فرار نقدينگي از بورس
بازار سهام در معاملات در اولين روز كاري هفته تحت‌فشار فروش قرار گرفت و شاخص‌ها رخت سرخ بر تن كردند. اين سرخ‌پوشي در بازار رخ مي‌دهد كه همچنان ريسك‌هاي سياسي و اقتصادي بر روي بازار سرمايه سايه انداخته و به‌نوعي سرمايه‌گذاران ترجيح مي‌دهد كه باتكيه‌بر اين اخبار تصميم بگيرند.
بازار سهام در معاملات در اولين روز كاري هفته تحت‌فشار فروش قرار گرفت و شاخص‌ها رخت سرخ بر تن كردند. اين سرخ‌پوشي در بازار رخ مي‌دهد كه همچنان ريسك‌هاي سياسي و اقتصادي بر روي بازار سرمايه سايه انداخته و به‌نوعي سرمايه‌گذاران ترجيح مي‌دهد كه باتكيه‌بر اين اخبار تصميم بگيرند. از سوي ديگر نرخ دلار بازار نيز تا حدودي كاهشي شده و اين موضوع باعث شده كه سرمايه‌گذاران از بازار نااميد شده و ترجيح دهند نقدينگي خود را از بورس خارج كنند. يكي از مهم‌ترين عواملي كه مي‌تواند پشت افزايش فشار فروش قرار داشته باشد، تشديد نااطميناني نسبت به چشم‌انداز سياسي واحتمال تغيير شرايط اقتصادي و همچنين تغيير نرخ دلار در بازار است. بازار سرمايه بيش از بسياري از بازارها به پيش‌بيني‌پذيري و ثبات نياز دارد؛ چراكه ارزش‌گذاري سهام به انتظارات سرمايه‌گذاران از آينده شركت‌ها، هزينه‌هاي توليد، نرخ ارز و وضعيت كلي اقتصاد وابسته است. زماني كه اين متغيرها با ابهام روبرو مي‌شوند، تصميم‌گيري براي خريد سهام دشوارتر خواهد شد و سرمايه‌گذاران معمولاً بااحتياط بيشتري عمل مي‌كنند. از سوي ديگر، ريسك‌هاي سياسي و نگراني از تحولات مرتبط با جنگ نيز مي‌توانند بر رفتار معامله‌گران اثر بگذارند. افزايش احتمال وقوع اتفاقات پيش‌بيني‌نشده، حتي پيش از آنكه تأثير مستقيمي بر عملكرد شركت‌ها داشته باشد، مي‌تواند انتظارات بازار را تغيير دهد. در چنين شرايطي، سهامداران ممكن است براي جلوگيري از گرفتار شدن در موقعيت‌هاي پرريسك، ترجيح دهند بخشي از دارايي خود را نقد كنند؛ بنابراين، فشار فروش لزوماً به معناي تغيير فوري وضعيت بنيادي شركت‌ها نيست، بلكه مي‌تواند بازتابي از نگراني نسبت به آينده باشد.
از سوي ديگر، رفتار سهامداران در دوره‌هاي پرابهام مي‌تواند به تشديد هيجانات منجر شود. مشاهده افزايش عرضه در بخشي از بازار، گاهي نگراني ساير معامله‌گران را نيز افزايش مي‌دهد و آنها را به فروش دارايي‌هاي خود ترغيب مي‌كند. اين رفتار جمعي مي‌تواند فضاي منفي معاملات را تقويت كند؛ به‌ويژه زماني كه سرمايه‌گذاران براي ارزيابي شرايط آينده، اطلاعات قطعي و روشني در اختيار ندارند.
نسبت‌دادن وضعيت روز اخير بازار به يك عامل مشخص، بدون بررسي جزييات معاملات و رفتار سرمايه‌گذاران، دقيق نخواهد بود. آنچه در چنين شرايطي اهميت دارد، ميزان پايداري فشار فروش و بازگشت اعتماد به فضاي معاملات است؛ موضوعي كه مي‌تواند در ادامه، بر تصميم‌گيري سهامداران و جهت‌گيري بازار اثرگذار باشد.
بازار از دريچه معاملات
بازار سهام در پايان معاملات اولين روز كاري هفته يعني شنبه با افت سنگين شاخص‌هاي كل و هم‌وزن به كار خود پايان داد؛ به‌طوري‌كه شاخص كل بورس بيش از ۱۶۰ هزار واحد كاهش يافت و شاخص كل هم‌وزن نيز افتي بيش از ۳۳ هزار واحد را ثبت كرد.
شاخص كل بورس در پايان معاملات اين روز با كاهش ۱۶۰ هزار و ۵۶۰ واحدي، معادل ۱.۹۱ درصد، به سطح ۸ ميليون و ۲۶۵ هزار و ۱۶۳ واحد رسيد. در همين حال، شاخص كل هم‌وزن نيز مسير نزولي را در پيش گرفت و با افت ۳۳ هزار و ۶۸۷ واحدي، معادل ۱.۵۱ درصد، در ارتفاع ۲ ميليون و ۱۹۲ هزار و ۱۰۸ واحد ايستاد. بررسي وضعيت نمادهاي معاملاتي در پايان روز نيز از شدت عرضه‌ها حكايت دارد. درحالي كه تنها ۱۶۳ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند، تعداد نمادهاي منفي به ۷۰۶ مورد رسيد. اين اختلاف قابل‌توجه نشان مي‌دهد كه تعداد نمادهاي زيان‌ده در معاملات روز اخير به‌مراتب بيشتر از نمادهاي مثبت بوده است. همچنين بازار با ۵۳۷ صف فروش در برابر تنها ۹۱ صف خريد به كار خود پايان داد. فاصله ميان تعداد صف‌هاي فروش و خريد، تصويري روشن از برتري فروشندگان در جريان معاملات ارايه مي‌كند. افزايش صف‌هاي فروش در كنار افت شاخص‌ها نشان مي‌دهد كه تقاضاي موجود نتوانسته است فشار عرضه را در بخش قابل‌توجهي از نمادها جذب كند. ارزش سفارش‌هاي فروش در پايان معاملات به ۲۰ هزار و ۴۸ ميليارد و ۶۰۰ ميليون تومان رسيد؛ درحالي كه ارزش سفارش‌هاي خريد تنها ۴ هزار و ۲۷ ميليارد و ۸۰۰ ميليون تومان بود. به‌اين‌ترتيب، ارزش سفارش‌هاي فروش چندين برابر سفارش‌هاي خريد ثبت شد و شكاف قابل‌توجهي ميان دو سوي معاملات شكل گرفت. اين اختلاف نشان مي‌دهد كه در پايان بازار، حجم تقاضاي ثبت‌شده در سفارش‌ها با فشار عرضه موجود تناسب نداشته است. در چنين شرايطي، افزايش سفارش‌هاي فروش و باقي‌ماندن تعداد زيادي از نمادها در صف فروش، بر دشواري بازگشت تعادل به معاملات افزوده است.
خروج سنگين نقدينگي از بازار
يكي از مهم‌ترين اتفاقات معاملات اين روز، خروج ۷ هزار و ۹۷۳ ميليارد تومان پول از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي بود. اين ميزان خروج نقدينگي در كنار افت شاخص‌هاي بورس، افزايش تعداد نمادهاي منفي و گسترش صف‌هاي فروش، از افزايش تمايل بخشي از سرمايه‌گذاران به خروج از اين بخش بازار حكايت دارد.
آمار مربوط به سرانه خريدوفروش نيز بر برتري فروشندگان تأكيد مي‌كند. سرانه خريد در پايان معاملات ۶۹ ميليون تومان و سرانه فروش ۱۴۱ ميليون تومان ثبت شد. همچنين قدرت خريد به منفي ۲.۰۴ رسيد. اين ارقام نشان مي‌دهد كه ميانگين ارزش معاملات فروشندگان به‌طور محسوسي بالاتر از خريداران بوده و توازن معاملات به سود سمت عرضه تغيير كرده است. در صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز خروج پول به يك هزار و ۵۹۹ ميليارد و ۸۰۰ ميليون تومان رسيد؛ بنابراين، معاملات روز گذشته تنها با خروج نقدينگي از سهام و صندوق‌هاي سهامي همراه نبود، بلكه صندوق‌هاي درآمد ثابت نيز خروج پول را تجربه كردند. هم‌زمان خروج نقدينگي از اين دو گروه، نكته مهمي در بررسي جريان پول بازار است. بر اساس آمار موجود، نمي‌توان نتيجه گرفت كه پول خارج‌شده از سهام مستقيماً به صندوق‌هاي درآمد ثابت منتقل شده است؛ چراكه اين صندوق‌ها نيز با خروج نقدينگي مواجه بوده‌اند.
ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي در پايان روز به ۳۴ هزار و ۵۲۷ ميليارد تومان رسيد و حجم معاملات نيز ۵۸ ميليارد سهم ثبت شد. بررسي روند معاملات روزانه نشان مي‌دهد كه ارزش دادوستدها در نيمه نخست بازار وضعيت نسبتاً مناسبي داشت، اما در نيمه دوم از شتاب معاملات كاسته شد و بازار در نهايت باارزش معاملاتي پايين‌تري نسبت به ميانگين روزهاي اخير به كار خود پايان داد. باتوجه‌به افزايش ارزش معاملات در روزهاي گذشته، ثبت ارزش معاملاتي كمتر از ۴۰ هزار ميليارد تومان را مي‌توان در مقايسه با سطوح اخير، رقمي نسبتاً پايين ارزيابي كرد. به‌اين‌ترتيب، بازار سهام روز شنبه علاوه بر مواجهه با فشار فروش سنگين، نتوانست سطح دادوستدهاي روزهاي پررونق اخير را از نظر ارزش معاملات حفظ كند.
كاهش شتاب معاملات در نيمه دوم روز، در كنار خروج نزديك به ۸ همت پول از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي، نشان مي‌دهد كه عرضه‌هاي موجود با تقاضاي قدرتمندي روبرو نشده‌اند. در چنين فضايي، افت شاخص‌ها و افزايش صف‌هاي فروش با ضعف نسبي تقاضا همراه بوده است.بااين‌حال، ارزش معاملات به‌تنهايي نمي‌تواند جهت حركت بازار در روزهاي آينده را مشخص كند. براي ارزيابي دقيق‌تر وضعيت بورس، بايد روند ورود و خروج نقدينگي، تغيير سرانه خريدوفروش، وضعيت صف‌هاي معاملاتي و رفتار خريداران و فروشندگان در جلسات بعدي نيز موردتوجه قرار گيرد.
بازار سهام در اولين روز كاري هفته رخت سرخ بر تن كرد و شاخص‌هاي بازار سهام توانستند مثبت باشند. در اين روز اغلب نمادهاي بازا رنيز سرخ پوشند و شاهد يك شكاف سنگين ميان خريدوفروش در بازار بوديم. دلايل مختلفي براي اين موضوع وجود دارد؛ اما مهم‌ترين علت سرخ‌پوشي بازار را مي‌توان سيو سرمايه‌گذاران ترس از ريزش بيشتر دانست. در اصل سرمايه‌گذاران اين روزها به واسطه اخبار معامله مي‌كنند و در روزهايي كه ميزان اخبار منفي در بازار افزايش پيدا مي‌كند شاهد منفي‌شدن و افزايش خروج نقدينگي هستيم. البته با يك روز سرخ‌پوشي نمي‌توان براي يك هفته يا كليت بازار تصميم گرفت و روند بازار در ميان‌مدت مشخص مي‌شود.
