چرا مردم از تعدد سامانه‌ها شكايت دارند؟
يكي از مشكلات اين روزهاي مردم سردرگمي در بين سامانه‌هاي مختلفي است كه قرار بوده كارشان را راه بيندازد اما به جاي آنكه با الكترونيكي شدن خدمات، كار مردم را راحت كنند، خودشان تبديل به يك دردسر جديد شده و موجب نارضايتي، كلافگي و گرفتاري بيشتر مردم شدند.
يكي از مشكلات اين روزهاي مردم سردرگمي در بين سامانه‌هاي مختلفي است كه قرار بوده كارشان را راه بيندازد اما به جاي آنكه با الكترونيكي شدن خدمات، كار مردم را راحت كنند، خودشان تبديل به يك دردسر جديد شده و موجب نارضايتي، كلافگي و گرفتاري بيشتر مردم شدند. به گزارش ايسنا، شكايت و نارضايتي مردم از تكثر و تعدد سامانه‌ها دقيقاً از جايي شروع شد كه قرار بود با الكترونيكي شدن خدمات، سامانه‌ها كار مردم را راحت كنند اما نه تنها اين اتفاق نيفتاد، بلكه شكل كاغذبازي سنتي به بروكراسي ديجيتال تبديل شد تا جايي كه به تعبير وزير ارتباطات مردم در جنگلي از سامانه‌ها گم شده‌اند. در گذشته اگر شهروندان بين اتاق‌هاي مختلف يك اداره پاس‌كاري مي‌شدند تا مثلاً وامي بگيرند يا كسب و كاري راه بيندازند، امروز بين وب‌سايت‌ها و سامانه‌هاي مختلف پاس‌كاري مي‌شوند.افراد بايد وارد چهار يا پنج سامانه متعلق به دستگاه‌ها و نهادهاي مختلف شوند در حالي كه هر سامانه خطاي خاص خودش را مي‌دهد و كاربر نمي‌داند در صورت بروز مشكل بايد به پشتيباني كدام دستگاه مراجعه كند. يكي ديگر از مشكلات اين است كه با اينكه كارت هوشمند ملي و پايگاه‌هاي اطلاعاتي هويتي، پستي و ملكي در كشور وجود دارند اما تقريبا هر سامانه‌اي مجددا از كاربر اسكن شناسنامه، كارت ملي، كد پستي يا عكس پرسنلي مي‌خواهد. مردم از اين شاكي هستند كه چرا دستگاه‌ها به جاي اتصال به يكديگر و استعلام مستقيم، بار اين جابه‌جايي داده را روي دوش آنها مي‌گذارند. طرح ملي «ايران بوم» درصدد است به موازي‌كاري سامانه‌هاي پراكنده و جزيره‌اي پايان دهد و از ايجاد سامانه‌هاي تكراري و مشابه در دستگاه‌هاي مختلف جلوگيري كند.بر همين اساس و در راستاي ساماندهي و يكپارچگي سامانه‌ها، طرح «ايران‌بوم» به عنوان يكي از برنامه‌هاي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات براي بازطراحي شيوه ارايه خدمات دولتي و حركت به سمت «دولت يكپارچه، تعامل‌پذير و خدمت‌محور» در دست اجرا قرار دارد؛ طرحي كه بر مبناي ظرفيت‌هاي قانوني، به‌ويژه بند «ت» ماده ۱۰۷ قانون برنامه هفتم پيشرفت در دستور كار قرار گرفته است. طرح ايران‌بوم به عنوان بستر حكمراني يكپارچه و هوشمند ديجيتال از چند جنبه مختلف كمك‌كننده است و در حال حاضر در مرحله شناسايي، احصاي داده‌ها و ارزيابي ساختاري قرار دارد. يكي از مشكلات فعلي اين است كه هر دستگاه و سازمان دولتي، سامانه‌هاي پراكنده و جزيره‌اي خودشان را دارند و همين تعدد سامانه‌ها باعث شده ارايه خدمات يكپارچه به مردم و كسب‌وكارها با چالش مواجه شود، از اين جهت طرح ايران بوم به دنبال آن است كه به اين موازي‌كاري‌ها پايان دهد و از ايجاد سامانه‌هاي تكراري و مشابه در دستگاه‌هاي مختلف جلوگيري كند. طرح «ايران‌بوم» قرار است با همكاري وزارتخانه‌ها و سازمان برنامه و بودجه دنبال شود. در اين پروژه، بيش از ۱۶ زيست‌بوم كليدي در حوزه‌هايي مانند لجستيك، سلامت، آموزش، امور مالي و مالياتي شناسايي شده‌اند تا خدمات و فرايندهاي مرتبط در بسترهاي يكپارچه مديريت شوند. هدف ايران بوم آن است كه ساختارهاي جزيره‌اي و كنترل‌محور به سمت دولت پلتفرمي حركت كنند و سامانه‌هاي متعدد و متكثري كه طي دهه‌هاي گذشته در كشور توسعه يافته‌اند، يكپارچه شوند. اخيرا سيد ستار هاشمي - وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات - در نشست هوش مصنوعي و تحول ديجيتال دولت در سازمان برنامه و بودجه، تعدد سامانه‌ها، اختلال در ارايه خدمات و ديجيتالي‌كردن فرايندهاي سنتي بدون بازطراحي آنها را از چالش‌هاي دولت ديجيتال عنوان كرد و با اشاره به مشكلات مردم در استفاده از خدمات الكترونيكي گفت كه مردم در جنگلي از سامانه‌ها گم شدند و كارشان پيچيده‌تر هم شده و مرتب مي‌شنوند كه سامانه قطع است. وي از اجراي پروژه ملي «ايران‌بوم» با همكاري وزارتخانه‌ها و سازمان برنامه و بودجه خبر داده و گفته كه مراحل طراحي و نهايي‌سازي اين پروژه در حال اتمام است و قرار است فراخواني براي مشاركت بخش خصوصي منتشر شود. وزير ارتباطات همچنين با يادآوري رتبه ۱۱۰ ايران در شاخص دولت الكترونيك اعلام كرده كه كشور در حوزه زيرساخت و نيروي انساني وضعيت مناسبي دارد اما كيفيت خدمات ارايه‌شده به مردم همچنان با مشكلاتي روبرو است. بر اساس اعلام سازمان فناوري اطلاعات ايران تا مهر ماه امسال، اطلاعات حدود ۳۲۰۰ سامانه عمومي و مشترك متعلق به بيش از ۲۳۰ دستگاه و سازمان احصا، ۱۲۹۱ سامانه تخصصي در سطح وزارتخانه‌ها و نهادهاي بالادستي شناسايي شده و ۱۰۰ سامانه دولتي نيز به‌طور ويژه زير ذره‌بين رفته است. به اذعان كارشناسان، با اجراي طرح ايران بوم يكپارچه‌سازي سامانه‌ها و تجميع سامانه‌هاي عمومي و مشترك در قالب يك چارچوب واحد صورت مي‌گيرد و ارايه خدمات بر اساس نياز مردم و كسب‌وكارها و فارغ از مرزبندي‌هاي سازماني انجام مي‌شود تا افراد بتوانند خدمت را از هر نقطه‌اي و بدون مراجعه به چند دستگاه دريافت كنند. بر اساس اعلام سازمان فناوري اطلاعات ايران، تا مهر ماه امسال اطلاعات حدود ۳۲۰۰ سامانه عمومي و مشترك متعلق به بيش از ۲۳۰ دستگاه و سازمان احصا و تحليل شده است.همچنين ۱۲۹۱ سامانه تخصصي در سطح وزارتخانه‌ها و نهادهاي بالادستي شناسايي شده و ۱۰۰ سامانه دولتي نيز به‌طور ويژه زير ذره‌بين رفته‌اند تا ضرورت ايجاد آنها بررسي شود، ظرفيت‌هاي مشابهشان شناسايي و جلوي موازي‌كاري آنها گرفته شود. كارشناسان معتقدند طرح‌هايي مثل «ايران‌بوم» يا «پنجره ملي خدمات دولت هوشمند» بايد به معناي واقعي معضل تعدد سامانه‌ها و سردرگمي شهروندان را برطرف كنند. اگر قرار باشد يك سامانه ديگر فقط به فهرست ۳۲۰۰ سامانه اضافه شود، گرهي باز نمي‌شود بنابر اين راه‌حل واقعي اين است كه به سمت حذف فيزيكي سامانه‌هاي تكراري يا ادغام آنها برويم.
