كرايه حمل از تركيه به ايران ۸ هزار دلار شد
توقف ۸ هزار كاميون در مرز بازرگان، معطلي ۲۰ تا ۲۵ روزه رانندگان در مرز ريمدان و افزايش كرايه حمل از بنادر تركيه به ايران تا ۸ هزار دلار، نشانه‌هاي تشديد بحران در شبكه حمل‌ونقل بين‌المللي كشور است؛ بحراني كه با فرسودگي ناوگان، ضعف زيرساخت‌هاي مرزي و موانع نوسازي كاميون‌ها گره خورده و به گفته رييس هيات‌مديره انجمن صنفي شركت‌هاي حمل‌ونقل بين‌المللي ايران، هزينه‌هاي لجستيك را به بيش از ۱۰ درصد ارزش كالا رسانده و بخشي از بازارهاي صادراتي ايران را از بين برده است.
توقف ۸ هزار كاميون در مرز بازرگان، معطلي ۲۰ تا ۲۵ روزه رانندگان در مرز ريمدان و افزايش كرايه حمل از بنادر تركيه به ايران تا ۸ هزار دلار، نشانه‌هاي تشديد بحران در شبكه حمل‌ونقل بين‌المللي كشور است؛ بحراني كه با فرسودگي ناوگان، ضعف زيرساخت‌هاي مرزي و موانع نوسازي كاميون‌ها گره خورده و به گفته رييس هيات‌مديره انجمن صنفي شركت‌هاي حمل‌ونقل بين‌المللي ايران، هزينه‌هاي لجستيك را به بيش از ۱۰ درصد ارزش كالا رسانده و بخشي از بازارهاي صادراتي ايران را از بين برده است. افزايش هزينه‌هاي حمل ونقل در شرايطي رخ مي‌دهد كه اختلال در بخش هوايي، مشكلات حمل‌ونقل ريلي و محدوديت‌هاي تجاري، فشار بيشتري بر شبكه جاده‌اي وارد كرده‌اند. در چنين وضعيتي، توقف كاميون‌ها در مرزها نه‌تنها ظرفيت جابه‌جايي كالا را كاهش مي‌دهد، بلكه با افزايش هزينه و تأخير در تحويل محموله‌ها، قدرت رقابت صادركنندگان ايراني را نيز تضعيف مي‌كند. احسان ملك‌زاده، رييس هيات‌مديره انجمن صنفي شركت‌هاي حمل‌ونقل بين‌المللي ايران، با اشاره به ابعاد اين بحران، افزايش كرايه‌ها و كمبود كاميون براي حمل بار به ايران را از مهم‌ترين مشكلات فعالان اين حوزه دانسته است؛ مشكلاتي كه نشان مي‌دهد اختلال لجستيكي ديگر صرفاً مساله شركت‌هاي حمل‌ونقل نيست و مستقيماً تجارت خارجي كشور را تحت تأثير قرار مي‌دهد.ملك‌زاده با اشاره به افزايش نرخ حمل‌ونقل اظهار كرد: در حال حاضر، كرايه حمل از بنادر تركيه به ايران به حدود ۷ هزار و ۹۰۰ تا ۸ هزار دلار رسيده است. به گفته او، يكي از مشكلات اصلي، كمبود كاميون براي حمل بار به سمت ايران است؛ وضعيتي كه تا حد زيادي به توقف طولاني‌مدت كاميون‌ها در پشت مرزها و كاهش دسترسي به ناوگان حمل‌ونقل مربوط مي‌شود. افزايش زمان توقف كاميون‌ها به معناي كاهش تعداد سفرهاي قابل انجام و افزايش هزينه‌هاي عملياتي شركت‌هاست. در نتيجه، صاحبان كالا با كرايه‌هاي بالاتر و زمان تحويل نامطمئن‌تر مواجه مي‌شوند؛ شرايطي كه به‌ويژه براي كالاهاي صادراتي با حاشيه سود محدود، مي‌تواند مزيت رقابتي ايران را كاهش دهد. به گزارش مهر، ملك‌زاده درباره سهم هزينه‌هاي لجستيك از ارزش كالا گفت: در گذشته، بر اساس عرف بين‌المللي، هزينه حمل‌ونقل، بيمه و ساير هزينه‌هاي مرتبط معمولاً حداكثر حدود ۱۰ درصد ارزش كالا را تشكيل مي‌داد، اما اكنون هزينه‌هاي لجستيك بسيار فراتر از اين ميزان رفته است. هرچند افزايش هزينه‌هاي حمل‌ونقل در بسياري از كشورها نيز تحت تأثير رشد نرخ سوخت و ساير هزينه‌ها قرار دارد، اختلال در مرزهاي ايران فشار مضاعفي بر تجارت خارجي وارد مي‌كند. افزايش قيمت تمام‌شده كالاها و تأخير در تحويل محموله‌ها مي‌تواند خريداران خارجي را به سمت تأمين‌كنندگان رقيب سوق دهد. وي درباره فشار بر شبكه جاده‌اي كشور گفت: متأسفانه فشار بر حمل‌ونقل جاده‌اي بسيار افزايش يافته است. در حال حاضر، اختلالات در بخش هوايي و تأثير تحريم‌ها بر اين بخش، در كنار مشكلات بخش ريلي، باعث شده است بخش قابل‌توجهي از بار جابه‌جايي به حمل‌ونقل جاده‌اي منتقل شود. او با اشاره به پيامدهاي افزايش تردد كاميون‌ها افزود: «حمل‌ونقل جاده‌اي نيز ظرفيت و محدوديت‌هاي مشخصي دارد و هنگامي كه حجم تردد كاميون‌ها افزايش پيدا مي‌كند، به‌طور طبيعي ترافيك و توقف در مرزها شكل مي‌گيرد. در حال حاضر، حدود ۸ هزار كاميون در مرز بازرگان متوقف هستند و در ساير مرزها نيز شرايط مشابهي وجود دارد. اين توقف‌ها به مرحله هشدار رسيده و لازم است مسوولان مربوطه براي رفع آن اقدام كنند.ضروري است مسوولان با استفاده از ظرفيت ديپلماسي با كشورهاي همسايه رايزني كنند تا ظرفيت پذيرش كاميون‌ها در مرزهاي مشترك افزايش يابد. با اين حال، حل مشكل صرفاً به مذاكرات ديپلماتيك محدود نمي‌شود. توسعه زيرساخت‌هاي مرزي، هماهنگي ميان دستگاه‌هاي مسوول، افزايش ظرفيت بازرسي و مديريت بهتر صف‌ها نيز ضروري است. در غير اين صورت، حتي افزايش ظرفيت پذيرش در يك مقطع زماني ممكن است نتواند از تكرار صف‌هاي طولاني جلوگيري كند. مشكلات مرزي به بازرگان محدود نيست. ملك‌زاده درباره وضعيت كانتينرهاي ايراني در پاكستان اظهار كرد: متأسفانه كانتينرهاي ايراني همچنان در پاكستان متوقف مانده‌اند و مشخص نيست چه زماني امكان رفع اين مشكل فراهم خواهد شد. او با اشاره به بسته‌بودن مرز ميرجاوه گفت: در حال حاضر، مرز ميرجاوه بسته است و تنها مسير ورودي و خروجي ايران با پاكستان، مرز ريمدان محسوب مي‌شود. اين مرز نيز از استانداردهاي لازم براي مديريت چنين حجمي از تردد برخوردار نيست و اساساً براي تحمل اين ميزان فشار طراحي نشده است. رييس هيات‌مديره انجمن صنفي شركت‌هاي حمل‌ونقل بين‌المللي ايران تأكيد كرد: مرز ريمدان حتي امكانات اوليه مرزي را نيز در اختيار ندارد و متأسفانه رانندگان ايراني بين ۲۰ تا ۲۵ روز پشت اين مرز معطل مي‌مانند. اين ميزان توقف، مشكلات متعددي براي رانندگان و شركت‌هاي حمل‌ونقل ايجاد كرده است. اين ميزان انتظار، ظرفيت ناوگان را براي انجام سفرهاي بعدي كاهش مي‌دهد و هزينه‌هاي مستقيم و غيرمستقيم شركت‌ها را افزايش مي‌دهد. وابستگي مسير به يك گذرگاه با امكانات ناكافي نيز نشان‌دهنده آسيب‌پذيري تجارت منطقه‌اي در برابر اختلالات مرزي است. توقف طولاني كاميون‌ها علاوه بر هزينه‌هاي اقتصادي، خطرات ايمني نيز به همراه دارد. ملك‌زاده با اشاره به آتش‌سوزي اخير در اسلام‌قلعه گفت: چند روز پيش، آتش‌سوزي محدودي در اسلام‌قلعه رخ داد كه خوشبختانه مهار شد و به حادثه بزرگ‌تري تبديل نشد. رييس هيات‌مديره انجمن صنفي شركت‌هاي حمل‌ونقل بين‌المللي ايران هشدار داد: تجمع حجم زيادي از كاميون‌ها در پشت مرزها و توقف طولاني‌مدت آنها مي‌تواند شرايطي ايجاد كند كه با بروز يك جرقه يا حادثه كوچك، مشكلات گسترده‌تري به وجود‌ايد. به گفته او، اصل مساله اين است كه انباشت كاميون‌ها و توقف طولاني آنها در مرزها، احتمال بروز حوادث و گسترش خسارت‌ها را افزايش مي‌دهد. ملك‌زاده درباره پيامدهاي تجاري اين وضعيت نيز تصريح كرد: يكي ديگر از نتايج اين وضعيت، افزايش قيمت تمام‌شده كالاهاست. همچنين، بخشي از بازارهاي صادراتي خود را از دست داده‌ايم و هزينه حمل‌ونقل نيز افزايش يافته است.
