تلاش غولهاي فناوري براي كاهش عطش مراكز داده
در بحبوحه اعتراضهاي عمومي عليه مراكز داده در امريكا، غولهاي فناوري كه ميلياردها دلار براي توسعه اين تاسيسات هزينه ميكنند، از كاهش چشمگير مصرف آب خبر ميدهند.
در بحبوحه اعتراضهاي عمومي عليه مراكز داده در امريكا، غولهاي فناوري كه ميلياردها دلار براي توسعه اين تاسيسات هزينه ميكنند، از كاهش چشمگير مصرف آب خبر ميدهند. به گزارش ايسنا، مراكز داده، انبارهايي مملو از سرورهاي رايانهاي هستند كه اينترنت و بهطور فزايندهاي هوش مصنوعي را اداره ميكنند. اين رايانهها هنگام فعاليت داغ ميشوند و خنك نگه داشتن آنها به آب نياز دارد. شركت امريكايي توليدكننده تراشه «انويديا» اعلام كرد با استفاده از سامانه جديد «دياسايكس» (DSX) در طراحي و مديريت مراكز داده هوش مصنوعي، ميتوان مصرف آب را در برخي مراكز تقريبا بهطور كامل حذف كرد. بر اساس برآورد شركت مشاوره «ريستاد انرژي»، مراكز داده سراسر جهان در ۲۰۲۵ به ميزان ۲۲۲ ميليارد ليتر آب براي خنكسازي مصرف كردند. اين رقم در صورت نبود اقدامات سازگار ميتواند تا ۲۰۳۰ تقريبا سه برابر شود و به ۶۴۴ ميليارد ليتر برسد، اما با اجراي اقداماتي براي مهار رشد مصرف، اين ميزان ميتواند كمتر از دو برابر شود. «انويديا» در روش جديد خود از سامانه خنكسازي حلقهبسته استفاده ميكند كه در آن مايع بهطور مستقيم از ميان سرورها و تا حد امكان نزديك به تراشهها جريان پيدا ميكند؛ تراشههايي كه دماي آنها ميتواند به بيش از ۸۰ درجه سانتيگراد برسد. اندي ماسلي، پژوهشگر مستقل حوزه هوش مصنوعي و مراكز داده گفت: ميان ميزان مصرف آب و انرژي مورد نياز براي كنترل دما، رابطهاي مستقيم وجود دارد. كاهش مصرف آب معمولا به معناي مصرف برق بيشتر است زيرا مايعي كه در لولههاي بسته جريان دارد، همچنان بايد به نحوي خنك شود كه معمولا با دميدن هوا روي مايع انجام ميشود و به برق نياز دارد. «انويديا» بخشي از اين مشكل را با ورود مايع خنككننده به سرورها در دماي بالاتر از حد معمول برطرف كرده است. اين شركت اجازه ميدهد مايع با دماي ۴۵ درجه سانتيگراد وارد سرورها شود. بر اساس اعلام موسسه «آپتايم» (Uptime) كه مراكز داده را تاييد ميكند، بيشتر سامانههاي حلقهبسته در ۲۰۲۴ با دماي حدود ۳۲ درجه سانتيگراد كار ميكردند. «انويديا» با آغاز فرايند خنكسازي از آب گرمتر، ديگر نيازي ندارد در تمام طول سال هواي خنك را به داخل سامانه وارد كند. جاش پاركر، مدير بخش پايداري «انويديا» گفت: در بسياري از موارد، پنكههاي ساده براي به گردش درآوردن هوا كافي هستند، هرچند گاهي تركيبي از روشهاي مختلف مورد نياز است. در مراكز داده واقع در مناطق با آبوهواي بسيار گرم يا هنگام موج گرما، همچنان استفاده از جريان هواي سرد يا تبخير آب ضروري است.
مصرف آب؛ چالش بزرگ مراكز داده
شركتهاي مايكروسافت، «خدمات وب آمازون» (AWS) و متا به خبرگزاري فرانسه اعلام كردند آنها نيز از سامانههاي حلقهبسته استفاده ميكنند و اين سامانهها به گفته آنان، اتلاف خالص آب ندارند. با وجود اين، دو غول رايانش ابري كه در سالهاي اخير به گسترش شبكه عظيم مراكز داده خود ادامه دادهاند، در فاصله سالهاي ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ در مجموع آب بيشتري مصرف كردهاند. با اين حال، بر اساس جديدترين گزارشهاي پايداري آنها، بهرهوري مصرف آب در مايكروسافت ۲۵ درصد و در «خدمات وب آمازون»، ۳۷ درصد بهبود يافته است. در صنعت مراكز داده، نحوه گزارشدهي شركتها درباره عملكرد زيستمحيطي، اجتماعي و حاكميتي (ESG) نيز يكسان نيست.
