بورس ميان ترس و تقاضا
اين روزها بازار ميان سبز و قرمز در حركت است و هر روز شاهد آن هستيم كه نقدينگي بهگونهاي از چرخه معاملات خارج ميشود؛ البته در روزهاي مثبت نقدينگي وارد ميشود اما تقابل نقدينگي و سبز و قرمزهاي بازار بهاندازهاي پيچيده شده كه برخي از سرمايهگذاران به فكر سيو سود و خروج موقت از بازار افتادهاند.
اين روزها بازار ميان سبز و قرمز در حركت است و هر روز شاهد آن هستيم كه نقدينگي بهگونهاي از چرخه معاملات خارج ميشود؛ البته در روزهاي مثبت نقدينگي وارد ميشود اما تقابل نقدينگي و سبز و قرمزهاي بازار بهاندازهاي پيچيده شده كه برخي از سرمايهگذاران به فكر سيو سود و خروج موقت از بازار افتادهاند.
درحال حاضر ميتوان دلايل مختلفي براي ريزش بازار آورد؛ ولي بسياري از كارشناسان عقيده دارند كه افت فعلي بازار براي استراحت شاخصهاست. در اصل بازار سهام پس از رشدهاي متوالي و رسيدن به قله اكنون نياز به استراحت دارد و اين افتهاي پيدرپي همان استراحت بازار است.
بازار سرمايه حدود 8 هفته روند صعودي داشت؛ اما پس از آن روند روبهپايين تجربه كرد؛ در اين روند عواملي چون نرخ دلار و افزايش ريسكها موثر بودند؛ اما همچنان عامل اصلي بازار را ميتوان استراحت شاخص دانست؛ چراكه بررسي اعداد و اراقام موجود نشان ميدهد كه بازار باوجود كاهش ارزندگي لازم را دارد و بر همين اساس انتظار ميرود كه به همين زوديها به روند صعودي خود باز گردد.
به باور كارشناسان كاهش ۴ درصدي شاخص كل پس از 8 هفته رشد را ميتوان در چارچوب اصلاح پس از يك دوره صعودي بررسي كرد. رشد ممتد شاخصها، افزايش ارتفاع قيمتها و تحقق سود در بخشي از سبدهاي سرمايهگذاري، زمينه را براي شناسايي سود و كاهش موقت ريسك فراهم ميكند. با اينحال، حجم معاملات خرد نشان ميدهد بازار سرمايه هنوز با كمبود شديد نقدينگي مواجه نشده؛ بنابراين برخي معتقدند دادههاي هفته گذشته بيشتر از آنكه به خروج كامل سرمايه از بازار سرمايه اشاره داشته باشد، از تغيير موقت تركيب داراييها و افزايش تقاضا براي ابزارهاي كمريسكتر يا داناييمحور حكايت دارد.
بازار از دريچه معاملات
بورس تهران در پايان معاملات اولين روز كاري؛ يعني شنبه با افت بيش از ۱۰۳ هزارواحدي شاخص كل به كار خود پايان داد؛ بااينحال، كاهش شدت فشار فروش در نيمه دوم معاملات باعث شد شاخص بخشي از افت خود را جبران كند. در شرايطي كه ارزش معاملات خرد همچنان در محدوده قابلقبول قرار داشت، خروج بيش از ۶ هزار ميليارد تومان پول حقيقي از سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي، مهمترين نشانه احتياط معاملهگران در جريان معاملات بود.
معاملات روز شنبهبازار سهام در حالي به پايان رسيد كه شاخص كل بورس تهران با كاهش ۱۰۳ هزار و ۹۵۷ واحدي، معادل ۱.۴۳ درصد، در سطح ۷ ميليون و ۱۵۳ هزار و ۸۸ واحد قرار گرفت. شاخص كل در جريان معاملات روز مذكور تحتتأثير افزايش فشار فروش، حتي تا محدوده ۱۱۸ هزار واحد افت نيز پيش رفت، اما در نيمه دوم معاملات از شدت عرضهها كاسته شد و شاخص توانست بخشي از افت اوليه خود را جبران كند. به اينترتيب، اگرچه بازار در نهايت با كاهش قابلتوجه شاخص كل به كار خود پايان داد، اما ميزان افت نهايي نسبت به پايينترين سطح ثبتشده در جريان معاملات كمتر بود.
در سوي ديگر، شاخص كل هموزن نيز با كاهش ۹ هزار و ۱۹۶ واحدي مواجه شد و با افت ۰.۴۷ درصدي در محدوده يك ميليون و ۹۲۹ هزار و ۸۲۳ واحد قرار گرفت. مقايسه عملكرد دو شاخص اصلي بازار نشان ميدهد كه شدت افت در نمادهاي بزرگ و شاخص ساز بيشتر از سهام كوچك و متوسط بوده است. شاخص كل با افت ۱.۴۳ درصدي مواجه شد، درحالي كه شاخص هموزن تنها ۰.۴۷ درصد كاهش يافت. اين اختلاف عملكرد نشان ميدهد بخش كوچك و متوسط بازار در جريان معاملات امروز توانسته وضعيت متعادلتري نسبت به سهام بزرگ داشته باشد.
يكي از نكات مهم معاملات روز اخير حفظ ارزش معاملات در سطح قابلقبول بود. در جريان معاملات، مجموع حجم معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به ۸۰ ميليارد سهم رسيد و ارزش معاملات اين بخش نيز ۴۴ هزار و ۷۱۰ ميليارد تومان ثبت شد.
اگرچه اين رقم در مقايسه با روزهاي بسيار پررونق بازار عددي چشمگير محسوب نميشود، اما همچنان به ميانگين ارزش معاملات روزهاي اخير نزديك است؛ بنابراين، منفيشدن فضاي كلي معاملات امروز با افت شديد ارزش معاملات همراه نشد.
حفظ ارزش معاملات در چنين شرايطي نشان ميدهد كه باوجود افزايش فشار فروش، جريان معاملات در بازار همچنان فعال است و كاهش شاخصها تاكنون به معناي توقف يا افت شديد حجم معاملات نبوده است. در واقع، معاملهگران همچنان در حال خريدوفروش سهام و ساير ابزارهاي معاملاتي هستند و نقدينگي در گردش بازار در سطحي قابلتوجه باقيمانده است.
اين وضعيت ازآنجهت اهميت دارد كه افت شاخصها زماني ميتواند با نگراني بيشتري همراه شود كه همزمان با كاهش قيمتها، ارزش معاملات نيز به شكل محسوسي افت كند. در معاملات اين روز اما ارزش معاملات خرد همچنان در محدوده قابلقبول قرار گرفت. در مقابل، جريان نقدينگي يكي از مهمترين نكات منفي معاملات بود. در پايان بازار، ۶ هزار و ۳۶۹ ميليارد تومان پول از سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي خارج شد. همزمان، قدرت خريد معاملهگران نيز عدد منفي ۱.۶۳ را ثبت كرد. سرانه خريد معاملهگران در معاملات روز اخير ۷۴ ميليون تومان و سرانه فروش ۱۲۰ ميليون تومان بود. فاصله ميان اين دو رقم نشان ميدهد ارزش فروش سرانه معاملهگران به شكل محسوسي بيشتر از ارزش خريد سرانه بوده است؛ موضوعي كه با فضاي منفي معاملات و فشار عرضهها همخواني دارد.
از سوي ديگر، صندوقهاي درآمد ثابت نيز شاهد خروج ۱ هزار و ۳۹۰ ميليارد تومان پول بودند؛ بنابراين، در مجموع ميتوان گفت بازار امروز با خروج قابلتوجه نقدينگي مواجه شد؛ خروجي كه در كنار افت شاخص كل، يكي از مهمترين نشانههاي احتياط فعالان بازار در معاملات امروز به شمار ميرود.
در پايان معاملات روز شنبه، ۲۵۵ صف خريد در برابر ۱۴۳ صف فروش در بازار ثبت شد. اين وضعيت در حالي رقم خورد كه در زمان بازگشايي بازار، تعداد صفهاي فروش بيشتر از صفهاي خريد بود
افزايش تعداد صفهاي خريد در ادامه معاملات نشان ميدهد با كاهش نسبي فشار فروش، تقاضا در بخشي از نمادها توانسته شرايط بهتري پيدا كند؛ بنابراين، هرچند شاخص كل در نهايت افتي بيش از ۱۰۰ هزارواحدي را ثبت كرد، اما وضعيت صفوف معاملاتي در پايان بازار نسبت به ابتداي معاملات متعادلتر شد.
تعداد نمادهاي مثبت و منفي نيز اين موضوع را تا حدودي تأييد ميكند. در پايان معاملات، ۴۵۴ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند و ۴۰۸ نماد نيز با كاهش قيمت مواجه شدند. اين آمار نشان ميدهد باوجود افت شاخص كل، در پايان معاملات تعداد نمادهاي مثبت از نمادهاي منفي بيشتر بوده است. مجموع دادههاي معاملاتي روز اخير نشان ميدهد بازار سهام روزي منفي و همراه با خروج قابلتوجه نقدينگي را پشت سر گذاشت، اما درعينحال نشانههايي از كاهش فشار فروش در نيمه دوم معاملات نيز ديده شد.
افت ۱.۴۳ درصدي شاخص كل در كنار كاهش ۰.۴۷ درصدي شاخص هموزن، بيانگر آن است كه سهام بزرگ و شاخص ساز فشار فروش بيشتري را تجربه كردند. در مقابل، نمادهاي كوچك و متوسط توانستند افت محدودتري را ثبت كنند.
از سوي ديگر، ارزش معاملات خرد در سطح ۴۴ هزار و ۷۱۰ ميليارد تومان باقي ماند و حجم معاملات نيز به ۸۰ ميليارد سهم رسيد. اين موضوع نشان ميدهد باوجود شرايط منفي بازار، فعاليت معاملاتي همچنان ادامه دارد.
بااينحال، خروج ۶ هزار و ۳۶۹ ميليارد تومان پول از سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي و همچنين خروج هزار و ۳۹۰ ميليارد تومان از صندوقهاي درآمد ثابت، نشان ميدهد جريان نقدينگي در معاملات بااحتياط همراه بوده است.
بازار روز اخير اگرچه با افت قابلتوجه شاخص كل به پايان رسيد، اما كاهش فشار فروش در نيمه دوم معاملات، افزايش صفهاي خريد و بيشتر بودن تعداد نمادهاي مثبت نسبت به منفي در پايان بازار، از تغيير نسبي شرايط نسبت به ابتداي معاملات حكايت داشت؛ هرچند خروج سنگين نقدينگي همچنان يكي از مهمترين متغيرهاي قابلتوجه در ارزيابي معاملات امروز بازار سرمايه محسوب ميشود.
درست است بازار روز شنبه بود و نتوانست همانند روز چهارشنبه مثبت شود؛ اما بررسي معاملات نشان ميدهد كه در پايان معاملات صفوف خريد بازار تا حدودي جمعآوري شد. اين موضوع نمود آن است كه بازار تمايل بسياري به مثبتشدن شدن و احتمالا روند معاملات اين هفته و روزهاي پيش رو نسبت به هفته اخير بهتر و مثبتتر باشد و شاهد ورود نقدينگي متوالي به بازار سهام باشيم.
