سيمان از سقف دلاري جا ماند
نرخ دلاري سيمان خاكستري در مهرماه ۱۴۰۵ اگرچه نسبت به ماه گذشته اندكي افزايش يافته، اما همچنان فاصله قابل‌توجهي با سطوحي دارد كه اين محصول در سال گذشته تجربه كرده بود.
نرخ دلاري سيمان خاكستري در مهرماه ۱۴۰۵ اگرچه نسبت به ماه گذشته اندكي افزايش يافته، اما همچنان فاصله قابل‌توجهي با سطوحي دارد كه اين محصول در سال گذشته تجربه كرده بود. بررسي روند قيمتي سيمان نشان مي‌دهد اين بازار پس از ثبت سقف ۳۸.۷ دلاري در خردادماه ۱۴۰۴، وارد يك مسير نزولي شد؛ مسيري كه در ادامه شدت گرفت و نرخ هر تن سيمان را تا پايان سال گذشته به محدوده ۱۷ دلار رساند.
اگرچه در بهار امسال نشانه‌هايي از بازگشت نرخ مشاهده شد و قيمت دلاري سيمان در ارديبهشت و خرداد توانست تا محدوده ۲۳ دلار افزايش پيدا كند، اين روند چندان دوام نياورد. از تيرماه بار ديگر مسير اصلاحي در پيش گرفته شد و نرخ دلاري سيمان در مهرماه تنها با رشدي ۰.۹ درصدي نسبت به شهريور به ۲۱.۴ دلار رسيد.
اين وضعيت در شرايطي اهميت بيشتري پيدا مي‌كند كه شركت‌هاي سيماني حاضر در بورس و فرابورس همزمان با افزايش هزينه‌هاي توليد، هزينه انرژي و حمل‌ونقل، با مساله قيمت‌گذاري و حفظ حاشيه سود نيز مواجه هستند. به همين دليل، آنچه براي سهامداران اين گروه اهميت دارد صرفاً افزايش ريالي نرخ سيمان نيست، بلكه ميزان رشد قيمت محصول در مقايسه با نرخ ارز و هزينه‌هاي توليد است.
نرخ دلاري سيمان روي ريل نزولي
روند نرخ دلاري سيمان خاكستري از خردادماه ۱۴۰۴ تصويري متفاوت از وضعيت امروز اين بازار ارايه مي‌دهد. در خرداد سال گذشته، نرخ هر تن سيمان به ۳۸.۷ دلار رسيد و اين سطح به عنوان سقف روند مورد بررسي ثبت شد. پس از آن، بازار به تدريج وارد مسير نزولي شد و نرخ دلاري سيمان در ماه‌هاي بعد كاهش پيدا كرد.در تيرماه ۱۴۰۴ نرخ دلاري سيمان به حدود ۳۱ دلار رسيد. در مرداد و شهريور نيز اين نرخ تقريباً در همين محدوده باقي ماند و به ترتيب ۳۱.۲ و ۳۱ دلار ثبت شد. با اين حال، از مهرماه شدت كاهش بيشتر شد و نرخ سيمان به ۳۰.۳ دلار رسيد.
روند نزولي در ماه‌هاي بعد نيز متوقف نشد. نرخ دلاري سيمان در آبان‌ماه به ۲۹.۶ دلار و در آذرماه به ۲۸.۹ دلار رسيد. اما نقطه مهم اين روند در دي‌ماه رقم خورد؛ جايي كه نرخ سيمان با افتي محسوس به محدوده ۲۰.۳ دلار رسيد.
در بهمن و اسفند نيز كاهش نرخ ادامه داشت تا در نهايت نرخ هر تن سيمان در پايان سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۷ دلار برسد. به اين ترتيب، فاصله ميان سقف ۳۸.۷ دلاري خردادماه و كف ۱۷ دلاري اسفندماه نشان مي‌دهد بازار سيمان طي اين دوره يكي از قابل‌توجه‌ترين افت‌هاي خود را تجربه كرده است.
بهار ۱۴۰۵؛ تلاش سيمان براي بازگشت
با آغاز سال ۱۴۰۵، شرايط براي بازار سيمان تا حدودي تغيير كرد. نرخ دلاري سيمان كه در اسفندماه در محدوده ۱۷ دلار قرار داشت، در فروردين‌ماه به ۱۸.۵ دلار افزايش يافت.اين رشد در ارديبهشت‌ماه شدت بيشتري گرفت و نرخ دلاري سيمان با جهشي قابل توجه به ۲۳.۱ دلار رسيد. در خرداد نيز اين روند ادامه يافت و نرخ به ۲۳.۳ دلار رسيد.
افزايش نرخ در دو ماه ابتدايي بهار مي‌توانست اين انتظار را ايجاد كند كه بازار سيمان پس از پشت سر گذاشتن افت سنگين ماه‌هاي پاياني سال گذشته، بار ديگر در مسير صعود قرار گرفته است. با اين حال، بررسي روند ماه‌هاي بعد نشان داد كه اين بازگشت چندان پايدار نبوده است. از تيرماه، نرخ دلاري سيمان بار ديگر وارد مسير اصلاحي شد. نرخ هر تن سيمان در تيرماه ۲۲.۷ دلار، در مردادماه ۲۲ دلار و در شهريورماه ۲۱.۲ دلار ثبت شد.در مهرماه نيز نرخ تنها اندكي افزايش يافت و به ۲۱.۴ دلار رسيد. بنابراين اگرچه بازار نسبت به كف اسفندماه فاصله گرفته، اما هنوز نتوانسته به سطوحي كه در نيمه نخست سال گذشته تجربه كرده بود بازگردد.
رشد ۰.۹ درصدي
سيگنال صعود يا توقف ريزش؟
يكي از نكات قابل توجه در آمار مهرماه، رشد ۰.۹ درصدي نرخ دلاري سيمان نسبت به شهريورماه است. نرخ سيمان از ۲۱.۲ دلار در شهريور به ۲۱.۴ دلار در مهرماه رسيده است.
با اين حال، نمي‌توان صرفاً بر اساس اين افزايش جزئي، از آغاز يك روند صعودي جديد در بازار سيمان سخن گفت. دليل اصلي اين موضوع آن است كه رشد مهرماه در مقايسه با كاهش‌هاي ماه‌هاي گذشته بسيار محدود است و نرخ فعلي همچنان فاصله زيادي با سقف ثبت‌شده در خردادماه ۱۴۰۴ دارد.
از سوي ديگر، مقايسه سالانه نيز تصوير چندان مثبتي ارايه نمي‌دهد. نرخ دلاري سيمان در مهرماه ۱۴۰۵ در حالي به ۲۱.۴ دلار رسيده كه در مهرماه سال گذشته اين رقم ۳۰.۳ دلار بوده است. به اين ترتيب، نرخ دلاري سيمان طي يك سال حدود ۲۹.۴ درصد كاهش يافته است.
فاصله با سقف نيز قابل توجه است. نرخ ۲۱.۴ دلاري مهرماه حدود ۴۴.۷ درصد پايين‌تر از سقف ۳۸.۷ دلاري خردادماه ۱۴۰۴ قرار دارد. بنابراين بازار سيمان براي بازگشت به بالاترين سطح ثبت‌شده خود، همچنان مسير قابل‌توجهي پيش رو دارد.البته نبايد فراموش كرد كه نرخ فعلي در مقايسه با كف ۱۷ دلاري اسفندماه ۱۴۰۴ حدود ۲۵.۹ درصد افزايش يافته است. اين موضوع نشان مي‌دهد سيمان پس از ثبت كف سال گذشته توانسته بخشي از افت خود را جبران كند، اما اين جبران هنوز به معناي بازگشت كامل بازار به مسير صعودي نيست.
چرا نرخ دلاري سيمان براي بورس
اهميت دارد؟
روند نرخ دلاري سيمان تنها يك شاخص براي بررسي وضعيت بازار اين محصول نيست و براي بازار سرمايه نيز اهميت ويژه‌اي دارد. بخش قابل‌توجهي از صنعت سيمان كشور در بورس و فرابورس حضور دارد و تغييرات نرخ فروش محصول مي‌تواند بر درآمد عملياتي و در نهايت سودآوري اين شركت‌ها اثرگذار باشد.
البته كاهش نرخ دلاري سيمان را نبايد به معناي كاهش مستقيم درآمد ريالي شركت‌هاي سيماني تلقي كرد. قيمت فروش سيمان در بازار داخلي به ريال تعيين مي‌شود و عملكرد شركت‌هاي اين صنعت به عوامل مختلفي وابسته است.
ميزان توليد و فروش، نرخ فروش داخلي، هزينه انرژي، حمل‌ونقل، مواد اوليه و ساير هزينه‌هاي توليد از جمله عواملي هستند كه در نهايت سود شركت‌هاي سيماني را تعيين مي‌كنند.
با اين حال، نرخ دلاري سيمان يك سيگنال مهم درباره قدرت رشد قيمت اين محصول در مقايسه با نرخ ارز ارايه مي‌دهد. اگر قيمت سيمان با سرعتي كمتر از نرخ ارز افزايش پيدا كند، رشد ريالي نرخ فروش الزاماً به معناي افزايش واقعي درآمد شركت از منظر ارزي نخواهد بود.
اين مساله زماني اهميت بيشتري پيدا مي‌كند كه هزينه‌هاي توليد نيز در حال افزايش باشند. در چنين شرايطي، ممكن است شركت سيماني از يك سو شاهد رشد اسمي نرخ فروش باشد، اما از سوي ديگر افزايش هزينه‌ها بخش مهمي از اين رشد را خنثي كند.
چالش اصلي سيماني‌ها
رشد نرخ فروش در برابر رشد هزينه‌ها
براي سهامداران شركت‌هاي سيماني، مساله اصلي تنها اين نيست كه نرخ سيمان افزايش پيدا كند. آنچه اهميت دارد، نسبت ميان رشد نرخ فروش، نرخ ارز و هزينه‌هاي توليد است.
در صورتي كه نرخ فروش سيمان بتواند در ماه‌هاي آينده رشد كند و اين رشد از افزايش هزينه‌هاي توليد جلو بزند، شركت‌هاي سيماني مي‌توانند شرايط بهتري براي حفظ يا حتي بهبود حاشيه سود خود داشته باشند.اما اگر نرخ فروش با محدوديت مواجه باشد و همزمان هزينه انرژي، حمل‌ونقل و ساير هزينه‌هاي توليد افزايش پيدا كند، رشد ريالي درآمد شركت‌ها لزوماً به رشد متناسب سودآوري منجر نخواهد شد.
از اين منظر، روند نرخ دلاري سيمان در ماه‌هاي اخير يك نكته مهم را به فعالان بازار سرمايه يادآوري مي‌كند: رشد قيمت اسمي سيمان به تنهايي نمي‌تواند معيار مناسبي براي ارزيابي عملكرد صنعت باشد و بايد اين رشد در كنار نرخ ارز و هزينه‌هاي توليد مورد بررسي قرار گيرد.
سيمان هنوز با سقف فاصله دارد
در مجموع، نرخ دلاري سيمان خاكستري در مهرماه ۱۴۰۵ به ۲۱.۴ دلار در هر تن رسيده است؛ رقمي كه نسبت به كف ۱۷ دلاري اسفندماه سال گذشته بهبود نشان مي‌دهد، اما همچنان حدود ۴۴.۷ درصد پايين‌تر از سقف ۳۸.۷ دلاري خردادماه ۱۴۰۴ قرار دارد.
رشد ۰.۹ درصدي نرخ در مهرماه نيز فعلاً براي تغيير تصوير كلي بازار كافي نيست. اين افزايش مي‌تواند نشانه‌اي از توقف نسبي روند نزولي باشد، اما براي آنكه بتوان از بازگشت پايدار بازار سخن گفت، بايد در ماه‌هاي آينده شاهد تداوم رشد نرخ فروش باشيم.
براي شركت‌هاي سيماني بورسي، اهميت اين موضوع دوچندان است. اين شركت‌ها در شرايطي فعاليت مي‌كنند كه از يك سو با ضرورت حفظ توليد و فروش مواجه‌اند و از سوي ديگر افزايش هزينه‌ها مي‌تواند حاشيه سود آنها را تحت فشار قرار دهد.
در چنين شرايطي، آنچه مي‌تواند چشم‌انداز صنعت سيمان را براي سهامداران روشن‌تر كند، نه يك افزايش مقطعي در نرخ دلاري محصول، بلكه شكل‌گيري يك روند پايدار در نرخ فروش است؛ روندي كه بتواند همزمان با رشد هزينه‌ها، حاشيه سود شركت‌ها را حفظ كند.بنابراين در ماه‌هاي آينده، توجه بازار سرمايه بيش از گذشته به اين موضوع معطوف خواهد بود كه آيا سيماني‌ها مي‌توانند فاصله ميان نرخ فروش، نرخ ارز و هزينه‌هاي توليد را مديريت كنند يا خير. اگر رشد نرخ فروش شتاب بيشتري بگيرد و هزينه‌ها با سرعت كمتري افزايش يابند، مي‌توان انتظار داشت فشار بر حاشيه سود شركت‌ها كاهش پيدا كند.
در مقابل، تداوم نرخ‌هاي دلاري پايين در كنار رشد هزينه‌هاي توليد مي‌تواند همچنان يكي از مهم‌ترين ريسك‌هاي پيش روي صنعت باشد.در نهايت، نرخ ۲۱.۴ دلاري مهرماه را بايد بيشتر يك نقطه توقف در مسير نزولي دانست تا نشانه قطعي بازگشت سيمان به يك روند صعودي پايدار. بازار براي تغيير اين تصوير، نيازمند چند ماه رشد مستمر نرخ فروش و بهبود نسبت درآمد به هزينه است؛ موضوعي كه مي‌تواند در ادامه مسير، بر سودآوري شركت‌هاي سيماني و در نتيجه ارزش‌گذاري سهام اين گروه در بورس اثرگذار باشد.
