كاهش تنشها بورسها را نجات ميدهد؟
بازارهاي سهام جهان معاملات هفته را در شرايطي عمدتا مثبت آغاز كردند كه كاهش قيمت نفت، تقويت سهام شركتهاي فناوري و نشانههاي تازه از تلاشهاي ديپلماتيك براي كاهش تنشهاي خاورميانه، بخشي از نگرانيهاي سرمايهگذاران را كاهش داده است.
بازارهاي سهام جهان معاملات هفته را در شرايطي عمدتا مثبت آغاز كردند كه كاهش قيمت نفت، تقويت سهام شركتهاي فناوري و نشانههاي تازه از تلاشهاي ديپلماتيك براي كاهش تنشهاي خاورميانه، بخشي از نگرانيهاي سرمايهگذاران را كاهش داده است. در همين حال، افت بازدهي اوراق خزانهداري امريكا از سطوح بالاي هفته گذشته و افزايش معاملات سهام مرتبط باهوش مصنوعي، فضاي مثبتي را در بازارهاي جهاني ايجاد كرد؛ هرچند تداوم ريسكهاي ژئوپليتيك و نزديكشدن قيمت نفت به مرز ۱۰۰ دلار، همچنان مهمترين عوامل اثرگذار بر مسير بازارها محسوب ميشوند.
معاملات روز دوشنبه در بازارهاي جهاني با افزايش شاخصهاي سهام در آسيا و اروپا آغاز شد و معاملات آتي بازار سهام امريكا نيز رشد قابل توجهي را به ثبت رساند. در معاملات اوليه، قراردادهاي آتي شاخص داوجونز و S&P 500 هر دو حدود ۰.۶ درصد افزايش يافتند و معاملات آتي نزدك نيز رشد بيشتري را تجربه كرد.اين روند در حالي رقم خورد كه شاخص داوجونز هفته گذشته سومين هفته متوالي نزولي خود را پشت سر گذاشته بود. اين شاخص در هفته گذشته حدود ۱.۷ درصد كاهش يافت كه ضعيفترين عملكرد هفتگي آن از ماه مارس محسوب ميشود. شاخص S&P 500 نيز حدود ۰.۱ درصد افت كرد، در حالي كه نزدك، به دليل وزن بالاي شركتهاي فناوري، برخلاف دو شاخص ديگر با رشد ۰.۷ درصدي همراه شد.
قدرتنمايي دوباره سهام هوش مصنوعي
يكي از مهمترين محركهاي معاملات جهاني در آغاز هفته، بازگشت تقاضا به سهام مرتبط باهوش مصنوعي بود. در معاملات پيشگشايش بازار امريكا، سهام شركتهايي كه بهطور مستقيم يا غيرمستقيم با توسعه فناوريهاي هوش مصنوعي ارتباط دارند، با افزايش تقاضا مواجه شدند.
در اين ميان، سهام Accenture حدود ۶ درصد در معاملات اوليه رشد كرد. اين افزايش پس از آن اتفاق افتاد كه اين شركت نرمافزاري قرارداد مربوط به ايمني هوش مصنوعي را با Anthropic به امضا رساند. در بخش ديگري از بازار امريكا، سهام Warner Bros. Discovery و Paramount Skydance نيز بيش از ۶ درصد رشد كردند. افزايش اميدواريها نسبت به تكميل ادغام مورد بحث اين دو شركت، عامل اصلي رشد سهام آنها عنوان شده است.
تحولات بخش فناوري تنها به بازار امريكا محدود نبود. در بازارهاي آسيايي نيز شركتهاي فعال در حوزه تراشه و فناوري مورد توجه سرمايهگذاران قرار گرفتند. شاخص Kospi كره جنوبي ۱.۶۵ درصد افزايش يافت و سهام Samsung Electronics، يكي از بزرگترين شركتهاي صنعت تراشه جهان، حدود ۵ درصد رشد كرد.
صعود بورسهاي آسيايي و اروپايي
در آسيا، فضاي معاملاتي عمدتا مثبت بود. شاخص Kospi كره جنوبي با رشد ۱.۶۵ درصدي همراه شد و شاخص CSI 300 چين نيز ۰.۷۱ درصد افزايش يافت. در برخي گزارشهاي بازار، شاخص SSE Composite شانگهاي نيز حدود يك درصد رشد داشت. بازار ژاپن نيز به دليل تعطيلات رسمي فعاليت نداشت.در اروپا نيز شاخص Stoxx 600 حدود ۰.۷ درصد افزايش يافت. رشد سهام بانكها و شركتهاي بزرگ فناوري از مهمترين عوامل حمايتكننده از شاخصهاي اروپايي بود. در اين ميان، سهام ASML، ارزشمندترين شركت قاره اروپا، حدود ۳ درصد افزايش يافت. عملكرد شركتهاي بزرگ فناوري نشان ميدهد كه سرمايهگذاران جهاني همچنان به ظرفيت رشد اين صنعت توجه دارند؛ هرچند نرخ بهره بالا و ارزشگذاري سهام فناوري همچنان از متغيرهاي مهم در تصميمگيري سرمايهگذاران محسوب ميشود.
نفت؛ مهمترين متغير بازارهاي جهاني
در سمت ديگر بازار، قيمت نفت با افت قابل توجهي مواجه شد. نشانههايي از عبور نفتكشها از تنگه هرمز و افزايش تلاشهاي ديپلماتيك براي كاهش تنشها، فشار فروش بر بازار نفت را افزايش داد. قيمت قراردادهاي نفت خام برنت بيش از ۲ درصد كاهش يافت و به حدود ۱۰۱.۷۹ دلار در هر بشكه رسيد. نفت وست تگزاس اينترمديت نيز در محدوده ۹۸ دلار معامله شد.باوجود كاهش قيمت نفت، بازار انرژي همچنان در وضعيت پرريسكي قرار دارد. تنگه هرمز به عنوان يكي از مهمترين مسيرهاي انتقال انرژي جهان، همچنان در مركز توجه معاملهگران قرار گرفته است. هرگونه اختلال در عبور نفتكشها از اين مسير ميتواند اثر مستقيمي بر عرضه جهاني نفت و در نتيجه قيمت انرژي داشته باشد.از سوي ديگر، تهديدهاي حوثيها عليه زيرساختهاي انرژي عربستان سعودي نيز به ريسكهاي بازار نفت افزوده است. اين گروه تحت حمايت ايران، طي روزهاي اخير تهديدهايي عليه مسيرهاي صادراتي و زيرساختهاي انرژي منطقه مطرح كرده است.
بازارها در انتظار تحولات واشنگتن و تهران
تحولات سياسي و ديپلماتيك نيز در آغاز هفته بر تصميمگيري سرمايهگذاران سايه انداخته است. دونالد ترامپ، رييسجمهور امريكا، در مصاحبهاي با فاكسنيوز اعلام كرده كه براي ديدار با مسعود پزشكيان، رييسجمهور ايران، در حاشيه مجمععمومي سازمان ملل متحد آمادگي دارد.همزمان با اين موضوع، گزارشها از تلاشهاي ديپلماتيك براي كاهش تنش ميان ايران و امريكا حكايت دارد. محسن رضايي نيز در مصاحبهاي با شبكه الجزيره اعلام كرده است كه ايران شرايط خود براي ازسرگيري مذاكرات باهدف پايان دادن به مناقشه با امريكا را به ميانجيهاي بينالمللي اعلام كرده است. اين تحولات در شرايطي اهميت بيشتري پيدا ميكند كه بازارهاي جهاني طي هفتههاي اخير به اخبار مربوط به خاورميانه حساس بودهاند. هرگونه كاهش تنش ميتواند ريسك اختلال در عرضه انرژي را كاهش دهد، در حالي كه تشديد درگيريها ميتواند بار ديگر قيمت نفت و تقاضا براي داراييهاي امن را افزايش دهد. بازدهي اوراق خزانهداري در مسير نزولي در بازار اوراق نيز بازدهي خزانهداري امريكا نسبت به بالاترين سطوح هفته گذشته كاهش يافت. بازده اوراق دو ساله با ۱.۴ واحد پايه كاهش به ۴.۷۳۸ درصد رسيد. بازده اوراق ۱۰ ساله نيز ۲.۴ واحد پايه كاهش يافت و به ۴.۹۷۳ درصد رسيد.بازده اوراق ۳۰ ساله امريكا نيز با افت دو واحد پايه در سطح ۵.۳۰۵ درصد قرار گرفت.باوجود اين كاهش، سطح بازدهي اوراق همچنان بالاست و نرخ اوراق ۱۰ ساله نزديك به ۵ درصد قرار دارد. اين موضوع براي بازار سهام اهميت زيادي دارد، زيرا افزايش بازدهي اوراق ميتواند جذابيت داراييهاي بدون ريسك را افزايش داده و هزينه تامين مالي شركتها را بالا ببرد.در چنين شرايطي، مسير سياست پولي امريكا و تصميمات فدرال رزرو همچنان يكي از مهمترين متغيرهاي اثرگذار بر بازارهاي مالي خواهد بود.
دلار و طلا در كانون توجه سرمايهگذاران
دلار امريكا پس از تحولات اخير در سياست پولي فدرال رزرو به روند تقويتي خود ادامه داد. در مقابل، قيمت طلا به زير ۴۴۰۰ دلار در هر اونس كاهش يافت. بيتكوين اما روند متفاوتي را دنبال كرد و در محدوده ۸۲ هزار دلار معامله شد.
رفتار متفاوت اين داراييها نشان ميدهد كه سرمايهگذاران در شرايط فعلي همچنان در حال بازتنظيم سبد دارايي خود در واكنش به نرخ بهره، تحولات ژئوپليتيك و چشمانداز اقتصاد جهاني هستند.
بازارهاي خليج فارس زير فشار تنشهاي منطقه
در بازارهاي سهام كشورهاي حوزه خليج فارس، روند معاملات در آغاز روز دوشنبه عمدتا نزولي بود. تشديد تنشهاي منطقهاي باعث شد خوشبيني ايجادشده از مسير مذاكرات و تحولات ديپلماتيك تحت تاثير قرار گيرد.
شاخص بازار ابوظبي ۱.۸ درصد كاهش يافت كه افت ۴.۵ درصدي سهام International Holding Company از عوامل اصلي آن بود. اين شركت اخيرا طرحي براي تجديد ساختار سازماني خود تصويب كرده است كه بر اساس آن Fount Trust به عنوان شركت مادر نهايي Royal Group تعيين خواهد شد. شاخص اصلي بورس دبي نيز ۰.۱ درصد كاهش يافت.در عربستان سعودي، شاخص TASI حدود ۰.۱ درصد افت كرد و سهام آرامكو نيز با كاهش ۰.۸ درصدي مواجه شد. عملكرد آرامكو به دليل نقش اين شركت در بازار انرژي منطقه، همواره مورد توجه سرمايهگذاران جهاني قرار دارد.در مقابل، شاخص بورس قطر ۰.۵ درصد افزايش يافت. رشد ۱.۷ درصدي سهام بانك ملي قطر، بزرگترين وامدهنده منطقه خليجفارس، يكي از عوامل اصلي اين افزايش بود.
ريسك تنگه هرمز براي اقتصاد منطقه
تنگه هرمز همچنان يكي از مهمترين نقاط تمركز بازارهاي انرژي است. احتمال اختلال در عبور نفت و گاز از اين مسير ميتواند پيامدهايي فراتر از بازار نفت داشته باشد و بر اقتصاد كشورهاي صادركننده انرژي نيز اثر بگذارد.در همين راستا، صندوق ثروت ملي قطر در حال ايجاد يك بخش سرمايهگذاري داخلي است و بخشي از تمركز خود را به بازار داخلي معطوف كرده است. اين تصميم در شرايطي اتخاذ ميشود كه درگيريهاي منطقهاي و احتمال اختلال در تنگه هرمز ميتواند صادرات گاز طبيعي مايع قطر را تحت تاثير قرار دهد.از سوي ديگر، چين نيز در پي درخواست مستقيم عربستان سعودي از تهران خواسته است حملات حوثيها را مهار كند. اين اقدام در شرايطي صورت گرفته كه كانالهاي ديپلماتيك پيش از نشستهاي مجمععمومي سازمان ملل فعالتر شدهاند.
نشست ترامپ و شي؛ رويداد مهم هفته
در كنار تحولات خاورميانه، بازارهاي جهاني در انتظار نشست احتمالي دونالد ترامپ و شي جينپينگ، رييسجمهور چين، هستند. اين ديدار قرار است موضوعاتي از جمله تجارت، تعرفهها، مواد معدني حياتي، هوش مصنوعي و روابط اقتصادي دو كشور را دربرگيرد.اهميت اين نشست از آن جهت است كه روابط امريكا و چين همچنان يكي از متغيرهاي مهم اقتصاد جهاني محسوب ميشود. هرگونه تحول در سياستهاي تجاري دو كشور ميتواند بر بازار سهام، شركتهاي فناوري، زنجيره تامين جهاني و قيمت مواد اوليه اثرگذار باشد.در همين حال، اسكات بسنت، وزير خزانهداري امريكا، پيش از اين ديدار با هه ليفنگ، معاون نخستوزير چين، گفتوگو كرده است.بورسها در انتظار هفتهاي پرخبردر مجموع، بازارهاي جهاني هفته را با نشانههايي از بهبود فضاي ريسك آغاز كردند؛ كاهش قيمت نفت، افت نسبي بازدهي اوراق خزانهداري و قدرت گرفتن سهام فناوري، مهمترين عوامل حمايتكننده از بازارها بودند. با اين حال، ريسكهاي ژئوپليتيك همچنان پابرجاست و هرگونه تحول در روابط ايران و امريكا، وضعيت تنگه هرمز، حملات منطقهاي و مذاكرات ديپلماتيك ميتواند مسير بازار انرژي و به دنبال آن بازارهاي سهام را تغيير دهد. در حوزه اقتصاد كلان نيز نگاه سرمايهگذاران به گزارش اشتغال امريكا در هفته آينده معطوف خواهد بود و اظهارنظرهاي مقامهاي فدرال رزرو طي روزهاي پيش رو نيز زير ذرهبين بازار قرار خواهد داشت. براي بازار سرمايه ايران نيز روند قيمت نفت، نرخ بهره امريكا، ارزش دلار، وضعيت بازارهاي منطقه و مهمتر از همه تحولات ژئوپليتيك خاورميانه اهميت ويژهاي دارد. كاهش تنشها ميتواند از مسير كاهش ريسك سيستماتيك و تعديل قيمت انرژي بر بازارهاي منطقهاي اثر بگذارد، در حالي كه تشديد تنشها ميتواند بار ديگر توجه سرمايهگذاران را به نفت، ارز و داراييهاي امن معطوف كند.به اين ترتيب، معاملات اين هفته بازارهاي جهاني در شرايطي آغاز شده كه اگرچه نشانههايي از بازگشت تقاضا به سهام مشاهده ميشود، اما سرمايهگذاران همچنان ناچارند همزمان چند متغير مهم شامل نفت، نرخ بهره، دلار، هوش مصنوعي و تحولات ژئوپليتيك را رصد كنند؛ متغيرهايي كه ميتوانند در روزهاي آينده جهت حركت بازارهاي جهاني و به تبع آن فضاي معاملاتي بورسهاي منطقه را تعيين كنند.
