سهم ۸۰ درصدي بخش خانگي از مصرف گاز در زمستان

با نزديك شدن فصل سرد و خروج ۱۳۰ ميليون مترمكعب از ظرفيت توليد گاز كشور، بر مديريت مصرف خانگي براي تأمين گاز صنايع و تداوم توليد تأكيد شده است.

با نزديك شدن فصل سرد، بحث تأمين گاز كشور اهميت بيشتري پيدا كرده است. به تازگي نيز رييس‌جمهور با اشاره به آسيب‌ديدن ۲۳۰ ميليون مترمكعب از ظرفيت توليد گاز كشور در جريان جنگ تحميلي، اعلام كرده است كه تاكنون حدود ۱۰۰ ميليون مترمكعب از اين ظرفيت به چرخه بازگشته و حدود ۱۳۰ ميليون مترمكعب همچنان از دسترس خارج است.

او تأكيد كرده است: «اگر در خانه‌ها با پوشش گرم‌تر، مصرف گاز را مديريت كنيم و در عين حال اجازه دهيم انرژي مورد نياز كارخانه‌ها و واحدهاي توليدي تأمين شود، به حفظ اشتغال، تداوم توليد و پايداري صنعت كشور كمك كرده‌ايم.» اين سخن نشان مي‌دهد كه مديريت مصرف در بخش خانگي، در شرايط فعلي جايگاه ويژه‌اي دارد.

در طول سال، گاز كشور بين سه گروه اصلي نيروگاه‌ها، صنايع و بخش خانگي تقسيم مي‌شود. اما زمستان كه مي‌رسد، سهم بخش خانگي و واحدهاي تجاري به‌شدت بالا مي‌رود و به اوج مصرف مي‌رسد. دليل اصلي روشن است. سرماي هوا باعث مي‌شود مصرف وسايل گرمايشي بالا برود و بخش خانگي به بزرگ‌ترين مصرف‌كننده گاز تبديل شود.

در چنين شرايطي، چون بخش زيادي از گاز كشور صرف گرمايش مي‌شود، سهم نيروگاه‌ها و صنايع كاهش مي‌يابد. اين كاهش سهم، خودش يك مشكل جدي ايجاد مي‌كند. نيروگاه‌ها براي توليد برق به گاز نياز دارند و صنايع نيز براي حفظ توليد و اشتغال به اين سوخت وابسته‌اند.اگر اين دو بخش با كمبود گاز مواجه شوند، برق و توليد كشور با اختلال روبرو مي‌شود. در چنين شرايطي، مديريت مصرف در بخش خانگي يكي از موثرترين ابزارها است.

به گزارش مهر، مديريت مصرف در بخش خانگي نيازمند مجموعه‌اي از اقدامات است. نخست، استفاده از تجهيزات گرمايشي پربازده. سعيد توكلي، مديرعامل شركت ملي گاز ايران، مي‌گويد: «بخش خانگي نيز يكي از مهم‌ترين حوزه‌هاست، چراكه ۷۰ تا ۸۰ درصد مصرف انرژي يك واحد مسكوني در زمستان به گرمايش اختصاص دارد. به‌ازاي هر يك درجه كاهش دما در محيط، حدود ۲۵ ميليون مترمكعب به مصرف گاز كشور اضافه مي‌شود.»

بنابراين، اگر گرمايش محيط با تجهيزات پربازده مديريت شود، مصرف گاز به‌طور محسوسي كاهش مي‌يابد. در حال حاضر بسياري از خانه‌ها از وسايل قديمي و كم‌بازده استفاده مي‌كنند كه بخش قابل توجهي از گاز را هدر مي‌دهد و همين موضوع، ضرورت جايگزيني اين تجهيزات را دوچندان مي‌كند.

در همين زمينه، شركت‌هاي كارور يا مديريت انرژي مي‌توانند نقش مهمي ايفا كنند. اين شركت‌ها با سرمايه‌گذاري در بهينه‌سازي مصرف، به كاهش هدر رفت انرژي كمك مي‌كنند و از محل گاز صرفه‌جويي‌شده درآمد كسب مي‌كنند. فعاليت اين شركت‌ها، به‌ويژه در بخش ساختمان‌ها و واحدهاي توليدي، مي‌تواند سهم قابل توجهي در بهينه‌سازي مصرف داشته باشد.

دوم، رعايت الگوي مصرف. تنظيم دماي خانه روي ۲۰ درجه سانتي‌گراد، تنظيم دماي شوفاژ يا پكيج روي ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتي‌گراد، پوشيدن لباس گرم و جلوگيري از اتلاف حرارت، اقداماتي است كه هر خانوار مي‌تواند به‌راحتي انجام دهد و اثر بزرگي بر كاهش مصرف دارد.

مديريت مصرف در بخش خانگي، علاوه بر اقدامات فني و قانوني، به همراهي مردم نيز نياز دارد. البته اقدامات خانگي تنها راهكار موجود نيستند و در كنار ساير اقداماتي كه دولت و نهادهاي مختلف بايد انجام دهند، قرار مي‌گيرند.اما همين اقدامات ساده خانوارها وقتي اهميت مضاعف پيدا مي‌كند كه بدانيم كمبود گاز امسال در همه مناطق كشور احساس مي‌شود و به يك منطقه خاص محدود نيست، هرچند در استان‌هاي شمالي كشور اين مشكل حادتر است و اين استان‌ها در روزهاي سرد با تنگناي بيشتري روبرو خواهند شد.بنابراين، مديريت مصرف در هر نقطه از كشور، نه فقط براي رفع كمبود محلي، بلكه براي حفظ تعادل كلي شبكه و تأمين پايدار گاز در سراسر كشور ضروري است. هر درجه صرفه‌جويي مي‌تواند به تأمين گاز براي هموطنانمان در استان‌هاي شمالي و ساير مناطق كمك كند. از اين رو همراهي مردم در اين مقطع، فقط يك توصيه نيست؛ اقدامي است كه به‌طور مستقيم بر زندگي هم‌وطنانمان اثر مي‌گذارد.

تركيب مصرف گاز كشور در روزهاي سرد سال تغيير مي‌كند و بخش خانگي و تجاري سهم بزرگ‌تري از آن را به خود اختصاص مي‌دهد. اين تغيير، مديريت مصرف در بخش خانگي را به يكي از اولويت‌هاي اصلي فصل سرد تبديل مي‌كند.

با به‌كارگيري راهكارهايي مانند استفاده از تجهيزات پربازده، بهينه‌سازي ساختمان‌ها، رعايت الگوي مصرف و همراهي مردم مي‌توان از اين مقطع حساس عبور كرد.

آنچه اهميت دارد، تداوم اين مسير و تبديل آن از يك واكنش فصلي به يك فرهنگ عمومي است تا در سال‌هاي آينده نيز بتوان با تكيه بر ظرفيت‌هاي داخلي، تعادل دايمي در بازار گاز كشور را حفظ كرد.