نقدشوندگي ملاك اصلي بورس است
حجتالله صيدي در دومين نشست از سلسلهنشستهاي «پيشگامان بازار سرمايه» كه به همت كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار برگزار شد، با اشاره به سابقه فعاليت صنعت كارگزاري در بازار سرمايه ايران گفت: از اواخر دهه ۶۰ كه بورس دوباره فعاليت خود را آغاز كرد، صنعت كارگزاري نيز در كنار آن حضور داشته است.
حجتالله صيدي در دومين نشست از سلسلهنشستهاي «پيشگامان بازار سرمايه» كه به همت كانون كارگزاران بورس و اوراق بهادار برگزار شد، با اشاره به سابقه فعاليت صنعت كارگزاري در بازار سرمايه ايران گفت: از اواخر دهه ۶۰ كه بورس دوباره فعاليت خود را آغاز كرد، صنعت كارگزاري نيز در كنار آن حضور داشته است.
وي افزود: حتي پيش از سال ۱۳۸۴، نهاد ناظر بازار سرمايه، سازمان كارگزاران بورس بود، اين موضوع نشان ميدهد صنعت كارگزاري، صنعتي مهم است كه با سربلندي در آينده نيز نقش خود را در بازار سرمايه ايفا خواهد كرد.
نقش كارگزاران در حفظ آرامش بازار
رييس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به عملكرد بازار سرمايه در نيمه نخست امسال گفت: يكنيمه از سال را پشت سر گذاشتهايم، در نيمه اول سال تجربه خوب و موفقي براي بازار سرمايه رقم خورد؛ اين در حالي بود كه عوامل مختلفي از جمله جنگ و نگرانيهاي ناشي از آن، شرايط دشواري را ايجاد كرده بود. در اين شرايط، هم فعاليت شركتها و هم پختگي سرمايهگذاران حقيقي و حقوقي موثر بود، اما شايد يكي از مهمترين عوامل موفقيت بازار، نوع مديريت شركتهاي كارگزاري بود.صيدي با تاكيد بر اينكه ساير اركان بازار سرمايه نيز در ايجاد روند مثبت بازار نقش موثري داشتهاند، گفت: شركتهاي پذيرفتهشده در بورس، همكاران ما در سازمان و اركان و بخشهاي مرتبط با فناوري اطلاعات نيز زحمت كشيدهاند و بايد از همه آنها تشكر كرد، اما چون اين جلسه به صنعت كارگزاري اختصاص دارد، ضرورت دارد بر نقش مهم كارگزاران تاكيد شود.
شاخص بورس تنها معيار سنجش
موفقيت بازار نيست
رييس سازمان بورس و اوراق بهادار درعينحال تاكيد كرد: وقتي ميگوييم بازار موفق بوده، منظورمان صرفا روند شاخص نيست. من همواره شاخص را برآيند رفتارها و نه به عنوان هدف و شاخص جهتدهنده تلقي ميكنم. شاخص يك معيار است و لزوما واقعيت بازار را نشان نميدهد.او گفت: آنچه در عملكرد چند ماه گذشته اهميت بيشتري داشته، روان بودن معاملات، نقدشوندگي، حجم معاملات، تعداد تراكنشها، تعداد معاملات و سهم سهامداران حقيقي و حقوقي بوده است. اين موارد بسيار مهمتر از چند درصد افزايش يا كاهش شاخص است.
رفتار بازار در بازگشايي
شركتهاي آسيبديده
صيدي با اشاره به رفتار بازار در زمان بازگشايي شركتهايي كه در جريان حوادث اخير آسيبديده بودند، توضيح داد: شركتها نيز عملكرد خوبي داشتند و بازار بسيار مدبرانه و پخته رفتار كرد. حتي در زمان بازگشايي شركتهاي آسيبديده نيز شاهد واكنش منفي يا هيجاني نبوديم، بلكه واكنش بازار منطقي بود. زماني كه يك شركت گزارشهاي خوبي ارايه ميكرد، بازار نيز متناسب با آن واكنش نشان ميداد و اگر شركتي برنامه مناسبي نداشت، بازار نيز استقبال نكرد.رييس سازمان بورس و اوراق بهادار اين رفتار را نشانهاي از بلوغ بازار دانست و گفت: اين موضوع نشان ميدهد توسعهاي كه مدنظر است، در بازار سرمايه در حال طيشدن و مشاهده است؛ البته توسعه صرفا توسعه افقي نيست و توسعه عمودي نيز اهميت زيادي دارد.
تداوم وضعيت موجود
يكي از سناريوهاي پيشروي بازار
صيدي به بررسي چشمانداز كوتاهمدت بازار سرمايه پرداخت و گفت: بر اساس مجموعه اظهارات متخصصان پيشبيني ميشود، شرايط بازار در ۶ ماه آينده و حتي اوايل سال آينده، كمابيش مشابه شرايط ۶ ماه گذشته باشد. يكي از سناريوهاي خوشبينانه اين است كه در سطح كلان تفاهم يا توافقي انجام شود و به دنبال آن گشايشهايي صورت گيرد و بخشي از محدوديتها و تحريمها كاهش پيدا كند. اين سناريو ممكن است محقق شود.صيدي درعينحال گفت: البته از سوي ديگر، ممكن است شرايط دشوارتري نيز ايجاد شود كه از شرايط قبلي سختتر باشد، اما اگر بخواهيم به سناريوهاي مختلف وزن بدهيم، تداوم وضعيت موجود وزن بيشتري دارد. در چنين شرايطي بايد همانند چند ماه گذشته رفتار كنيم.رييس سازمان بورس و اوراق بهادار تاييد كرد: بازار به بلوغ رسيده، چنانكه در بازگشايي ۲۹ ارديبهشت و پس از آن توانست باتدبير و آرامش عمل كند.صيدي ادامه داد: نيروهاي نظامي از آمادگي كامل برخوردارند، ديپلماتها نيز در حال مذاكره هستند تا شرايط به نقطه خوب و مطلوبي برسد، اما مهم اين است كه در بازار غافلگير نشويم و بتوانيم در برابر شرايط مختلف مديريت مناسبي داشته باشيم.
گزارشهاي ۶ماهه و اهميت «خبر» در بازار
رييس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به آغاز انتشار گزارشهاي ۶ماهه شركتها توضيح داد: به زودي انتشار گزارشهاي ۶ماهه شركتها شروع ميشود و اطلاعات بيشتري به بازار خواهد رسيد. گزارشهايي كه تاكنون منتشر شده، متفاوت بوده است؛ برخي شركتها عملكرد بسيار خوبي داشتهاند، برخي متوسط بودهاند و تعدادي نيز عملكرد ضعيفتري داشتهاند و اين موضوع در بازار سرمايه طبيعي است.او با اشاره به مفهوم «خبر خوب» و «خبر بد» در بازار گفت: خبر خوب صرفا خبري نيست كه ذاتا خوب باشد، بلكه خبري است كه بهتر از انتظارات قبلي باشد. بازار ممكن است انتظار داشته باشد يك صنعت مثلا ۵ درصد افزايش توليد داشته باشد و قيمت محصولات آن نيز ۲۰ درصد افزايش پيدا كند. اگر عملكرد واقعي بالاتر از اين انتظار باشد، خبر بسيار خوبي محسوب ميشود.صيدي ادامه داد: در مورد خبر بد نيز همين موضوع صادق است. اگر بازار انتظار داشته باشد شركتي مثلا ۲۰ درصد از ظرفيت خود استفاده نكند و سود آن ۱۵ درصد كاهش يابد، اما در عمل سود شركت ۴۰ درصد كاهش پيدا كند، اين اتفاق فراتر از انتظار بازار خواهد بود؛ بنابراين در روند ۶ ماه آينده موضوع مهم اين است كه با اطلاعات جديد نيز مانند گذشته عاقلانه، منطقي و آرام برخورد كنيم.
عبور كارگزاريها از واسطهگري
صيدي با اشاره به چشمانداز صنعت كارگزاري در بلندمدت گفت: صنعت كارگزاري نقش مهمي در آينده خواهد داشت و طبيعي است كه ديگر صرفادر جايگاه واسطه خريدوفروش باقي نماند به اعتقاد بنده، ۲ موضوع در بلندمدت ميتواند صنعت كارگزاري را بهشدت ارتقا دهد و البته غفلت از آنها نيز ميتواند به اين صنعت آسيب بزند.
رييس سازمان بورس و اوراق بهادار نخستين موضوع را «تنوع خدمات و تكميل زنجيره خدمات مالي» عنوان كرد و گفت: كارگزاريهايي كه بتوانند خدمات متنوع داشته باشند و زنجيره كاملي از خدمات مالي ارايه كنند، موفقتر خواهند بود.او خطاب به فعالان صنعت كارگزاري تاكيد كرد: بسياري از كارگزاريهايي كه به سمت تكميل زنجيره و بهينهسازي تركيب خدمات خود رفتهاند، امروز شرايط بهتري دارند. رانتي كه ۲۵ يا ۳۰ سال پيش وجود داشت و صرفا با برقراري رابطه ميشد معاملات را به سمت خود جذب كرد، امروز ديگر وجود ندارد. اكنون آنچه اهميت دارد، متنوع و كاملبودن خدمات است؛ بهگونهاي كه مردم بتوانند خدمات موردنياز خود را روي گوشي تلفن همراه دريافت و استفاده كنند.
هوش مصنوعي
فرصت جديد صنعت كارگزاري
رييس سازمان بورس و اوراق بهادار دومين محور تحول صنعت كارگزاري را سرمايهگذاري در فناوري اطلاعات و هوش مصنوعي عنوان كرد و گفت: فناوري اطلاعات بهويژه هوش مصنوعي امروز اهميت زيادي دارد و به يك موضوع روز تبديل شده است؛ هرچند گاهي شعاري با آن برخورد ميشود، اما اگر با برنامه از ظرفيتهاي هوش مصنوعي در صنعت كارگزاري استفاده كنيم، وارد فضاي كاملا متفاوتي خواهيم شد.صيدي افزود: اگر شركتها بر اين حوزه سرمايهگذاري كنند، اتفاقات مهمي رخ خواهد داد. كارگزاريهايي كه امروز همه آنها را ميشناسيم و جلوتر از ديگران هستند، از ۱۰ و حتي ۲۰ سال پيش سرمايهگذاري در فناوري اطلاعات را آغاز كردهاند.
تاكيد بر حكمراني داده
صيدي با اشاره به اقدامات سازمان بورس در حوزه فناوري اطلاعات گفت: از روز نخست كه همكاران جديد منصوب شدند، از آنها خواسته شد موضوع حكمراني داده به معناي عام آن را در دستور كار قرار دهند. بخش مهمي از حكمراني داده به فناوري اطلاعات مربوط ميشود؛ همچنين موضوعاتي مانند ارتباط با سامانهها، هسته معاملات، سپردهگذاري و ساير بخشهاي بازار نيز اهميت دارد.رييس سازمان بورس و اوراق بهادار از كارگزاريها خواست ارتباط عملياتي بيشتري با سازمان، بورسها و شركت سپردهگذاري مركزي براي توسعه فناوري اطلاعات و حكمراني داده برقرار كنند.صيدي تاييد كرد: استفاده از هوش مصنوعي در حد برخي كاربردهاي ابتدايي، تنها بخش كوچكي از ظرفيت فناوري است. زماني كه هوش مصنوعي بهصورت يك سيستم در مجموعه پياده شود، ميتواند ساختار و فرآيندهاي كاري را متحول كند.صيدي گفت: تلاش ميكنيم ابزارهاي مختلفي را در اختيار كارگزاران قرار دهيم تا صنعت كارگزاري بتواند خدمات متنوعتر و كاملتري ارايه كند.او با اشاره به اقدامات سازمان بورس براي توسعه ابزارها و مقررات موردنياز صنعت كارگزاري نيز توضيح داد: سازمان بورس در تلاش براي رفع دغدغه برخي فعالان صنعت كارگزاري است. ازاينرو، بخشي از اين موضوعات در كميته تدوين تقريبا نهايي شده و بخشي ديگر نيز به فراخوان گذاشته شده و اميدواريم به زودي نهايي شود.
سودآوري؛ شرط تداوم فعاليت كارگزاريها
صيدي با تاكيد بر ضرورت سودآوري صنعت كارگزاري گفت: شرط تداوم فعاليت، سودآوري است و نبايد سياستي را دنبال كنيم كه حاشيه سود شركتهاي كارگزاري كاهش پيدا كند. البته مانند هر صنعت ديگري، صنعت كارگزاري نيز چرخه عمر و دورههاي رونق و ركود دارد. در دوره ركود بايد صبر داشت و در دوره رونق نيز نبايد بيش از حد هيجانزده شد.رييس سازمان بورس و اوراق بهادار ادامه داد: سودآوري كارگزاريها اهميت زيادي دارد، چراكه تامين معيشت كاركنان كارگزاريها و اينكه كاركنان اين شركتها از نظر شغلي و معيشتي با مشكل مواجه نباشند، بسيار مهم است. او همچنين بر تداوم حرفهايگري در صنعت كارگزاري تاكيد كرد.
پيگيري منافع بازار سرمايه در لايحه بودجه
صيدي با اشاره به مقاطع حساس پيشرو گفت: در ادامه سال، مقاطع خاصي خواهيم داشت؛ براي مثال ممكن است در اواسط آذر و همزمان با ارايه لايحه بودجه، تحليلهاي مختلفي در بازار شكل بگيرد و پس از آن نيز اتفاقات ديگري رخ دهد.رييس سازمان بورس و اوراق بهادار گفت: از حدود يك ماه ديگر بايد مذاكرات، پيگيريها و رايزنيها درباره منافع بازار سرمايه در بودجه را آغاز كنيم و با كمك فعالان بازار تلاش كنيم شرايط نسبت به سال قبل بهتر باشد يا دستكم بدتر نشود.
