آغاز بارش‌هاي فراگيرتر از نيمه دوم آبان‌ماه
رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور با اشاره به تداوم هواي گرم‌تر از نرمال در روزهاي آينده گفت: انتظار مي‌رود از حدود دو هفته آينده، شرايط بارشي كشور بهبود يابد و در نيمه دوم پاييز، به‌ويژه در مناطق غربي و جنوب‌غربي، شاهد بارش‌هاي مناسب‌تري باشيم.
رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور با اشاره به تداوم هواي گرم‌تر از نرمال در روزهاي آينده گفت: انتظار مي‌رود از حدود دو هفته آينده، شرايط بارشي كشور بهبود يابد و در نيمه دوم پاييز، به‌ويژه در مناطق غربي و جنوب‌غربي، شاهد بارش‌هاي مناسب‌تري باشيم. احد وظيفه، رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور در گفت‌وگو با ايلنا با تشريح آخرين وضعيت پيش‌بيني‌هاي جوي كشور اظهار كرد: پيش‌بيني‌هاي هواشناسي براي بازه‌هاي زماني حدود ۱۰ روز تا دو هفته، عمدتاً به وضعيت جوي مربوط مي‌شود؛ اما عواملي مانند رطوبت خاك و دماي سطح آب درياها براي بررسي روندهاي بلندمدت‌تر اهميت دارند. وي افزود: طي دو هفته اخير، موج گرماي قابل‌توجهي بخش وسيعي از خاورميانه، آسياي ميانه و حتي بخش‌هايي از روسيه را تحت تأثير قرار داده است. در اين مناطق، عمدتاً شاهد هواي گرم، آسمان صاف و نبود بارش بوده‌ايم. اين شرايط كشورهايي مانند عراق، سوريه، كشورهاي عربي، ايران، افغانستان و بخش‌هايي از آسياي ميانه تا مناطق شمالي روسيه را دربر گرفته است. رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور ادامه داد: در مقابل، بخش‌هايي از اروپاي غربي تا تركيه تحت تأثير سامانه‌هاي بارشي قرار داشته‌اند. استقرار توده هواي گرم در منطقه ما مانع از آن شده است كه سامانه‌هاي واردشده از شرق مديترانه به سمت شرق حركت كنند و فلات ايران و خاورميانه را تحت تأثير قرار دهند.
پيش‌بيني بارش‌هاي پاييزي به معناي وقوع قطعي سيل نيست
وي در ادامه، با اشاره به بحث‌هاي مطرح‌شده درباره پديده ال‌نينو و احتمال بارش‌هاي فراتر از نرمال در اواخر تابستان و اوايل پاييز اظهار كرد: پيش‌بيني‌هاي فصلي قطعيت ندارند و صرفاً محتمل‌ترين سناريوها را نشان مي‌دهند. بنابراين، نمي‌توان بر اساس اين پيش‌بيني‌ها با اطمينان گفت كه بارش‌ها حتماً بيش از حد نرمال خواهند بود يا پديده‌هايي مانند سيل رخ خواهند داد. رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور توضيح داد: پيش‌بيني دقيق‌تر پديده‌هايي مانند بارش‌هاي شديد و سيلاب، معمولاً در بازه‌هاي زماني كوتاه‌تر و از طريق پيش‌بيني‌هاي روزانه، به‌ويژه يك هفته تا ۱۰ روز پيش از وقوع، امكان‌پذير است. همچنين، پيش‌بيني بارش فراتر از نرمال در فصل پاييز، ميانگين بارش در كل اين فصل را دربر مي‌گيرد و نمي‌توان آن را مستقيماً به يك ماه يا يك بازه دو هفته‌اي تعميم داد.
وظيفه با بيان اينكه بارش‌هاي ثبت‌شده در برخي مناطق كشور تاكنون در محدوده نرمال و حتي بالاتر از آن بوده است، افزود: نمي‌توان گفت پيش‌بيني‌هاي فصلي تاكنون كاملاً نادرست بوده‌اند. با اين حال، انتظارات عمومي درباره پيامدهاي ال‌نينو، تحت تأثير بازتاب‌هاي رسانه‌اي، بيش از اندازه افزايش يافته است. وي تأكيد كرد: ال‌نينو به معناي وقوع قطعي سيل يا حاكم‌شدن شرايط ترسالي نيست و صرفاً مي‌تواند احتمال برخي الگوهاي بارشي را تغيير دهد. براساس پيش‌بيني‌هاي فعلي، انتظار مي‌رود پس از حدود دو هفته، سامانه‌هاي بارشي مناسب‌تري وارد كشور شوند و در نيمه دوم پاييز، شرايط بارندگي بهبود يابد.
تداوم هواي گرم‌تر از نرمال در هفته جاري و آينده
رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور با اشاره به وضعيت بارش در تهران و ساير مناطق كشور گفت: در يك هفته تا ۱۰ روز آينده، بارش‌هاي ضعيفي به‌ويژه در دامنه‌ها و ارتفاعات پيش‌بيني مي‌شود، اما انتظار مي‌رود بارش‌هاي فراگيرتر پس از حدود دو هفته آغاز شوند. وي افزود: به‌طور معمول، بارش‌هاي قابل‌توجه در تهران و بسياري از مناطق كشور از نيمه دوم پاييز آغاز مي‌شوند. تهران نيز معمولاً در مهرماه بارندگي زيادي ندارد، هرچند بارش‌هاي ثبت‌شده در برخي مناطق تاكنون، در مقايسه با ميانگين‌هاي تاريخي، وضعيت نسبتاً مناسبي داشته‌اند. به‌طور كلي، انتظار مي‌رود از نيمه دوم آبان، فعاليت سامانه‌هاي بارشي به‌ويژه در مناطق غربي و جنوب‌غربي كشور افزايش يابد.
وظيفه درباره وضعيت دمايي كشور نيز اظهار كرد: در ادامه هفته جاري و هفته آينده، دماي هوا همچنان گرم‌تر از شرايط نرمال اين موقع از سال خواهد بود. اگرچه روند دما كاهشي است، اين كاهش به‌اندازه‌اي نيست كه به افت محسوس دما منجر شود؛ بنابراين، در مجموع، هواي گرم‌تر از معمول در روزهاي آينده ادامه خواهد داشت.
چرا تركيه پربارش‌تر از ايران است؟
وي در ادامه، درباره تفاوت وضعيت بارندگي در ايران و تركيه و همزماني بارش‌هاي زياد در تركيه با خشكسالي در ايران گفت: اقليم كشورها با يكديگر تفاوت‌هاي قابل‌توجهي دارد و اين تفاوت‌ها بر ميزان و توزيع بارش تأثير مي‌گذارند. رييس مركز ملي اقليم و مديريت بحران خشكسالي سازمان هواشناسي كشور افزود: ميانگين بارش سالانه تركيه حدود ۵۷۰ ميلي‌متر است؛ به اين معنا كه به‌طور متوسط، سالانه حدود ۵۷۰ ليتر بارش در هر مترمربع از اين كشور دريافت مي‌شود. در مقابل، ميانگين بارش سالانه ايران حدود ۲۳۵ ميلي‌متر است كه معادل ۲۳۵ ليتر بارش در هر مترمربع در سال خواهد بود.
به گفته وي، اين تفاوت به عوامل متعددي ازجمله مسير انتقال رطوبت، ويژگي‌هاي جغرافيايي، دسترسي به پهنه‌هاي آبي و نحوه حركت و تعامل سامانه‌هاي جوي مربوط مي‌شود. بنابراين، تفاوت ميزان بارش در ايران و تركيه را نمي‌توان صرفاً به عملكرد يك سامانه بارشي يا يك عامل اقليمي نسبت داد.
تفاوت چشمگير بارش در كشورهاي مختلف و مناطق ايران
وظيفه با اشاره به تفاوت ميانگين بارش در كشورهاي مختلف اظهار كرد: ميانگين بارش سالانه در امارات متحده عربي حدود ۷۰ ميلي‌متر است كه با اقليم خشك و بياباني اين كشور تناسب دارد. در تركيه، اين ميزان به حدود ۶۰۰ ميلي‌متر مي‌رسد؛ در سوييس، به دليل ويژگي‌هاي كوهستاني و شرايط جوي، ميانگين بارش سالانه حدود ۱۵۰۰ ميلي‌متر است و در انگليس نيز اين ميزان به حدود ۱۰۰۰ ميلي‌متر مي‌رسد. وي افزود: در داخل ايران نيز تفاوت‌هاي اقليمي و بارشي قابل‌توجهي وجود دارد. براي نمونه، ميانگين بارش سالانه در استان گيلان نزديك به ۱۰۰۰ ميلي‌متر است. در مناطق مرزي، از جمله آذربايجان غربي نيز موقعيت جغرافيايي، ناهمواري‌ها و مسير انتقال رطوبت بر توزيع بارش تاثير مي‌گذارند؛ به‌گونه‌اي كه دامنه‌هاي كوهستاني معمولاً بارش بيشتري دريافت مي‌كنند، درحالي كه در برخي نواحي شرقي و مناطق نزديك به درياچه اروميه، ميزان بارش كمتر است.
