شكست ركورد تاريخي در بورس

بورس تهران در معاملات روز چهارشنبه در حالي به كار خود پايان داد كه برخلاف روزهاي اخير، خبري از رشد يكپارچه شاخص‌ها و صعود قدرتمند اغلب نمادها نبود. بازار در ساعات ابتدايي معاملات با افزايش تقاضا و رشد قابل توجه شاخص كل آغاز به كار كرد، اما در ادامه افزايش عرضه‌ها موجب شد بخش قابل توجهي از رشد اوليه بازار پس گرفته شود. در نهايت نيز شاخص كل سبز باقي ماند، اما شاخص هم‌وزن در محدوده منفي قرار گرفت تا تفاوت عملكرد ميان نمادهاي بزرگ و كوچك بازار بيش از پيش نمايان شود.

با وجود اين فضاي نوساني، مهم‌ترين اتفاق معاملات اين روز نه در روند شاخص‌ها، بلكه در سطح نقدينگي جابه‌جا شده در بازار رقم خورد؛ جايي كه ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي به رقم تاريخي ۶۸ هزار و ۳۳۱ ميليارد تومان رسيد و ركورد ارزش معاملات خرد بورس در سال جاري شكسته شد.

معاملات بورس تهران با شرايطي مثبت آغاز شد. در دقايق ابتدايي، تقاضا در بخش قابل توجهي از بازار افزايش يافت و شاخص كل توانست رشد محسوسي را تجربه كند. فضاي ابتدايي معاملات به گونه‌اي بود كه انتظار مي‌رفت روند صعودي روزهاي گذشته همچنان ادامه پيدا كند و شاخص‌ها بتوانند يك روز مثبت ديگر را پشت سر بگذارند.

با اين حال، اين روند چندان دوام نياورد. در ادامه معاملات، افزايش عرضه در بخشي از نمادها باعث شد از قدرت تقاضا كاسته شود و شاخص كل نيز فاصله محسوسي از سقف روزانه خود بگيرد.افزايش عرضه‌ها البته به معناي خروج كامل خريداران از بازار نبود. در واقع، رفتار معاملات نشان داد كه بازار در طول روز ميان دو جريان عرضه و تقاضا در حال نوسان بوده است؛ به‌طوري كه پس از تشديد فشار فروش در ميانه معاملات، در ساعات پاياني بار ديگر تقاضا تقويت شد.

در يك ساعت پاياني معاملات، بخشي از صف‌هاي فروش جمع‌آوري شد و خريداران بار ديگر فعال‌تر شدند. با اين حال، قدرت تقاضا در پايان بازار به اندازه‌اي نبود كه بتواند تمام افت ايجادشده در ميانه معاملات را جبران كند. در نتيجه، بورس تهران روزي نوساني را پشت سر گذاشت كه در آن شاخص كل همچنان سبز باقي ماند، اما بخش قابل توجهي از نمادها نتوانستند در محدوده مثبت به كار خود پايان دهند.

   شاخص كل سبز، شاخص هم‌وزن سرخ

در پايان معاملات روز چهارشنبه، شاخص كل بورس با رشد ۳۵ هزار و ۶۷۶ واحدي معادل ۰.۴۷ درصد، در ارتفاع ۷ ميليون و ۵۵۷ هزار و ۶۴۲ واحد قرار گرفت.اين رشد در حالي ثبت شد كه شاخص هم‌وزن مسير متفاوتي را طي كرد. شاخص هم‌وزن با افت هزار و ۳۲۱ واحدي معادل ۰.۰۷ درصد كاهش يافت و به سطح ۲ ميليون و ۱۶ هزار و ۱۷۳ واحد رسيد.

البته افت شاخص هم‌وزن بسيار محدود بود و از نظر عددي نمي‌توان آن را كاهش سنگيني تلقي كرد. با اين حال، اهميت اين اتفاق بيشتر از آن جهت است كه شاخص هم‌وزن پس از مدتي بار ديگر در محدوده منفي قرار گرفت؛ موضوعي كه در كنار سبز ماندن شاخص كل، تصويري متفاوت از رفتار بخش‌هاي مختلف بازار ارايه مي‌دهد. شاخص كل وزن بيشتري به شركت‌هاي بزرگ بازار مي‌دهد و در نتيجه تغييرات نمادهاي بزرگ و شاخص‌ساز مي‌تواند اثر قابل توجهي بر مسير آن داشته باشد. در مقابل، شاخص هم‌وزن تصويري متفاوت از وضعيت عمومي نمادها ارايه مي‌كند. بنابراين تفاوت اين روز ميان اين دو شاخص نشان مي‌دهد كه مثبت بودن شاخص كل لزوما به معناي حاكم بودن تقاضاي يكپارچه در كليت بازار نيست.

   تعداد نمادهاي مثبت و منفي  بازار نزديك به تعادل

بررسي تعداد نمادهاي مثبت و منفي نيز همين تصوير را تاييد مي‌كند. در پايان معاملات اين روز، ۴۲۲ نماد در محدوده مثبت قرار داشتند و ۴۳۵ نماد نيز معاملات خود را در محدوده منفي به پايان رساندند.بنابراين از نظر تعداد نمادها، بازار فاصله چنداني ميان جبهه خريداران و فروشندگان نداشت و مي‌توان گفت معاملات در سطح كلي به شرايطي نزديك به تعادل رسيد.

اين وضعيت نشان مي‌دهد كه رشد شاخص كل در پايان معاملات را نمي‌توان به عنوان يك رشد فراگير در تمام بازار تفسير كرد. بخشي از رشد شاخص بيشتر تحت تاثير عملكرد نمادهاي بزرگ و اثرگذار بازار قرار داشت، در حالي كه تعداد بيشتري از نمادها در محدوده منفي يا نزديك به صفر معامله شدند.در واقع، بازار اين روز نمونه‌اي از شرايطي بود كه در آن مسير شاخص كل و وضعيت عمومي نمادها الزاما يكسان نبود؛ موضوعي كه براي ارزيابي كيفيت رشد بازار اهميت زيادي دارد.

   ركورد تاريخي ارزش معاملات خرد

اما مهم‌ترين اتفاق روز چهارشنبه در بخش نقدينگي رقم خورد. ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي به ۶۸ هزار و ۳۳۱ ميليارد تومان رسيد.

اين رقم بالاترين ارزش معاملات روزانه ثبت‌شده در سال جاري محسوب مي‌شود و ركورد قبلي را نيز پشت سر گذاشت. پيش از اين، بالاترين رقم ارزش معاملات روزانه بورس در سال جاري مربوط به ۱۸ مردادماه بود كه ارزش معاملات در آن روز به حدود ۶۶ هزار ميليارد تومان رسيده بود.

اكنون با ثبت ارزش معاملات ۶۸ هزار و ۳۳۱ ميليارد توماني، ركورد جديدي در اين بخش به ثبت رسيده است.از سوي ديگر، حجم معاملات نيز رقم قابل توجهي را نشان داد و در پايان معاملات روز اخير ۱۱۸ ميليارد سهم در بازار دست‌به دست شد.افزايش همزمان ارزش و حجم معاملات را مي‌توان يكي از مهم‌ترين نشانه‌هاي افزايش سطح فعاليت معامله‌گران در بازار دانست. با اين حال، ارزش معاملات بالا به‌تنهايي جهت آينده بازار را مشخص نمي‌كند و براي تحليل كيفيت اين نقدينگي بايد به مسير ورود و خروج پول، رفتار صف‌هاي خريد و فروش و همچنين تركيب خريداران و فروشندگان توجه كرد.

   ورود نقدينگي به بازار

يكي ديگر از نكات قابل توجه معاملات روز چهارشنبه، جريان ورود نقدينگي به سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي بود.بر اساس داده‌هاي معاملات، ۲ هزار و ۲۰۴ ميليارد تومان پول وارد سهام، حق‌تقدم و صندوق‌هاي سهامي شد. اين اتفاق در شرايطي رخ داد كه بازار در ميانه معاملات با افزايش عرضه مواجه شده بود.

به اين ترتيب، با وجود افزايش فشار فروش در بخشي از معاملات، جريان نقدينگي در نهايت به سمت سهام و صندوق‌هاي سهامي مثبت باقي ماند.در سوي ديگر بازار، يك هزار و ۱۴۴ ميليارد و ۷۰۰ ميليون تومان پول از صندوق‌هاي درآمد ثابت خارج شد. همزماني خروج پول از صندوق‌هاي درآمد ثابت و ورود آن به سهام، يكي از داده‌هاي مهم معاملات محسوب مي‌شود، چراكه نشان مي‌دهد بخشي از نقدينگي حاضر در ابزارهاي كم‌ريسك‌تر، در جريان معاملات روز اخير به سمت بازار سهام حركت كرده است.

البته اين داده‌ها به تنهايي براي نتيجه‌گيري درباره تداوم اين روند كافي نيست و استمرار ورود نقدينگي در روزهاي آينده اهميت بيشتري خواهد داشت.

   سرانه فروش بالاتر از سرانه خريد

قدرت خريد در پايان معاملات روز گذشته منفي ۱.۳۱ ثبت شد. همچنين سرانه خريد به حدود ۹۸ ميليون تومان و سرانه فروش به حدود ۱۲۸ ميليون تومان رسيد.بنابراين ميانگين ارزش معاملات فروشندگان در پايان بازار بالاتر از خريداران بود. اين موضوع با افزايش عرضه‌هايي كه در بخش مياني معاملات مشاهده شد، همخواني دارد و نشان مي‌دهد اگرچه در مجموع پول به سمت سهام وارد شده، اما در سمت معاملات فروش نيز سفارش‌هايي با ارزش متوسط بالاتر وجود داشته است.

اين اختلاف سرانه، در كنار قرار گرفتن شاخص هم‌وزن در محدوده منفي، نشان مي‌دهد كه بازار روز گذشته برخلاف رشد شاخص كل، از تقاضاي يكدست و قدرتمندي در تمام نمادها برخوردار نبوده است.

در پايان معاملات اما وضعيت صفوف خريد و فروش تصوير متعادل‌تري داشتند.ارزش سفارش‌هاي خريد در پايان بازار به ۱۱ هزار و ۱۴۴ ميليارد تومان رسيد، در حالي كه ارزش سفارش‌هاي فروش حدود يك هزار و ۹۷۸ ميليارد تومان بود.

همچنين در پايان معاملات، ۲۳۶ صف خريد در برابر ۱۵۵ صف فروش در بازار شكل گرفت.اين آمار نشان مي‌دهد كه با وجود تشديد عرضه‌ها در ميانه معاملات و فشار فروش در بخشي از نمادها، در پايان روز همچنان تعداد صف‌هاي خريد از صف‌هاي فروش بيشتر بود.

در واقع، بازار در ساعات پاياني توانست بخشي از فشار فروش ايجادشده در ميانه معاملات را جذب كند. با اين حال، بازگشت تقاضا آنقدر قدرتمند نبود كه شاخص هم‌وزن را به محدوده مثبت بازگرداند.

بازار سهام يك روز متفاوت را براي سرمايه‌گذاران رقم زد. درحالي كه همچنان بازارهاي موازي در حال نوسان مثبت هستند؛ بورس تهران در اين روز نتوانست روند صعودي خود را حفظ كند و در پايان معاملات شاهد آن بوديم كه شاخص‌هاي بازار رنگ‌هاي متفاوتي به خود گرفتند.

بازار سرمايه در يك روند صعودي قرار دارد و وقوع اصلاحات در چنين روندي موضوعي عادي محسوب مي‌شود. آخرين روز كاري بازار سرمايه نيز با توجه به برخي موارد و اتفاقاتي كه خارج از بازار رخ داده بود، شاهد تاثير آنها بر معاملات بازار سرمايه بوديم. اين اصلاحات مي‌تواند يك اصلاح كوتاه‌مدت در مسير روند صعودي آينده بازار باشد و با نزديك شدن به انتشار گزارش‌هاي ۶ ماهه و همچنين گزارش‌هاي عملكرد شهريورماه شركت‌ها، مي‌توان اميدوار بود كه روند صعودي جديدي در بازار شكل بگيرد. هرقدر به سمت انتشار گزارش‌هاي ۶ ماهه حركت كنيم، مي‌توان اميدوار بود كه نسبت قيمت به سود (P/E) بازار يا همان قيمت به سود شركت‌ها تا حدودي كاهش پيدا كند و در نتيجه، جذابيت بازار سرمايه براي سرمايه‌گذاران افزايش يابد.