بورس در ايستگاه تعادل
شاخص كل بورس تهران در آخرين روز كاري هفته نيز به مسير صعودي خود ادامه داد و با ثبت رشد ديگري، ركورد جديدي را در كارنامه بازار سهام به ثبت رساند. اين روند در حالي ادامه پيدا كرد كه در معاملات روز چهارشنبه تنها بورس شاهد افزايش قيمتها نبود و بازارهاي موازي از جمله طلا، دلار و تتر نيز با ثبت ارقام جديد، فضاي متفاوتي را براي سرمايهگذاران رقم زدند.
شاخص كل بورس تهران در آخرين روز كاري هفته نيز به مسير صعودي خود ادامه داد و با ثبت رشد ديگري، ركورد جديدي را در كارنامه بازار سهام به ثبت رساند. اين روند در حالي ادامه پيدا كرد كه در معاملات روز چهارشنبه تنها بورس شاهد افزايش قيمتها نبود و بازارهاي موازي از جمله طلا، دلار و تتر نيز با ثبت ارقام جديد، فضاي متفاوتي را براي سرمايهگذاران رقم زدند.
ادامه روند صعودي شاخص كل در روزهاي اخير نشان ميدهد كه بازار سهام همچنان تحتتاثير مجموعهاي از عوامل بنيادي و انتظارات تورمي قرار دارد. افزايش نرخ ارز و اثر آن بر درآمد شركتهاي صادراتمحور، يكي از مهمترين محركهايي است كه ميتواند در محاسبات سرمايهگذاران براي ارزشگذاري سهام نقش داشته باشد. در كنار اين موضوع، فاصله ميان ارزش داراييها و قيمت برخي سهام نيز باعث شده بخشي از نقدينگي همچنان بازار سرمايه را به عنوان يكي از گزينههاي سرمايهگذاري موردتوجه قرار دهد.
بااينحال، رشد همزمان بورس و بازارهاي طلا و ارز، نكته مهمي است كه در بررسي معاملات اين روزها نميتوان از آن عبور كرد. افزايش قيمت دلار، طلا و تتر از يك سو نشاندهنده افزايش انتظارات تورمي و از سوي ديگر بيانگر تلاش سرمايهگذاران براي حفظ ارزش داراييهاي خود در برابر كاهش قدرت خريد پول است. در چنين شرايطي، بازار سهام نيز ميتواند از اين روند تاثير بپذيرد؛ بهويژه آنكه بخش قابلتوجهي از شركتهاي بورسي داراي داراييها و درآمدهايي هستند كه بهصورت مستقيم يا غيرمستقيم از نرخ ارز اثر ميپذيرند.
درعينحال، تداوم صعود شاخص به معناي نبود ريسك در بازار نيست. افزايش شتاب رشد شاخص ميتواند در مقاطعي با افزايش عرضه و شناسايي سود از سوي معاملهگران همراه شود؛ بنابراين اگرچه جريان صعودي بازار همچنان قدرتمند به نظر ميرسد، اما نحوه رفتار نقدينگي و ارزش معاملات در روزهاي آينده اهميت زيادي خواهد داشت و حتي ممكن است روند صعودي بازار همراه با افزايش ريسك باشد.
بازار از دريچه معاملات
بازار سهام پس از چند روز صعود قدرتمند، در معاملات چهارشنبه وارد فاز متعادلتري شد. اگرچه شاخص كل بورس تهران همچنان در محدودههاي تاريخي خود قرار دارد و در پايان معاملات با رشد مواجه شد، اما شدت افزايش شاخص نسبت به روزهاي گذشته كاهش يافت. از سوي ديگر، رشد محدود شاخص هموزن نشان داد كه جريان صعودي اين روز به شكل يكپارچه در ميان نمادهاي مختلف بازار توزيع نشده است.
در چنين شرايطي، بررسي اثرگذاري نمادهاي بزرگ بر شاخص اهميت بيشتري پيدا ميكند، چراكه رشد شاخص كل بهتنهايي نميتواند وضعيت بازار را بهصورت كامل به نمايش بگذارد.
شاخص كل بورس تهران در پايان معاملات روز چهارشنبه با افزايش ۴۷ هزار و ۳۲۴ واحدي، معادل ۰.۶۷ درصد رشد كرد و در سطح ۷ ميليون و ۱۲۲ هزار و ۲۷۰ واحد قرار گرفت. بااينحال، نكته مهم معاملات اين روز به ميزان اثرگذاري نماد «فملي» بر شاخص كل بازميگردد. اين نماد بهتنهايي حدود ۳۶ هزار واحد اثر مثبت بر شاخص كل داشت؛ موضوعي كه نشان ميدهد بخش قابل توجهي از رشد شاخص در روز جاري ناشي از عملكرد يك نماد بزرگ بوده است.
برايناساس، اگر اثر فملي از محاسبات شاخص كل كنار گذاشته شود، ميتوان گفت بازار در مجموع تغيير محسوسي نسبت به سطح آغاز معاملات نداشته و فضاي كلي دادوستدها بيشتر متعادل بوده است تا صعودي پرقدرت.
در سوي ديگر، شاخص كل هموزن در روز اخير تنها ۵ هزار و ۶۷۶ واحد افزايش يافت و با رشد ۰.۲۹ درصدي به يك ميليون و ۹۴۲ هزار و ۳۱۸ واحد رسيد.
فاصله ميان رشد شاخص كل و شاخص هموزن، بار ديگر اهميت بررسي جزييات معاملات را نشان ميدهد. رشد پايينتر شاخص هموزن بيانگر آن است كه در مقايسه با نمادهاي بزرگ و شاخص ساز، تحرك قيمت در بخش گستردهتري از بازار محدودتر بوده است.در پايان معاملات، ۵۲۹ نماد در محدوده مثبت قرار گرفتند و ۳۲۲ نماد نيز معاملات خود را در محدوده منفي به پايان رساندند. اين تركيب اگرچه همچنان برتري نمادهاي مثبت را نشان ميدهد، اما در مقايسه با روزهاي گذشته از كاهش فاصله ميان تعداد نمادهاي مثبت و منفي حكايت دارد؛ موضوعي كه ميتوان آن را نشانهاي از افزايش تعادل ميان خريداران و فروشندگان دانست.
ارزش معاملات؛ نقطه قوت بازار
يكي از مهمترين نكات مثبت معاملات چهارشنبه، ارزش معاملات بود. در جريان دادوستدهاي، ۱۰۵ ميليارد سهم معامله شد و ارزش معاملات سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي به ۴۸ هزار و ۶۷۸ ميليارد تومان رسيد. اگرچه اين رقم همچنان با ركوردهاي تاريخي ارزش معاملات فاصله دارد، اما در مقايسه با ميانگين ارزش معاملات روزهاي گذشته رقم قابل توجهي محسوب ميشود، بنابراين ميتوان گفت نقدينگي همچنان در بازار حضور دارد و كاهش قدرت رشد شاخص به معناي خروج كامل فعالان بازار از معاملات نيست.
در جريان معاملات روز گذشته، ميزان عرضهها نسبت به روزهاي اخير افزايش پيدا كرد. اين موضوع را ميتوان در وضعيت صفهاي خريدوفروش نيز مشاهده كرد.در پايان معاملات، ۳۳۶ صف خريد در مقابل ۱۳۲ صف فروش شكل گرفت؛ بنابراين باوجود افزايش فشار فروش، همچنان تعداد صفهاي خريد فاصله محسوسي با صفهاي فروش داشت.
از سوي ديگر، ارزش سفارشهاي خريد به ۱۱ هزار و ۱۱۲ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان رسيد، درحالي كه ارزش سفارشهاي فروش ۱۵۸۲ ميليارد و ۲۰۰ ميليون تومان بود. فاصله قابلتوجه ميان اين دو رقم نشان ميدهد كه باوجود افزايش عرضه، سمت تقاضا همچنان از پشتوانه مناسبي برخوردار بوده است.
در بخش جريان نقدينگي، اما نشانههايي از افزايش احتياط معاملهگران مشاهده شد. در معاملات چهارشنبه، ۸۲۵ ميليارد تومان پول از سهام، حقتقدم و صندوقهاي سهامي خارج شد. همچنين صندوقهاي سرمايهگذاري با درآمد ثابت نيز با خروج ۲ هزار و ۶۴۶ ميليارد و ۴۰۰ ميليون تومان نقدينگي مواجه شدند. خروج پول از اين دو بخش ميتواند نشاندهنده تغيير موقت تركيب دارايي سرمايهگذاران و افزايش تمايل به شناسايي سود يا انتظار براي مشخصتر شدن مسير بازار باشد.
در همين حال، سرانه خريد در پايان معاملات ۸۶ ميليون تومان و سرانه فروش ۱۱۱ ميليون تومان بود. نسبت قدرت خريد نيز حدود ۰.۷۷ محاسبه شد. اين ارقام نشان ميدهد در معاملات حقيقي، فروشندگان از نظر سرانه معاملاتي دست بالاتري نسبت به خريداران داشتهاند. مجموع دادههاي معاملات چهارشنبه نشان ميدهد بورس تهران پس از رشدهاي قدرتمند روزهاي اخير، وارد مرحلهاي متعادلتر شده است. شاخص كل با رشد بيش از ۴۷ هزارواحدي همچنان در مسير صعودي قرار گرفت، اما نميتوان اين افزايش را به معناي رشد يكپارچه بازار دانست، چراكه حدود ۳۶ هزار واحد از اين رشد به اثر مثبت فملي اختصاص داشت.در كنار آن، رشد محدود شاخص هموزن، افزايش عرضهها و برتري سرانه فروش نسبت به خريد، از كاهش هيجان صعودي حكايت دارد. در مقابل، ارزش بالاي معاملات و فاصله قابلتوجه ارزش سفارشهاي خريدوفروش نشان ميدهد تقاضا همچنان بهطور كامل از بازار خارج نشده است. برايناساس، معاملات چهارشنبه را ميتوان بيش از آنكه ادامه رالي پرشتاب روزهاي گذشته دانست، يك روز استراحت و تعادل در بورس تهران ارزيابي كرد؛ بازاري كه همچنان نقدينگي قابل توجهي در آن جريان دارد، اما براي ادامه مسير صعودي نيازمند تقويت تقاضا در طيف گستردهتري از نمادهاست. البته باتوجهبه شرايط انتظار ميرود كه رالي صعودي بازار طي روزهاي آتي ادامهدار باشد و احتمالا بازار بتواند شرايط بهتري را طي روزهاي پيش رو تجربه كند. نكته اساسي اينجاست كه شرايط خوب بازار درحالي تجربه ميشود كه ريسك جديدي به بازار تحميل نشود يا اينكه شاهد جنگ يا تنش جديدي نباشم، چراكه بازار سرمايه با اين سطح تنشها خود را وقف داده است و تنها افزايش سطح تنشها در سطح داخلي يا خارجي ميتواند بهصورت كامل مسير بازار سرمايه را تغيير داده و اين بازار را به دادم سقوط بكشاند. البته از سوي ديگر افزايش نرخ دلار نيز مكمل رشد بازار است و بايد ديد طي روزهاي آتي چه اتفاقي رخ ميدهد.
