مداخله ارزی بانک مرکزی به مدیریت بازار کمک میکند
قیمت دلار در هفتههای اخیر با ثبت سطوح تاریخی، نوسانات شدیدی را تجربه کرد؛ بانک مرکزی با عرضه ارز و راهاندازی صندوق ارزی به دنبال مهار این نوسانات بود و تا حدی نیز موفق شده است. کامران ندری، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با تجارتنیوز به بررسی اثرگذاری این سیاستها در مهار بازار ارز پرداخته است.
به گزارش تجارت نیوز، دلار در هفتههای اخیر تحت تاثیر تنشهای سیاسی و نظامی، محاصره اقتصادی و دریایی، نوسانات شدیدی را تجربه و سطوح تاریخی جدیدی را ثبت کرد. در چنین شرایطی، بانک مرکزی با اتخاذ سیاستهای مدیریتی، تلاش کرد از حجم این نوسانات بکاهد.
افزایش عرضه ارز در بازار و راهاندازی صندوقهای ارزی، از جمله اقداماتی هستند که در همین راستا طراحی شدهاند تا با مدیریت جریان عرضه و تقاضای ارز، از شدت نوسانات کاسته و از جهش بیشتر نرخ دلار جلوگیری شود.
صندوقهای ارزی بهعنوان ابزاری جدید، امکان سرمایهگذاری ارزی را برای مردم فراهم میکنند و میتوانند بخشی از تقاضای احتیاطی ارز را از بازار فیزیکی به سمت بازار مالی منتقل کنند. در مقابل، عرضه ارز توسط بازارساز نیز میتواند در کوتاهمدت به تعادل قیمتها کمک کند. با این حال، پرسش اصلی این است که این اقدامات تا چه اندازه میتوانند به مدیریت پایدار بازار ارز کمک کنند و آیا منابع ارزی موجود برای تداوم این سیاستها کافی است؟
مداخله ارزی میتواند به آرامش بازار کمک کند
کامران ندری، کارشناس اقتصادی، در گفتوگو با تجارتنیوز درباره اثرگذاری سیاستهای ارزی بانک مرکزی و دولت بیان کرد: «این اقدامات میتواند موثر باشد و به مدیریت بازار کمک کند، اما مساله اصلی به کاهش درآمدهای ارزی و شرایط فروش نفت برمیگردد.»
درآمدهای ارزی کشور کاهش پیدا کرده و صادرات نفت هم تا حدود زیادی تحت تاثیر تحولات اخیر قرار گرفته است
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: «بر اساس قرائن و نشانهها، درآمدهای ارزی کشور کاهش پیدا کرده و صادرات نفت هم تا حدود زیادی تحت تاثیر تحولات اخیر قرار گرفته است. دو منبع اصلی تامین ارز کشور، یعنی نفت و صادرات غیرنفتی، نسبت به گذشته با شرایط متفاوتی روبهرو شدهاند.»
باید آسیبهایی که به پتروشیمیها و فولادیها وارد شده و روی توان صادراتی آنها اثر گذاشته، جبران شوند تا ظرفیت صادراتی این بخشها دوباره تقویت شود
ندری درباره راهکارهای تقویت منابع ارزی کشور گفت: «اگر بخواهیم این مساله به شکل ریشهای حل شود، باید شرایط صادرات نفت به سمت وضعیت عادی حرکت کند. همچنین آسیبهایی که به پتروشیمیها و فولادیها وارد شده و روی توان صادراتی آنها اثر گذاشته، باید جبران شود تا ظرفیت صادراتی این بخشها دوباره تقویت شود.»
بازارساز میتواند فضای روانی بازار را مدیریت کند
این کارشناس اقتصادی با اشاره به نقش بانک مرکزی در مدیریت کوتاهمدت بازار ارز اظهار کرد: «سیاستگذار میتواند با مداخله مناسب در بازار ارز، فضای روانی بازار را مدیریت و آرام کند. این اقدامات میتواند در کوتاهمدت موثر باشد، هرچند اثر آن طبیعتا محدود است.»
او افزود: «اگر در بلندمدت بتوانیم مساله اصلی درآمدهای ارزی را حل کنیم، اقدامات کوتاهمدت بازارساز هم میتواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد. در شرایط فعلی، میزان موفقیت این سیاستها به منابع ارزی موجود بستگی دارد.»
تامین ارز کالاهای اساسی باید اولویت نخست بانک مرکزی باشد
ندری درباره افزایش اخیر قیمت دلار و نقش بانک مرکزی در مدیریت بازار گفت: «اولویت اصلی بانک مرکزی باید تامین ارز کالاهای اساسی باشد. این ارز میتواند با نرخ مشخصی تامین شود و لزوماً تابع نرخ بازار آزاد نیست.»
او ادامه داد: «در مرحله نخست باید نیازهای اساسی کشور تامین شود. پس از آن، اگر منابع ارزی مازاد وجود داشته باشد، میتوان بخشی از آن را وارد بازار کرد و برای مدیریت قیمت و کاهش التهاب بازار مورد استفاده قرار داد.»
این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: «اگر محاسبات بانک مرکزی نشان دهد که ارز کافی برای واردات کالاهای اساسی در اختیار دارد، منابع مازاد میتواند برای مدیریت بازار ارز به کار گرفته شود.»
تقویت صادرات غیرنفتی به ثبات بازار ارز کمک میکند
ندری درباره چشمانداز بازار ارز و راهکار تقویت منابع ارزی کشور گفت: «یکی از راههای مهم این است که بتوانیم همکاری کشورهای دیگر را جلب کنیم. اگر این همکاری شکل بگیرد، میتوان تا حدود زیادی صادرات غیرنفتی را احیا کرد و شرایط منابع ارزی را بهبود داد.»
بخش مهمی از چشمانداز بازار ارز به تحولات سیاسی و نظامی و شرایط روابط خارجی بستگی دارد
ندری در پایان گفت: «در نهایت، بخش مهمی از چشمانداز بازار ارز به تحولات سیاسی و نظامی و شرایط روابط خارجی بستگی دارد. هر اندازه بتوانیم شرایط را به سمت کاهش تنش و تقویت همکاریهای اقتصادی پیش ببریم، امکان بهبود وضعیت صادرات و منابع ارزی هم بیشتر خواهد شد.»
