تجهيز ۲،۷ هزار همت از بازار سرمايه در دولت چهاردهم
بررسي آمار عملكرد بازار سرمايه از ابتداي دولت چهاردهم تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ نشان ميدهد مجموع تأمين مالي دولت و بخش خصوصي از ۳ مسير انتشار اوراق بدهي، ابزارهاي سرمايهاي و تأمين مالي جمعي به ۲ هزار و ۷۵۵.۶ هزار ميليارد تومان رسيده است.
بررسي آمار عملكرد بازار سرمايه از ابتداي دولت چهاردهم تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ نشان ميدهد مجموع تأمين مالي دولت و بخش خصوصي از ۳ مسير انتشار اوراق بدهي، ابزارهاي سرمايهاي و تأمين مالي جمعي به ۲ هزار و ۷۵۵.۶ هزار ميليارد تومان رسيده است. در اين مدت، يك هزار و ۶۶۷.۵ هزار ميليارد تومان از طريق انتشار اوراق بدهي، يك هزار و ۴۹.۶ هزار ميليارد تومان از طريق ابزارهاي سرمايهاي و ۳۸.۵ هزار ميليارد تومان از طريق تأمين مالي جمعي تجهيز شده است. در يكسال اخير، يعني از ابتداي دوره تصدي سيد علي مدنيزاده وزير امور اقتصادي و دارايي، تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، مجموع تأمين مالي از اين ۳ مسير به يك هزار و ۸۷۳.۳ هزار ميليارد تومان رسيده است كه شامل يك هزار و ۱۹۴.۵ هزار ميليارد تومان از طريق انتشار اوراق بدهي، ۶۵۳ هزار ميليارد تومان از طريق ابزارهاي سرمايهاي و ۲۵.۸ هزار ميليارد تومان از طريق تأمين مالي جمعي است.
بررسي دادههاي آماري نشان ميدهد اوراق بدهي همچنان بزرگترين مسير تأمين مالي از بازار سرمايه در دوره فعاليت دولت چهاردهم بوده است. از ابتداي دولت تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، مجموع اوراق منتشرشده به يك هزار و ۶۶۷.۵ هزار ميليارد تومان رسيده است.
از اين ميزان، يك هزار و ۴۲۰.۳ هزار ميليارد تومان مربوط به ناشران دولتي، ۲۱۷.۹ هزار ميليارد تومان مربوط به ناشران غيردولتي و خصوصي و ۲۹.۳ هزار ميليارد تومان مربوط به شهرداريها بوده است. برايناساس، حدود ۸۵ درصد از تأمين مالي انجامشده از مسير اوراق بدهي به ناشران دولتي اختصاص داشته است. سهم بخش غيردولتي و خصوصي حدود ۱۳ درصد و سهم شهرداريها حدود ۲ درصد بوده است.
در بخش دولتي، مرابحه عام با يك هزار و ۲۶۲.۴ هزار ميليارد تومان بيشترين حجم انتشار را به خود اختصاص داده است. پس از آن، اسناد خزانه اسلامي با ۱۵۲ هزار ميليارد تومان و سلف موازي استاندارد با ۵.۹ هزار ميليارد تومان قرار دارند. در بخش غيردولتي و خصوصي نيز مرابحه با ۷۳ هزار ميليارد تومان بيشترين سهم را داشته است. پس از آن، سلف موازي استاندارد با ۴۸.۹ هزار ميليارد تومان، اوراق گام با ۴۷ هزار ميليارد تومان، اجاره با ۴۵.۳ هزار ميليارد تومان و مرابحه كوچك و كوتاهمدت با ۳.۷ هزار ميليارد تومان قرار گرفتهاند.
تأمين مالي سرمايهاي به ۱,۰۴۹.۶ هزار ميليارد تومان رسيد
دومين مسير تأمين مالي در دوره دولت چهاردهم، استفاده از ظرفيت ابزارهاي سرمايهاي بوده است. بر اساس آمار، تأمين مالي از اين مسير تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ به يك هزار و ۴۹.۶ هزار ميليارد تومان رسيده است.
در اين بخش، سود انباشته و اندوختهها با ۸۳۸.۷ هزار ميليارد تومان بيشترين سهم را داشتهاند. پس از آن، مطالبات حالشده و آورده نقدي با ۱۹۱.۶ هزار ميليارد تومان و آورده نقدي با سلب حقتقدم با ۱۹.۳ هزار ميليارد تومان قرار دارند. برايناساس، حدود ۸۰ درصد از تأمين مالي انجامشده از محل ابزارهاي سرمايهاي از طريق سود انباشته و اندوختهها، حدود ۱۸ درصد از محل مطالبات حالشده و آورده نقدي و حدود ۲ درصد از محل آورده نقدي با سلب حقتقدم انجام شده است.
بر اساس آمار عملكرد بازار سرمايه، در يكسال اخير، يعني از ابتداي دوره تصدي سيد علي مدنيزاده وزير امور اقتصادي و دارايي، تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، در مجموع ۱,۸۷۳.۳ هزار ميليارد تومان از طريق اوراق بدهي، ابزارهاي سرمايهاي و تأمين مالي جمعي در بازار سرمايه تأمين شده است. در اين مدت، يك هزار و ۱۹۴.۵ هزار ميليارد تومان از طريق انتشار اوراق بدهي، ۶۵۳ هزار ميليارد تومان از طريق ابزارهاي سرمايهاي و ۲۵.۸ هزار ميليارد تومان از طريق تأمين مالي جمعي تجهيز شده است. برايناساس، انتشار اوراق بدهي با سهم حدود ۶۴ درصدي، بيشترين سهم از تأمين مالي بازار سرمايه در دوره تصدي وزير امور اقتصادي و دارايي را به خود اختصاص داده است. ابزارهاي سرمايهاي نيز حدود ۳۵ درصد از مجموع تأمين مالي اين دوره را تشكيل دادهاند و تأمين مالي جمعي با سهم حدود ۱.۴ درصد در رتبه بعدي قرار گرفته است. مجموع تأمين مالي انجامشده از ابتداي دوره تصدي دكتر مدنيزاده، ۶۸ درصد كل تأمين مالي ثبتشده از ابتداي دولت چهاردهم تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ بوده است.
دو مفهوم متفاوت افزايش سرمايه
و تأمين مالي
در بررسي آمار افزايش سرمايه، ميان «افزايش سرمايه» و «تأمين مالي» بايد تفكيك قائل شد. مجموع افزايش سرمايه ثبتشده از ابتداي دولت چهاردهم تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، با احتساب مازاد تجديد ارزيابي، به يك هزار و ۹۳۷.۷ هزار ميليارد تومان رسيده است. از اين ميزان، ۸۸۸.۱ هزار ميليارد تومان مربوط به مازاد تجديد ارزيابي داراييهاست. اين رقم به دليل آنكه بهطور مستقيم به معناي ورود منابع جديد به شركت نيست، در محاسبه تأمين مالي از طريق ابزارهاي سرمايهاي لحاظ نميشود. برايناساس، رقم يك هزار و ۴۹.۶ هزار ميليارد تومان بيانگر تأمين مالي از محل افزايش سرمايه از مسير مطالبات حالشده و آورده نقدي، آورده نقدي با سلب حقتقدم و سود انباشته و اندوختههاست.
تأمين مالي جمعي براي يك هزار و ۸۹۶ طرح
تأمين مالي جمعي نيز در دوره دولت چهاردهم يكي ديگر از مسيرهاي تجهيز منابع بوده است. بر اساس آمار، از ابتداي دولت تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، يك هزار و ۸۹۶ طرح از طريق اين سازوكار تأمين مالي شده و مبلغ مشاركت در اين طرحها به ۳۸.۵ هزار ميليارد تومان رسيده است. مقايسه تعداد طرحها با منابع جذبشده نشان ميدهد تأمين مالي جمعي در اين دوره براي تعداد قابل توجهي از طرحها مورداستفاده قرار گرفته است. سهم اين ابزار از مجموع تأمين مالي ۲ هزار و ۷۵۵.۶ هزار ميلياردتوماني بازار سرمايه حدود ۱.۴ درصد بوده است.
تأمين مالي بازار سرمايه در مسير رشد
آمار ۵ سال اخير نيز روند افزايش تأمين مالي از بازار سرمايه را نشان ميدهد. مجموع تأمين مالي ثبتشده در سال ۱۴۰۰ معادل ۴۴۸ هزار ميليارد تومان بود كه اين رقم در سال ۱۴۰۱ به ۵۹۲ هزار ميليارد تومان، در سال ۱۴۰۲ به ۷۸۴ هزار ميليارد تومان، در سال ۱۴۰۳ به يك هزار و ۱۵۷ هزار ميليارد تومان و در سال ۱۴۰۴ به يك هزار و ۵۳۶ هزار ميليارد تومان رسيد.
همچنين از ابتداي سال ۱۴۰۵ تا ۱۸ مرداد، ۴۶۳ هزار ميليارد تومان تأمين مالي از بازار سرمايه انجام شده است. اين روند نشان ميدهد ظرفيت بازار سرمايه براي تجهيز منابع در سالهاي اخير افزايشيافته و در دوره دولت چهاردهم نيز استفاده از ابزارهاي مختلف تأمين مالي ادامه داشته است.
عرضه اوليه ۴۸ شركت در بازار
در كنار تأمين مالي، ورود شركتهاي جديد به بازار سرمايه يكي ديگر از شاخصهاي عملكرد اين بازار در دوره دولت چهاردهم بوده است. بر اساس آمار ارايهشده، از ابتداي دولت تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵، ۴۸ شركت در بورس تهران و فرابورس ايران عرضه اوليه شدهاند. از اين تعداد، ۱۴ شركت در بورس تهران و ۳۴ شركت در فرابورس ايران عرضه اوليه شدهاند. ارزش عرضههاي اوليه اين ۴۸ شركت، بر اساس ارقام مندرج در جدول و باتوجهبه اينكه مبالغ اين بخش به ريال ثبت شدهاند، در مجموع به ۱۸۶.۴۶ هزار ميليارد ريال رسيده است. اين رقم معادل حدود ۱۸.۶۵ هزار ميليارد تومان است.
بزرگترين عرضه اوليه اين دوره از نظر ارزش، مربوط به پتروشيمي اروند باارزش ۲۲.۵ هزار ميليارد ريال بوده است. پس از آن، فولاد سيرجان ايرانيان با حدود ۱۹.۶ هزار ميليارد ريال و گروه مالي نماد غدير با حدود ۱۰.۵ هزار ميليارد ريال قرار دارند. همچنين ارزش عرضه اوليه گروه مالي مهرگان تأمين پارس حدود ۹.۲۵ هزار ميليارد ريال و رينگ اسپرت نور نيريز حدود ۸.۹۹ هزار ميليارد ريال بوده است. از نظر تعداد عرضههاي اوليه، صنعت سرمايهگذاريها با ۵ شركت و صنعت محصولات غذايي و آشاميدني به جز قند و شكر نيز با ۵ شركت، بيشترين تعداد شركتهاي عرضهشده را به خود اختصاص دادهاند. پس از اين ۲ صنعت، گروههاي زراعت و خدمات وابسته و فلزات اساسي هر كدام با ۴ شركت قرار دارند. بررسي فهرست عرضههاي اوليه همچنين نشان ميدهد شركتهاي جديد از طيف متنوعي از صنايع شامل سرمايهگذاري، صنايع غذايي، زراعت، فلزات اساسي، دارويي، فناوري اطلاعات و ارتباطات، انرژي، خودرو، ساختمان و ساير حوزهها وارد بازار سرمايه شدهاند.
