آيفون؛ تغيير شيوه تعامل انسان با تلفن
نخستين آيفون با قيمتي بين 499 تا 599 دلار وارد بازار شد همزمان با آغاز عرضه آيفون ۱۸ در بازارهاي جهاني، مرور نخستين روز فروش آيفون در سال ۲۰۰۷ يادآور روزي است كه تلفن همراه براي ميليونها نفر معناي تازهاي پيدا كرد.
نخستين آيفون با قيمتي بين 499 تا 599 دلار وارد بازار شد
همزمان با آغاز عرضه آيفون ۱۸ در بازارهاي جهاني، مرور نخستين روز فروش آيفون در سال ۲۰۰۷ يادآور روزي است كه تلفن همراه براي ميليونها نفر معناي تازهاي پيدا كرد. ۲۹ ژوئن ۲۰۰۷، نخستين آيفون بهطور رسمي وارد بازار امريكا شد؛ محصولي كه اگرچه در زمان عرضه برخي امكانات رايج تلفنهاي هوشمند را نداشت، اما با طراحي متفاوت، صفحهنمايش لمسي و رابط كاربري تازه خود توانست صفهايي چندروزه مقابل فروشگاههاي اپل ايجاد كند و يكي از مهمترين نقاط عطف تاريخ صنعت تلفن همراه را رقم بزند.
۲۹ ژوئن؛ آغاز يك فصل تازه
۲۹ ژوئن ۲۰۰۷ براي اپل فقط يك روز عادي براي عرضه يك محصول جديد نبود. اين شركت پس از ماهها تبليغ و انتظار، سرانجام آيفون را در اختيار مشتريان قرار داد؛ محصولي كه چند ماه پيش از آن، در جريان رويداد مكورلد و توسط استيو جابز معرفي شده بود.
جابز هنگام رونمايي از آيفون، آن را تركيبي از يك تلفن همراه، يك دستگاه پخش موسيقي و يك ابزار ارتباطي اينترنتي معرفي كرده بود. ايده اصلي اپل اين بود كه كاربر به جاي استفاده از چند دستگاه مختلف، بتواند بسياري از فعاليتهاي روزمره خود را با يك محصول انجام دهد.
اما اهميت آيفون فقط به تركيب چند قابليت در يك دستگاه محدود نميشد. اپل تلاش كرده بود شيوه تعامل انسان با تلفن همراه را نيز تغيير دهد. صفحهكليد فيزيكي كه در بسياري از تلفنهاي هوشمند آن زمان وجود داشت، كنار گذاشته شد و صفحهنمايش لمسي به مركز تعامل كاربر با دستگاه تبديل شد.
تعطيلي فروشگاهها چند ساعت پيش از
آغاز فروش
اپل براي آمادهسازي فروش آيفون در امريكا برنامهاي متفاوت در نظر گرفته بود. تمامي ۱۶۴ فروشگاه خردهفروشي اين شركت در امريكا در ساعت ۲ بعدازظهر تعطيل شدند تا كاركنان براي آغاز رسمي فروش در ساعت ۶ عصر آماده شوند.
در ظاهر، تنها چهار ساعت تا باز شدن فروشگاهها فاصله وجود داشت، اما مشتريان خيلي زودتر خود را به فروشگاهها رسانده بودند.صفهاي طولاني از چند روز قبل شكل گرفته بود و در برخي شهرها، انتظار براي خريد آيفون به يك رويداد رسانهاي تبديل شده بود. مشتريان نه فقط براي خريد يك تلفن همراه، بلكه براي تجربه نخستين روز ورود محصولي جديد به بازار در صف ايستاده بودند.
چهار روز انتظار براي يك آيفون
يكي از معروفترين صحنههاي آن روز در فروشگاه اپل در خيابان پنجم نيويورك شكل گرفت. برخي خريداران دستكم چهار روز پيش از آغاز رسمي فروش در صف حضور داشتند. هواي گرم و شرجي نيويورك نيز نتوانست مشتريان را از ادامه انتظار منصرف كند. حتي بارندگي شديد و يك توفان نيز براي پراكنده كردن صف طولاني خريداران كافي نبود. مشترياني كه در صف ايستاده بودند، ساعتها و حتي روزها منتظر ماندند تا بتوانند يكي از نخستين آيفونها را خريداري كنند. در آن زمان هنوز مشخص نبود اين محصول جديد قرار است تا چه اندازه بر بازار تلفن همراه تأثير بگذارد، اما رفتار مشتريان نشان ميداد اپل توانسته توجه عمومي را به محصولي كه هنوز وارد بازار نشده بود جلب كند.
از نيويورك تا لسآنجلس
صفهايي كه خبرساز شدند
تب خريد آيفون به نيويورك محدود نماند. تصاوير صفهاي طولاني در شهرهاي مختلف امريكا به يكي از نشانههاي عرضه اين محصول تبديل شد. در پاسادنا، مشتريان با صندليهاي تاشو در امتداد بلوار كلرادو صف كشيدند. در لسآنجلس نيز در مركز خريد وستفيلد سنچري سيتي، حدود ۱۵۰ نفر شب را در انتظار آيفون سپري كردند.برخي از مشتريان براي گذراندن زمان فيلم تماشا ميكردند و برخي ديگر به موسيقي گوش ميدادند. صف خريد در واقع به بخشي از تجربه عرضه محصول تبديل شده بود؛ تجربهاي كه بعدها در عرضه نسلهاي مختلف آيفون بارها تكرار شد.اين صفها نشان ميداد اپل توانسته بود پيش از آنكه محصولش در اختيار مشتريان قرار گيرد، نوعي هيجان عمومي پيرامون آن ايجاد كند.
آيفوني كه ارزان هم نبود
نخستين آيفون با قيمت پاييني وارد بازار نشد. مدل ۴ گيگابايتي با قيمت ۴۹۹ دلار و مدل ۸ گيگابايتي با قيمت ۵۹۹ دلار عرضه شد. البته خريد دستگاه تنها به پرداخت قيمت آن محدود نبود. مشتريان براي استفاده از آيفون بايد قرارداد دو ساله با اپراتور منعقد ميكردند.
اپل همچنين براي جلوگيري از خريد انبوه، تعداد دستگاه قابل خريد را براي هر مشتري به حداكثر دو دستگاه محدود كرده بود. فروش نيز بر اساس اولويت حضور در صف انجام ميشد.
در نتيجه، كسي كه ساعتها يا روزها در انتظار ايستاده بود، عملاً شانس بيشتري براي خريد دستگاه داشت.
آيفون نخست چه چيزهايي نداشت؟
شايد جالبترين بخش ماجرا اين باشد كه نخستين آيفون در مقايسه با تلفنهاي هوشمند امروزي محصولي بسيار محدود به نظر ميرسد. اين دستگاه فاقد صفحهكليد فيزيكي بود؛ قابليتي كه در آن زمان در بسياري از تلفنهاي هوشمند محبوب بود. آيفون همچنين از شبكه نسل سوم تلفن همراه پشتيباني نميكرد.اين مساله باعث شد برخي منتقدان نسبت به موفقيت محصول جديد اپل ترديد داشته باشند. از نگاه بازار آن زمان، سرعت اتصال اينترنت و امكان استفاده از شبكههاي سريعتر اهميت زيادي داشت و نبود پشتيباني از نسل سوم ميتوانست يك نقطه ضعف محسوب شود.
با اين حال، اپل تلاش كرد توجه كاربران را از مشخصات فني صرف به تجربه استفاده از دستگاه معطوف كند.
صفحه لمسي
تفاوتي كه به امضاي آيفون تبديل شد
يكي از مهمترين تفاوتهاي آيفون با بسياري از تلفنهاي همراه آن دوره، صفحهنمايش لمسي و شيوه تعامل با آن بود.كاربر به جاي استفاده از دكمههاي متعدد يا قلم، ميتوانست مستقيماً با انگشت خود روي صفحه كار كند. جابهجايي ميان صفحات، بزرگنمايي تصاوير و پيمايش محتوا تجربهاي متفاوت نسبت به بسياري از محصولات موجود در بازار ايجاد ميكرد.
اين رويكرد به تدريج به يكي از ويژگيهاي اصلي تلفنهاي هوشمند تبديل شد. بعدها بسياري از توليدكنندگان نيز طراحي محصولات خود را به سمت صفحهنمايشهاي لمسي بزرگ و حذف تدريجي صفحهكليد فيزيكي سوق دادند.
به اين ترتيب، اهميت نخستين آيفون را نميتوان فقط در تعداد دستگاههاي فروختهشده خلاصه كرد؛ بخشي از اهميت آن به تغيير مسيري مربوط ميشود كه صنعت تلفن همراه پس از آن طي كرد.
۲۷۰ هزار دستگاه در يك هفته
استقبال از نخستين آيفون در روزهاي ابتدايي عرضه فراتر از انتظار بسياري از ناظران بود.
برآوردها نشان ميدهد اپل در نخستين هفته حدود ۲۷۰ هزار دستگاه آيفون در بازار امريكا فروخت. اين ميزان فروش در شرايطي رقم خورد كه محصول جديد با قيمت نسبتاً بالا عرضه شده بود و مشتريان براي خريد آن بايد قرارداد دو ساله اپراتوري نيز امضا ميكردند.اپل در آن زمان اين عرضه را بزرگترين عرضه محصول خود از زمان معرفي نخستين مكينتاش در سال ۱۹۸۴ توصيف كرد.اگرچه فروش هفته نخست آيفون در مقايسه با بازار چند ميليارد دستگاهي تلفن همراه امروز رقم بزرگي به نظر نميرسد، اما اهميت آن را بايد در فضاي فناوري سال ۲۰۰۷ بررسي كرد؛ زماني كه تلفنهاي همراه هوشمند هنوز سهم بسيار كوچكتري از بازار داشتند و بسياري از كاربران تلفن همراه را عمدتاً براي تماس، پيامك و برخي قابليتهاي ساده اينترنتي استفاده ميكردند.
از يك محصول جديد تا يك اكوسيستم بزرگ
موفقيت آيفون فقط به نسل اول آن محدود نماند. اپل در سالهاي بعد نسلهاي جديد اين محصول را معرفي كرد و به تدريج آيفون را به يكي از مهمترين محصولات اين شركت تبديل كرد.
در ادامه، فروشگاه نرمافزاري، برنامههاي موبايلي، دوربينهاي پيشرفتهتر، اينترنت سريعتر و مجموعهاي گسترده از خدمات به بخشي از تجربه آيفون تبديل شدند.در واقع، نخستين آيفون آغاز مسيري بود كه تلفن همراه را از يك ابزار ارتباطي به يك پلتفرم چندمنظوره تبديل كرد؛ دستگاهي كه ميتوانست همزمان براي ارتباط، سرگرمي، عكاسي، دسترسي به اينترنت، كار و طيف گستردهاي از فعاليتهاي روزمره استفاده شود.
از صفهاي سال ۲۰۰۷ تا بازار امروز
اكنون با ورود نسلهاي جديد آيفون، صنعت تلفن همراه فاصله زيادي با سال ۲۰۰۷ پيدا كرده است. صفحهنمايشهاي بزرگتر و باكيفيتتر، دوربينهاي چندگانه، پردازندههاي بسيار قدرتمند، ارتباطات پرسرعت و قابليتهاي مبتني بر هوش مصنوعي، تلفنهاي امروزي را به رايانههايي كوچك تبديل كردهاند كه در جيب كاربران قرار ميگيرند.
با اين حال، تصاوير مشترياني كه در تابستان ۲۰۰۷ براي خريد نخستين آيفون روزها در صف ماندند، همچنان يكي از نمادهاي مهم تاريخ فناوري محسوب ميشود.آن روز شايد بسياري از خريداران نميدانستند محصولي كه براي خريدش ساعتها يا حتي چهار روز منتظر ماندهاند، قرار است چه تغييري در صنعت تلفن همراه ايجاد كند. اما چند سال بعد مشخص شد آيفون تنها يك مدل تلفن همراه جديد نبود؛ محصولي بود كه بخشي از قواعد بازار را تغيير داد و رقبا را نيز به بازنگري در طراحي و تجربه كاربري تلفنهاي هوشمند واداشت.اكنون كه آيفون ۱۸ وارد بازارهاي جهاني شده است، مقايسه اين محصول با نخستين نسل آيفون، بيش از هر چيز تصويري از سرعت تحول فناوري ارايه ميدهد؛ فاصلهاي كه از يك صفحه لمسي ساده و چند قابليت محدود در سال ۲۰۰۷ به دستگاههايي رسيده است كه بخش قابل توجهي از زندگي ديجيتال كاربران را مديريت ميكنند.با وجود تمام اين تغييرات، يك تصوير از نخستين روز فروش آيفون همچنان پابرجاست: صفهايي طولاني در مقابل فروشگاههاي اپل و مشترياني كه حاضر بودند چند روز منتظر بمانند تا نخستين تجربه خود را با محصولي داشته باشند كه بعدها به يكي از شناختهشدهترين نامها در صنعت فناوري تبديل شد.
