صعود ادامه‌دار بورس
شاخص كل بورس در آخرين روز كاري هفته گذشته وارد محدوده ۸ ميليوني شد و توانست ركوردي جديد در كارنامه خود به ثبت برساند و اين ركوردشكني همچنان ادامه دارد. در معاملات اولين روز كاري هفته يعني شنبه نيز شاهد رشد ادامه‌دار شاخص‌هاي بازار سرمايه بوديم كه شاخص كل بورس توانست در محدوده ۸.۲ ميليوني بايستد.
شاخص كل بورس در آخرين روز كاري هفته گذشته وارد محدوده ۸ ميليوني شد و توانست ركوردي جديد در كارنامه خود به ثبت برساند و اين ركوردشكني همچنان ادامه دارد. در معاملات اولين روز كاري هفته يعني شنبه نيز شاهد رشد ادامه‌دار شاخص‌هاي بازار سرمايه بوديم كه شاخص كل بورس توانست در محدوده ۸.۲ ميليوني بايستد.
بازار سهام هر روز روندهاي جديدي را تجربه مي‌كند؛ اما مساله اساسي اينجاست كه اين روند، روند طبيعي بازار سهام است. در اصل بورس تهران پس از مدت‌ها اصلاح اكنون باتوجه‌به گزارش‌هاي مالي و قيمت‌هاي ارزنده درحال‌رشد بوده و اگر شرايط اينچنين بماند اين رشد ادامه دار خواهد ماند. بازار سهام در معاملات روز شنبه بار ديگر با برتري تقاضا به كار خود پايان داد و شاخص‌هاي بورسي به رشد خود ادامه دادند؛ بااين‌حال، بررسي جزييات معاملات نشان مي‌دهد كه در كنار نشانه‌هاي مثبت از جمله ورود نقدينگي، افزايش ارزش معاملات خرد و برتري تعداد نمادهاي مثبت، همچنان برخي متغيرها از احتياط معامله‌گران حكايت دارند.
افزايش عرضه‌ها در جريان معاملات، منفي بودن قدرت خريد و بالاتر بودن سرانه فروش نسبت به سرانه خريد، پرسش‌هايي را درباره كيفيت تقاضا و پايداري روند صعودي بازار مطرح مي‌كند. در چنين شرايطي، اگرچه عملكرد روز شنبه بورس در مجموع مثبت ارزيابي مي‌شود، اما براي قضاوت درباره تداوم اين روند بايد رفتار نقدينگي و توان بازار در جذب عرضه‌ها را نيز زيرنظر گرفت.
بازار از دريچه معاملات
شاخص كل بورس در پايان معاملات روز شنبه با افزايش ۱۳۴ هزار و ۴۰۶ واحدي، معادل ۱.۶۵ درصد، به سطح ۸ ميليون و ۲۶۵ هزار و ۴۸۶ واحد رسيد. شاخص كل هم‌وزن نيز با رشد ۲۲ هزار و ۹۳ واحدي و افزايش ۱.۰۳ درصدي، در ارتفاع ۲ ميليون و ۱۷۲ هزار و ۵۲۵ واحد ايستاد.
رشد همزمان اين دو شاخص نشان مي‌دهد كه جريان مثبت معاملات تنها به شركت‌هاي بزرگ و شاخص ساز محدود نبوده و بخش قابل توجهي از نمادهاي بازار نيز از افزايش تقاضا برخوردار شده‌اند. در پايان معاملات، ۵۸۶ نماد در محدوده مثبت و ۲۷۱ نماد در محدوده منفي قرار گرفتند؛ تركيبي كه برتري تعداد نمادهاي صعودي را تأييد مي‌كند.
معاملات بورس با تقاضاي مناسب آغاز شد و شاخص كل در دقايق ابتدايي توانست رشد قابل توجهي را تجربه كند. بااين‌حال، در ادامه معاملات، افزايش عرضه‌ها بخشي از رشد اوليه بازار را كاهش داد و شاخص از سقف روزانه خود فاصله گرفت. باوجود اين فشار فروش، فروشندگان نتوانستند مسير كلي معاملات را تغيير دهند و بازار در نهايت با رشد شاخص‌هاي اصلي به كار خود پايان داد.
توانايي بازار در جذب بخشي از عرضه‌هاي شكل‌گرفته، از منظر معاملاتي اهميت دارد. در دوره‌هاي صعودي، افزايش قيمت‌ها معمولاً با شناسايي سود از سوي بخشي از سهامداران همراه مي‌شود. مساله مهم اين است كه آيا تقاضاي تازه مي‌تواند در برابر اين عرضه‌ها مقاومت كند يا فشار فروش به‌تدريج بر جريان معاملات غلبه خواهد كرد. در معاملات روز اخير، حفظ روند مثبت باوجود افزايش عرضه‌ها، نشانه‌اي اميدواركننده بود؛ اما نمي‌توان صرفاً بر مبناي عملكرد يك روز درباره قدرت پايدار خريداران قضاوت كرد. ادامه اين وضعيت به ميزان تقاضاي موثر، رفتار معامله‌گران در مواجهه با رشد قيمت‌ها و توان بازار براي حفظ سطوح به دست‌آمده بستگي دارد.
يكي ديگر از نكات قابل‌توجه معاملات روز شنبه، بهبود ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌هاي سهامي بود. ارزش معاملات اين گروه به ۴۶ هزار و ۴۹۴ ميليارد تومان رسيد و حجم معاملات نيز ۸۸ ميليارد سهم ثبت شد.
مقايسه ارزش معاملات روز مذكور با رقم ۴۲ هزار و ۶۰۵ ميلياردتوماني روز دوشنبه گذشته، از افزايش گردش معاملات حكايت دارد. هرچند اين رشد را نمي‌توان جهشي چشمگير توصيف كرد، اما افزايش ارزش معاملات در كنار رشد شاخص‌ها مي‌تواند نشانه‌اي مثبت از تداوم فعاليت خريداران در بازار باشد. در شرايطي كه شاخص‌ها در مسير صعودي قرار دارند، صرف افزايش قيمت‌ها براي ارزيابي كيفيت رشد كافي نيست. اگر اين حركت با گردش مناسب معاملات و حضور مستمر نقدينگي همراه باشد، مي‌توان به پايداري بيشتر روند اميدوار بود. در مقابل، كاهش ارزش معاملات در روزهاي آينده، به‌ويژه در صورت افزايش فشار فروش، مي‌تواند از تضعيف تقاضا حكايت داشته باشد. ازاين‌رو، تداوم ارزش معاملات در سطوح بالا يكي از متغيرهاي مهم براي ارزيابي وضعيت بورس در روزهاي آينده خواهد بود.
در معاملات روز شنبه، ۲ هزار و ۱۸۴ ميليارد تومان پول به سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي وارد شد. ورود خالص نقدينگي در كنار رشد شاخص‌ها، يكي از مهم‌ترين نشانه‌هاي مثبت بازار بود و نشان داد كه جريان پول در مجموع به نفع اين گروه از دارايي‌ها حركت كرده است.
بااين‌حال، بررسي سرانه خريدوفروش تصوير محتاطانه‌تري از رفتار معامله‌گران ارايه مي‌كند. سرانه خريد در معاملات روز گذشته ۹۴ ميليون تومان و سرانه فروش ۱۰۴ ميليون تومان بود. همچنين قدرت خريد منفي ۱.۱ ثبت شد؛ به اين معنا كه ميانگين سرانه فروش از سرانه خريد بيشتر بوده است.
اين تركيب آماري نشان مي‌دهد كه ورود خالص پول الزاماً به معناي برتري قدرت خريد در تمام بخش‌هاي بازار نيست. ممكن است جريان نقدينگي در مجموع مثبت باشد، اما همزمان برخي معامله‌گران باقدرت بيشتري در حال فروش سهام خود باشند؛ بنابراين، براي ارزيابي كيفيت تقاضا بايد ورود پول را در كنار سرانه خريدوفروش و روند قيمت‌ها بررسي كرد. در بخش سفارش‌هاي بازار نيز كفه تقاضا سنگين‌تر بود. ارزش سفارش‌هاي خريد به ۱۲ هزار و ۷۵۰ ميليارد و ۲۰۰ ميليون تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارش‌هاي فروش ۹۴۰ ميليارد و ۸۰۰ ميليون تومان ثبت شد. همچنين ۳۴۱ صف خريد در برابر ۷۱ صف فروش شكل گرفت.
برتري سفارش‌هاي خريد و بيشتر بودن تعداد صف‌هاي خريد نسبت به صف‌هاي فروش، با فضاي مثبت حاكم بر معاملات همخواني دارد. بااين‌حال، سفارش‌هاي ثبت‌شده و صف‌هاي خريد به‌تنهايي تضميني براي تداوم رشد قيمت‌ها نيستند؛ زيرا وضعيت سفارش‌ها مي‌تواند در طول معاملات تغيير كند و بخشي از تقاضاي فعلي نيز ممكن است با تغيير شرايط بازار عقب‌نشيني كند.
از سوي ديگر، در صندوق‌هاي درآمد ثابت خروج ۴ هزار و ۸۴۳ ميليارد و ۵۰۰ ميليون تومان پول ثبت شد. اين خروج قابل‌توجه، از كاهش منابع سرمايه‌گذاري شده در اين گروه حكايت دارد، اما نمي‌توان بدون اطلاعات تكميلي نتيجه گرفت كه تمام اين منابع مستقيماً به بازار سهام منتقل شده‌اند. مجموع داده‌هاي معاملات روز اخير از برتري نسبي خريداران و ادامه فضاي مثبت بازار سهام حكايت دارد. رشد همزمان شاخص كل و هم‌وزن، افزايش تعداد نمادهاي مثبت، ورود بيش از ۲ همت پول به سهام، بهبود ارزش معاملات خرد و برتري صف‌هاي خريد، همگي از جمله نشانه‌هاي اميدواركننده معاملات روز گذشته هستند.
در مقابل، منفي بودن قدرت خريد و بالاتر بودن سرانه فروش نسبت به سرانه خريد نشان مي‌دهد كه هنوز نمي‌توان تمام مولفه‌هاي بازار را نشانه‌اي از قدرت يكپارچه تقاضا دانست. از اين منظر، پرسش اصلي براي ادامه معاملات اين است كه آيا ورود نقدينگي و تقاضاي موجود مي‌تواند در روزهاي آينده نيز عرضه‌هاي ناشي از شناسايي سود را جذب كند يا خير.
باتوجه‌به روند معاملات و شرايط آن مي‌توان گفت كه روند بورس تهران همچنان صعودي است. در اصل بازار سهام به واسطه ارزندگي روند روبه‌بالا را تجربه مي‌كند و اگر شرايط سياسي تغيير كرد و شاهد اخبار بسيار ناگوار و ناراحت‌كننده باشيم آن زمان بازار سهام روند اصلاحي خواهد داشت و به‌نوعي بورس از محدوده از ۸ ميليوني خارج مي‌شود.
در حال حاضر تمامي مولفه‌ها نشان مي‌دهد كه بورس تهران نسبت به ساير بازارها ارزندگي قابل توجهي دارد و مي‌تواند با ورود نقدينگي قابل توجهي شاهد بود؛ البته اين موضوع درحالي رخ مي‌دهد كه شرايط تغيير نكند؛ چراكه در آن صورت بازار روند اصلاحي خواهد داشت.
