توان خريد لپتاپ در ايران كمتر از كشورهاي ديگر است
مقايسه ۲۳۰ پيكربندي لپتاپ در ايران و جهان نشان ميدهد چالش كاربران در بازار ايران فقط گرانتر بودن قيمتها نيست. بعضي مدلها در ايران حتي همقيمت يا ارزانتر از بازارهاي خارجياند، اما خريد همان سطح از فناوري براي خريدار ايراني چند برابر توان اقتصادي بيشتري ميخواهد.
مقايسه ۲۳۰ پيكربندي لپتاپ در ايران و جهان نشان ميدهد چالش كاربران در بازار ايران فقط گرانتر بودن قيمتها نيست. بعضي مدلها در ايران حتي همقيمت يا ارزانتر از بازارهاي خارجياند، اما خريد همان سطح از فناوري براي خريدار ايراني چند برابر توان اقتصادي بيشتري ميخواهد. بهطوريكه تامين مالي يك لپتاپ ميانرده در ايران به پسانداز خالص نزديك به ۸ ماه مزد پايه نياز دارد و در لپتاپهاي بازي و مدلهاي قدرتمند اين عدد به نزديك ۳۰ ماه ميرسد. بهگزارش پيوست، مقايسه پيكربندي تقريبا مشابه لپتاپ در چند كشور يك شكاف دسترسي به فناوري را براي كاربر ايراني نشان ميدهد. اكنون چالش اصلي فقط قيمت لپتاپ يا تفاوت قيمت ايران و كشورهاي ديگر نيست و بايد قدرت خريد ميان ايران و كشورهاي ديگر را مقايسه كرد. براي اين گزارش ۲۳۰ پيكربندي لپتاپ را در ايران، تركيه، امريكا و آلمان بررسي كرديم و براي اطمينان از ردهبنديها چند كشور ديگر كه GDP مشابه با ايران دارند مانند شيلي و پرتغال را اضافه كرديم. توجه كنيد كه تمام اعداد گزارش براي درك بهتر گرد شدهاند. يك لپتاپ ميانرده كه در بازار جهاني در محدوده معمول مصرفكننده قرار ميگيرد در ايران قيمتي معادل حدود ۷.۷ ماه حقوق پايه حداقلي دارد. اگر همين قيمت را با اندازه اقتصاد هر كشور مقايسه كنيم، بار آن در ايران معادل ۷۹ روز توليد سرانه در تركيه ۱۸ روز، در آلمان ۵ روز و در امريكا ۳ روز است. در لپتاپهاي بازي فاصله بزرگتر ميشود. در رده قدرتمند بازي، قيمت ميانه نمونه ايران به ۳۰۸ روز توليد سرانه يا ۳۰ ماه مزد پايه حداقلي ميرسد. همان رده در تركيه ۳۴ روز، در آلمان ۱۲ روز و در امريكا ۷ روز توليد سرانه قيمت دارد. اما بر خلاف تصور لپتاپ در ايران الزاما گرانتر از بقيه كشورها نيست. در شش پيكربندي دقيقا يكسان مكبوك Air M5، قيمت ميانه ايران در هفته دوم شهريور حدود ۱.۵ درصد پايينتر از ميانه پنج بازار خارجي بود. يك ايسوس Vivobook عمومي نيز در ايران حدود ۱۲ درصد ارزانتر از ميانه پنج بازار خارجي قيمت داشت. در مقابل، يك HP Victus بازي حدود ۴ درصد گرانتر از ميانه شش بازار خارجي بود. بنابراين ميتوان گفت دادهها از وجود يك اضافهقيمت در ايران حمايت نميكنند ولي در مدلهاي گرانقيمت احتمالا بازار ايران حاشيه سود بيشتر اضافه ميكند. بنابراين مشكل اصلي مصرفكننده در بازار لپتاپ ايران گرانفروشي يا اضافه قيمت به دليل حقوق قانوني نيست اما خريد سطح مشابهي از فناوري براي كاربر ايراني توان اقتصادي بسيار بالاتري نسبت به ساير كشورها نياز دارد. فاصله قيمت و توان خريد از پايين بازار شروع ميشود. در پايينترين رده لپتاپهاي معمولي كه با معادلسازي نرخ دلار بهطور متوسط ۷۶ ميليون تومان هستند قيمت ميانه نمونه ايران معادل ۴۷ روز توليد سرانه است. همان رده در تركيه ۵ روز، در آلمان ۳ روز و در امريكا ۲ روز است. يعني بار اقتصادي اين رده در ايران حدود ۹ برابر تركيه است. در مقياس مزد داخلي نيز قيمت آن معادل حدود ۵ ماه مزد پايه حداقلي (يا ۳ ماه بسته حداقلي شامل مزد پايه، حق مسكن و بن كارگري) است. منظور از پايينترين رده، محصولاتي است كه در بازار جهاني كمتر از ۵۰۰ دلار قيمت دارند و براي استفاده سبك روزمره ساخته شدهاند.
