهها از مدار خارج شوند، اين وضعيت علاوه بر كاهش عرضه صادراتي، به كمبود سوخت در بازار داخلي روسيه و اعمال ممنوعيت صادرات گازوييل منجر شده است.
مجموع اين تحولات، عرضه فرآوردههاي نفتي از دو منطقه مهم توليدكننده را محدود كرده و فشار مضاعفي بر بازار جهاني وارد آورده است.
يكي از نكات مهم گزارش، تفاوت وضعيت صادرات نفت خام و فرآوردههاي نفتي از تنگه هرمز است. براساس دادههاي برخي سامانههاي رديابي كشتيها، جريان عبور نفت خام از اين تنگه به سطوحي نزديك به پيش از جنگ بازگشته است، اما صادرات فرآوردههاي نفتي همچنان با محدوديت مواجه است.
حمل محمولههاي سوختي بهدليل اشتعالپذيري بيشتر، در شرايط حمله به كشتيها با ريسك بالاتري همراه است، همچنين فرآوردههاي نفتي معمولاً با نفتكشهاي كوچكتري حمل ميشوند و همين موضوع ميتواند بر روند انتقال محمولهها اثر بگذارد.
ازسوي ديگر، پالايشگاههاي خارج از خاورميانه و روسيه نيز طي ماههاي گذشته با حداكثر ظرفيت فعاليت كردهاند تا بخشي از كمبود عرضه را جبران كنند، اين پالايشگاهها تعميرات دورهاي خود را به تعويق انداختهاند، اما ادامه اين روند ميتواند احتمال خرابي تجهيزات و توقفهاي ناخواسته توليد را افزايش دهد، به اين ترتيب، حتي اگر صادرات نفت خام بهبود يابد، بازگشت عرضه گازوييل به سطح عادي همچنان به احياي ظرفيت پالايش و عادي شدن صادرات فرآوردهها وابسته خواهد بود. در همين شرايط، دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا، از توافق با ولاديمير پوتين براي تأمين گازوييل موردنياز امريكا از روسيه خبر داده است. براساس گزارش اويلپرايس، نخستين محموله اين توافق شامل حدود 40 هزار تن، معادل تقريباً 300 هزار بشكه گازوييل با گوگرد بسيار پايين، هفته گذشته بندر پريمورسك روسيه در درياي بالتيك را ترك كرده است.
رابين ميلز، مديرعامل شركت مشاوره انرژي قمر انرژي، با اشاره به حجم اين محموله اعلام كرده است كه ميزان گازوييل ارسالي كمتر از يكدهم مصرف روزانه امريكا است، ازاينرو، تحليلگران تأثير اين توافق بر عرضه جهاني و قيمت گازوييل را محدود ارزيابي ميكنند، اين محموله بهتنهايي نميتواند كمبود موجود را جبران كند و انتظار نميرود پيش از انتخابات مياندورهاي امريكا در 3 نوامبر نيز كاهش محسوسي در قيمت سوخت ايجاد كند.
افزايش تقاضاي فصلي، يكي ديگر از عواملي است كه ميتواند بحران را تشديد كند. با نزديك شدن به زمستان در نيمكره شمالي، تقاضا براي سوختهاي گرمايشي افزايش مييابد؛ موضوعي كه بهويژه در امريكا ميتواند فشار بيشتري بر بازار گازوييل وارد كند.
براساس اظهارات پاتريك ديهان، رييس بخش تحليل نفت شركت گسبادي، ميانگين قيمت گازوييل در امريكا همچنان بالاتر از 6 دلار بهازاي هر گالن قرار دارد و قيمت بنزين نيز احتمالاً بالاتر از 4 دلار باقي خواهد ماند. وي تأكيد كرده است كه با وجود اقدامات دولت امريكا براي كاهش فشار قيمت سوخت، ازجمله كاهش ماليات سوخت در برخي ايالتها، قيمتها همچنان در سطح بالايي قرار دارند.
براساس دادههاي ارايهشده در اين گزارش، قيمت بنزين امريكا حدود 42.3 سنت بهازاي هر گالن بالاتر از ميانگين روز انتخابات سال 2022 است. قيمت گازوييل نيز نزديك به يك دلار در هر گالن بالاتر از ميانگين 5.33دلاري آن در روز انتخابات سال 2022 قرار دارد.
اين ارقام نشان ميدهد كه قيمت هر دو سوخت در مسير ثبت بالاترين سطح خود در روز انتخابات امريكا قرار گرفتهاند؛ هرچند اين موضوع بهمعناي ثبت ركورد تاريخي قيمت در تمام روزهاي سال نيست.
چشمانداز عرضه در سال آينده نيز با محدوديتهايي همراه است. براساس ارزيابي مورگان استنلي، بازار جهاني سوخت دستكم تا اواسط سال 2027 با شرايط عرضه محدود مواجه خواهد بود.
اين موسسه مالي پيشبيني كرده است كه در سهماهه دوم سال 2027، حجم ظرفيت پالايشي خارجشده از مدار بهدليل تعميرات برنامهريزيشده، به حدود 2.5 برابر ميزان معمول تعميرات بهاره پالايشگاهها در سطح جهان برسد.
اين تعميرات كه بخشي از آن بهدليل تعويق برنامههاي نگهداري در سال جاري انباشته شده است، ميتواند ظرفيتي بيش از مجموع ظرفيت پالايشي فعلي خارج از مدار در خاورميانه و روسيه را از دسترس خارج كند.
آژانس بينالمللي انرژي نيز در گزارش ماهانه بازار نفت اكتبر خود هشدار داده است كه محدوديت عرضه در بازار گازوييل و گازوييل گرمايشي احتمالاً تا ميانه سال آينده ادامه خواهد داشت.